شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى ەرلان ايتاحانوۆتىڭ توراعالىعىمەن بيۋدجەتتىك ءتارتىپتى كۇشەيتۋ, ونىڭ اتقارىلۋىن جۇيەلەۋ جانە بيۋدجەتتى جوسپارلاۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرىنە ارنالعان جيىن ءوتتى. قالا باسشىسى جەرگىلىكتى اتقارۋشى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بيۋدجەتتى جوسپارلاۋداعى كەمشىلىكتەرىن سىنعا الىپ, ورىنداۋشىلىق ءتارتىپتىڭ وتە تومەن, سىن كوتەرمەس دەڭگەيدە قالعاندىعىن اشىپ ايتتى. بۇل تۋرالى مەگاپوليس اكىمدىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
اتاپ ايتقاندا, شىمكەنت قالاسى اكىمدىگىنىڭ سالالىق باسقارمالارىندا بيۋدجەتتىك ءتارتىپ تالاپتارىنىڭ ورىندالماۋى سالدارىنان بىرقاتار جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋ مەرزىمى كەيىنگە شەگەرىلمەك.
ماسەلەن, بيىلعى جىلعا ارنالعان بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى بارىسىندا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بولىنگەن قاراجاتتىڭ 6458,2 ملن تەڭگەسى اقتاۋعا كەلمەيتىن سەبەپتەرمەن قىسقارتۋعا ۇسىنىلعان. ونىڭ ىشىندە 5052 ملن تەڭگە كولەمىندەگى قاراجات بيۋدجەت اكىمشىسى بولىپ تابىلاتىن باسقارمالار تاراپىنان مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كونكۋرستارىن مەرزىمىنەن شەكتەن تىس كەش وتكىزۋى سالدارىنان قىسقارتىلىپ وتىر.
باسقارما باسشىلارىنىڭ وزدەرىنە جۇكتەلگەن مىندەتتەردى دۇرىس اتقارماۋى, قارجىلىق جوسپارلاۋدى تالاپقا ساي جۇرگىزبەۋى, قالا اكىمىنىڭ سالالىق ورىنباسارى تاراپىنان ءتيىستى باقىلاۋدىڭ بولماعاندىعى سالدارىنان مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كونكۋرستارى جىل ورتاسىنا دەيىن سوزىلعان.
جۇمىستىڭ ءتيىمدى باعىتتارى بەلگىلەنبەۋى, سالالىق باسقارما تاراپىنان قولعا الىنعان جوبالاردىڭ قاداعالاۋدىڭ جوقتىعىنان جۇيەلى ىسكە اسىرىلماۋى, شاھاردىڭ سولتۇستىك-باتىس بولىگىنە جۇرگىزىلۋى ءتيىس ينجەنەرلىك-ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋ جوباسىنا قارالعان بارلىعى 1 116,9 ملن تەڭگەنىڭ 522 ملن تەڭگەسى قىسقارتۋعا جولدانعان. وعان باستى سەبەپ – 16 كرەديتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن 2020 جىلى اياقتاۋ جوسپارلانعان. ياعني, بيۋدجەتتىك جوسپار جىل باسىندا دۇرىس تۇزىلمەگەن.
كەرى قايتۋى ءتيىس رەسپۋبليكالىق قاراجات ەسەبىندە شىمكەنت قالاسىنىڭ ءبىلىم سالاسى بويىنشا 2410,1 ملن تەڭگە قىسقارتۋعا ۇسىنىلعان. ونىڭ دا باستى سەبەبى – مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كونكۋرستارىنىڭ مەرزىمىنەن كەش ءوتۋى. سالالىق باسقارمانىڭ سالعىرتتىعىنان قالاداعى №23 مەكتەپ قوسىمشا عيماراتسىز قالسا, «اسار-2» شاعىناۋدانىنىڭ تۇرعىندارى 1200 ورىندىق جاڭا مەكتەپتەن قاعىلدى.بۇل جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ مەرزىمدەرى كەيىنگە شەگەرىلمەك.
وسى جانە وزگە دە بيۋدجەتتىك سالا تۇيتكىلدەرىن سىن تەزىنە العان قالا باسشىسى, بۇدان بىلاي بيۋدجەتتىك وتىنىمگە ەنگەن ءاربىر جوبا بويىنشا باسقارما باسشىلارى جەكە-دارا جاۋاپ بەرەتىنىن قاداپ ايتىپ, قالا اكىمىنىڭ سالالىق ورىنباسارىنا بيۋدجەتتى ورىنداۋ ءتارتىبىن جەكە باقىلاۋىنا الۋدى تاپسىردى.
بيۋدجەتتەن بولىنگەن ءاربىر تيىنعا جاۋاپكەرشىلىكتى ارتتىرۋ, قارجىنىڭ ماقساتتى جۇمسالۋىن قامتاماسىز ەتۋ, بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋدىڭ ءتارتىبى مەن مازمۇنىن قاتاڭ ۇستانۋ باعىتىندا ءار باسقارمانىڭ جانىنان بيۋدجەت جوسپارلاۋدىڭ, ونى ءتيىمدى يگەرۋدىڭ تارتىپتەرىن مەڭگەرگەن بىلىكتى مامانداردان قۇرالعان كەڭەس قۇرۋدى جۇكتەدى. سالاداعى بيۋدجەت ءتارتىبىن اينالدىرعان ءبىر-ەكى لاۋازىمدى تۇلعا ەمەس, سول سالاعا قاتىستى بارلىق پروبلەمالاردى وتە جاقسى بىلەتىن قوعام وكىلدەرى جۇمىلدىرىلۋى ءتيىس ەكەندىگىنە نازار اۋداردى.
كۇن تارتىبىندەگى ەكىنشى ماسەلە بويىنشا 2020-2022 جىلدارعا ارنالعان قالا بيۋدجەتىنىڭ باسىم باعىتتارى تالقىلاندى. ە.ايتاحانوۆ بۇل ماسەلە دە قارجىلىق جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەتىن جۇمىس ەكەندىگىن نازارعا الىپ, الداعى ءۇش جىلعا ارنالعان بيۋدجەتتى قالىپتاستىرۋ بارىسىندا شىمكەنتتىڭ مەگاپوليس رەتىندەگى دامۋ ءۇردىسىن ەسكەرۋدى تاپسىردى. بيۋدجەتتە ەلباسى تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋى, قالا كەلبەتىن جاقسارتۋ, ازاماتتارعا قولايلى ءومىر ءسۇرۋ ورتاسىن قالىپتاستىرۋ, كورىكتەندىرۋ جانە كوگالداندىرۋ ماسەلەلەرى قامتىلۋى ءتيىس ەكەندىگىنە نازار اۋداردى. قر پرەزيدەنتىنىڭ تاپسىرمالارىنا سايكەس, قالانىڭ شەتكى اۋماقتارىنداعى شاعىناۋداندار مەن تۇرعىن الاپتاردى دامىتۋدىڭ كەشەندى ءىس-شارالارى جاسالۋى قاجەت دەدى.
جيىن بارىسىندا ەرلان قۋانىش ۇلى 2020 جىلعا قالانىڭ اۋدان اكىمدىكتەرىنە 1 ملرد. تەڭگەدەن قارجى بولىنەتىندىگىن ايتىپ, اۋدان اكىمدەرىنە وسى قاراجاتتى ءتيىمدى باعىتتاۋدىڭ ۇسىنىستارىن ازىرلەۋدى جانە دە اتالمىش جۇمىستاردى شالعاي جاتقان ەلدى-مەكەندەردىڭ ينفراقۇرىلىمىنا باعىتتاۋدى ناقتى تاپسىردى. اۋدان اكىمدەرى بيۋدجەت قاراجاتىنا يەك ارتپاي, جەكە ينۆەستورلار تارتۋ باعىتىندا جۇيەلى جۇمىستار اتقارۋى ءتيىس دەگەن قالا باسشىسى, وسى ورايدا «Shymkent» اكك» اق-مەن تىعىز ىقپالداستىق ورناتۋدى جۇكتەدى.
جيىندى قورىتىندىلاعان قالا اكىمى ءاربىر مەملەكەتتىك ورگان باسشىسى وزىنە جۇكتەلگەن باستى مىندەتتەر رەتىندە – بيۋدجەتتى دۇرىس جوسپارلاي ءبىلۋدى, مەملەكەت قاراجاتىن ۇنەممەن ءتيىمدى جۇمساۋدى جانە بيۋدجەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن جەتىك سەزىنۋى ءتيىس ەكەندىگىنە نازار اۋدارىپ, جىل قورىتىندىسىندا بيۋدجەت سالاسىنداعى كەمشىلىكتەرگە جول بەرگەن لاۋازىمدى تۇلعالارعا قاتاڭ شارا كورىلەتىندىگىن ەسكەرتتى.