جاڭا سايلانعان مەملەكەت باسشىسىنىڭ نەمەسە ۇكىمەت قىزمەتىنىڭ العاشقى 100 كۇنىن قورىتىندىلاۋ كوپتەگەن باتىس ەلدەرىندە, اسىرەسە اقش-تا كەڭ تارالعان تاجىريبە.
اتاپ ايتقاندا, مۇنداي شولۋلار حح عاسىردىڭ 30-جىلدارى ف.رۋزۆەلتتىڭ پرەزيدەنتتىك كەزىندە اقش « ۇلى داعدارىستى» باستان كەشىرگەن ۋاقىتتا قالىپتاستى. رۋزۆەلت اق ۇيگە كەلىسىمەن داعدارىسقا قارسى بىرقاتار شۇعىل شارالارعا مۇرىندىق بولىپ, 100 كۇننىڭ ىشىندە 15 زاڭنامالىق اكت قابىلداعان بولاتىن. داعدارىسقا قارسى باعىتتالعان بۇل شارالار ايگىلى «جاڭا باعىت» باعدارلاماسىنىڭ نەگىزىن قالاپ, كەيىنگى جىلدارى ف.رۋزۆەلتتىڭ امەريكالىقتار اراسىنداعى جوعارى ابىرويى مەن بەدەلىنىڭ باستى سەبەبىنە اينالدى. مىنە, وسىدان كەيىن پرەزيدەنتتىكتىڭ العاشقى 100 كۇندىگى جاڭا سايلانعان اكىمشىلىكتىڭ تيىمدىلىگىن تارازىلايتىن تەتىگى رەتىندە قاراستىرىلادى.
ەگەر وسى تۇرعىدان قاراساق, وندا قازاقستاننىڭ جاڭا پرەزيدەنتى قوعامداعى جۇيەلى ماسەلەلەردى شەشۋدە بىرقاتار ءتيىمدى ءارى باتىل قادامدار جاساپ ۇلگەرگەنىن ايتۋىمىزعا بولادى.
بىرىنشىدەن, قىزمەتىنە كىرىسكەن العاشقى ساتتەرىنەن-اق جاڭا پرەزيدەنت بيلىك پەن قوعام اراسىنداعى تىكەلەي بايلانىس قۇرۋ قاجەتتىلىگىن انىق بايقاتتى.
مەملەكەت باسشىسى لاۋازىمىنداعى ءبىرىنشى كۇندەرىنەن باستاپ قاسىم-جومارت توقاەۆ ازاماتتىق قوعاممەن تىكەلەي ديالوگ ورناتۋعا نيەتتى ەكەنىن جالپاق جۇرتقا جاريا ەتتى. وسى رەتتە ق.توقاەۆتىڭ العاشقى ىرگەلى باستامالارىنىڭ ءبىرى رەتىندە ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىن قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىسىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. بۇل باستاما مەملەكەت دامۋىنىڭ ەڭ وزەكتى ماسەلەلەرى بويىنشا قوعاممەن تىكەلەي سۇحبات ورناتۋ ءۇشىن اسا ماڭىزدى.
ەكىنشىدەن, ارىس قالاسىنداعى توتەنشە وقيعا كەزىندە ق.توقاەۆ اكىمشىلىگىنىڭ ءتيىمدى ارەكەتتەرىن اتاپ وتكەنىمىز ءجون. بيلىكتىڭ شۇعىل ءارى ءتيىمدى قادامدارى مەن بارشا وتانداستارىمىزدىڭ بەلسەندى اتسالىسۋى ارقاسىندا قىسقا مەرزىم ىشىندە قالانى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى ءساتتى اياقتالعان بولاتىن.
بۇدان بولەك, جاڭا پرەزيدەنتتىڭ العاشقى قادامدارىن باعالاعان كەزدە, ساياسي بيلىك ءترانزيتىنىڭ قالىپتى ءوتۋىنىڭ ماڭىزدىلىعىن ەسكەرگەنىمىز ءجون. بيلىكتىڭ زاڭدى جانە وركەنيەتتى جولمەن اۋىسۋى – بۇكىل ساياسي جۇيە تۇراقتىلىعىنىڭ باستى كورسەتكىشتەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن ۇمىتپاۋىمىز قاجەت. اسىرەسە قازاقستان سياقتى جاس مەملەكەت ءۇشىن وزەكتىلىگى جوعارى ماسەلە. وسى تۇرعىدا قازاقستاننىڭ بولاشاعى ءۇشىن ەلباسىنىڭ ستراتەگيالىق باعىتىنىڭ ساباقتاستىعىن ساقتاپ, تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ وتە ماڭىزدى.
مۇنىڭ ايقىن ۇلگىسى رەتىندە پرەزيدەنتتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىن اتاپ وتۋگە بولادى. جولداۋداعى باسىمدىقتار ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ مەملەكەتتىك باعىتىمەن بىتە قايناسقان. بۇلار – ءتيىمدى ءارى اشىق ۇكىمەتتى قالىپتاستىرۋ, شوب-تى قولداۋ جانە شيكىزاتتىق ەمەس ەكسپورتتى ىنتالاندىرۋ, اگروونەركاسىپ كەشەنىن, الەۋمەتتىك سالانى جانە ايماقتاردى دامىتۋ جانە ت.ب.
تاعى ءبىر ماڭىزدى كورسەتكىش – سىرتقى ساياساتتاعى ساباقتاستىقتى ساقتاۋ. ول قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ابىرويى ءۇشىن ۇلكەن ماڭىزعا يە. ەگەر ق.توقاەۆتىڭ العاشقى سىرتقى ساياسي قادامدارىنا كوز جىبەرەتىن بولساق, ولاردىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قالىپتاسقان كوپۆەكتورلى سىرتقى ساياساتىنىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارىمەن تىعىز بايلانىستا ەكەنىن كورۋگە بولادى.
ەرجان سالتىباەۆ,
قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى قورى جانىنداعى الەمدىك ەكونوميكا جانە ساياسات ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى