استروفيزيكاعا اۋەس ادامداردىڭ ەلىمىزدەگى اسپان دەنەلەرىن زەرتتەيتىن ارنايى ورتالىقتار جايىندا بىلۋگە قۇمارتاتىنى انىق. سونداي عاجايىپ سىرعا تولى ورىننىڭ ءبىرى – الماتى وبلىسىنىڭ اۋماعىنداعى اسى-تۇرگەن وبسەرۆاتورياسى.
اسپان دەنەلەرىن زەرتتەيتىن ورتالىق ىلە الاتاۋى اڭعارىنداعى اسى مەن تۇرگەن وزەندەرىنىڭ توعىسقان تۇسىندا تۇر. الماتى قالاسىنان 100 شاقىرىمداي قاشىقتىقتا ورنالاسقان. تەڭىز دەڭگەيىنەن 2700 مەتر بيىكتىكتەن زەڭگىر كوككە كوز تىگىپ, جۇلدىزداردىڭ جارىق جولىنا باقىلاۋعا بولادى. قازىر بۇل وبسەرۆاتوريادا ماماندار جوعارى جىلدامدىقتا جۇمىس ىستەيتىن باقىلاۋ تەلەسكوپىن ورناتىپ جاتىر ەكەن.
– وبسەرۆاتوريا بىزگە ۇنادى. مۇنداعى كۇمبەز گەرمانيادا جاسالعان ەكەن, ايناسىنىڭ ديامەترى 1 مەتر بولاتىن رەفلەكتور ورناتىلىپتى. بۇل كۇن مەن ايدى, كۇن جۇيەسىندەگى كىشى عالامشارلار مەن مەتەورلىق زاتتار, جاساندى اسپان دەنەلەرى, گالاكتيكالاردىڭ قۇرىلىمدارى مەن ديناميكاسى, جۇلدىزارالىق ورتا, جارىق جانە كومەسكى ديففۋزيالىق تۇماندى زەرتتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, – دەيدى پروفەسسور بريۋس گروسسان.
ايتپاقشى, پروفەسسور بريۋس گروسسان – نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتە ەنەرگەتيكالىق عارىش زەرتحاناسىنىڭ جەتەكشىسى, ايگىلى پروفەسسور دجوردج سمۋتتىڭ كومانداسىنداعى الەمگە تانىمال عارىش زەرتتەۋشىسىنىڭ ءبىرى. ونىڭ باسشىلىعىمەن ورناتىلىپ جاتقان جاڭا تەلەسكوپ عارىشتىق گامما-قالقىمالاردى زەرتتەيتىن بولادى. اسپاپتىڭ جىلدامدىعى الەمدەگى ەڭ ۇلكەن عارىشتىق جارىلىستاردىڭ وپتيكالىق ساۋلە شىعارۋ سپەكترىن ولشەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى ەكەن.
الماتى وبلىسى