نۇر-سۇلتان قالاسىندا سالالىق جانە كاسىپتىك ستاندارتتاردى ازىرلەۋ ماسەلەلەرى بويىنشا بىلىكتىلىك جونىندەگى ۇلتتىق كەڭەستىڭ وتىرىسى ءوتتى. جيىنعا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى بەردىبەك ساپارباەۆ, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى ءبىرجان نۇرىمبەتوۆ, «ەڭبەك رەسۋرستارىن دامىتۋ ورتالىعى» اق پرەزيدەنتى تامارا دۇيسەنوۆا جانە ۇلتتىق كەڭەسكە مۇشە بىرقاتار ۆەدومستۆونىڭ ۆيتسە-مينيسترلەرى, «اتامەكەن» ۇكپ-نىڭ, قوعامدىق بىرلەستىكتەر مەن كومپانيالاردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
ب.ساپارباەۆ وتىرىستى ەڭبەك رەسۋرستارىن دامىتۋ ورتالىعى (ەردو) جانىنان جوبالاۋ ءوفيسىن قۇرۋعا تاپسىرما بەرىلگەنىنەن باستادى. «ەڭبەك رەسۋرستارىن دامىتۋ جانە جۇمىسكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا بايلانىستى شارالار ستراتەگيانىڭ ماڭىزدى بولىگى دەپ سانايمىن. ورتالىقتا قۇرىلعان الاڭدا سالالىق بىلىكتىلىك شەڭبەرىن (سبش) جانە كاسىپتىك ستاندارتتاردى دايىنداۋ بارىسىندا ۇيلەستىرۋ, ادىستەمەلىك كومەك جانە باقىلاۋ جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى», دەدى ۆيتسە-پرەمەر.
ۇلتتىق بىلىكتىلىك جۇيەسى (ۇبج) 2012 جىلى باستالعان. وتكەن كەزەڭدە نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازا دايىندالدى, ۇبج, سبش جانە كاسىپتىك ستاندارتتاردى دايارلاۋ بويىنشا ادىستەمەلىك نۇسقاۋلىقتار ازىرلەندى. بعم ورتا كاسىپتىك ءبىلىم دەڭگەيىندە قولدانۋ ءۇشىن 350 كاسىپتىك ستاندارت جانە ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى مەن «اتامەكەن» ۇكپ ۇيلەستىرۋىمەن 70-تەن استام كاسىپتىك ستاندارت دايارلاندى. 2018 جىلدان باستاپ كاسىپتەردىڭ جاڭا جىكتەۋىشى ەنگىزىلدى, سوعان سايكەس ستاتيستيكالىق اقپاراتتى جانە ەڭبەك نارىعىنىڭ جاي-كۇيىن تالداۋ جيىنى جۇرگىزىلەدى. الايدا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى جۇرگىزىلگەن جۇمىستارعا قاراماستان ناتيجە جوق ەكەنىن, ەڭ ماڭىزدىسى جۇمىس ۇيلەسىمدىلىگى مەن پروتسەسكە قاتىسۋشى سبش جانە كاسىپتىك ستاندارتتاردى ازىرلەۋگە تارتىلعان ۇكپ, بعم, ەڭبەكمينى, باسقا دا ۋاكىلەتتى ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار, كاسىپورىندار, ءبىلىم ۇيىمدارى مەن قاۋىمداستىقتارى اراسىندا ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جوق ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق «قازاقستاندى الەۋمەتتىك جاڭعىرتۋ: جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىنا قاراي 20 قادام» باعدارلامالىق ماقالاسىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 3 نەگىزگى مىندەت قويعانىن ەسكە سالدى. بۇل – ءار ماماندىق ءۇشىن جول كارتاسى سانالاتىن ۇبج قۇرۋ بويىنشا جۇمىسقا كۇش سالۋ; ۇبج ارقىلى ءار ماماندىققا كاسىپتىك الاڭ قۇرۋ; ۇبج شەڭبەرىندە ازىرلەنگەن كاسىپتىك ستاندارتتار مامانداردى دايارلاۋ بارىسىندا وقۋ ورىندارىندا قولدانىلاتىن ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ باستاماسى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ.
ال ب.نۇرىمبەتوۆ ۇبج-نى ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن الدىڭعى قاتارلى شارالار انىقتالعانىن جەتكىزدى. ونىڭ ىشىندە: 36 سبش جانە 480 كاسىپتىك ستاندارت (كس) ازىرلەۋ; بىلىكتىلىك جونىندەگى ۇلتتىق كەڭەس جانە ۇلتتىق بىلىكتىلىك ورگانىن قۇرۋ; كاسىبي بىلىكتىلىكتەر تۋرالى زاڭ قابىلداۋ; سەرتيفيكاتتاۋ مەن بىلىكتىلىكتى تانۋ بويىنشا تاۋەلسىز ورتالىقتار قۇرۋ. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بيىل ەكى نەگىزگى باعىت بويىنشا جۇمىس باستالادى. ياعني جىل سوڭىنا دەيىن ەكونوميكانىڭ 12 باسىم سالاسى بويىنشا 36 سبش مەن 480 كس ازىرلەۋ جۇمىسى باستالدى. ۇبج دامىتۋ بويىنشا ودان ارگى ستراتەگيالىق ءىس-قيمىلداردى انىقتاۋ ءۇشىن جۋىردا, شىلدەدە 2025 جىلعا دەيىنگى جول كارتاسى بەكىتىلدى. ءبىرىنشى باعىت بويىنشا جۇمىس اياسىندا ەردو بازاسىندا جوبالاۋ توبى قۇرىلدى, ونىڭ قۇرامىنا سالالىق مەملەكەتتىك ورگاندار, جەتەكشى كاسىپورىندار, «اتامەكەن» ۇكپ جانە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى, سبش مەن كس ازىرلەۋشىلەر كىرەدى. بۇل رەتتە سبش مەن كس ازىرلەۋ ءۇشىن دەربەس جاۋاپكەرشىلىك مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءتيىستى سالالارعا جەتەكشىلىك ەتەتىن ۆيتسە-مينيسترلەرىنە جۇكتەلگەن.
«ماقسات-مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋعا كەدەرگى كەلتىرىپ وتىرعان بىرقاتار ماسەلە بار. اتاپ ايتقاندا, جوبالاۋ ءوفيسىنىڭ ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن جانە ۇيىمدارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋىندا قيىندىقتار بولىپ جاتادى. بۇل جوبانى ىسكە اسىرۋ مەرزىمىنەن كورىنىس تابادى. وسىعان بايلانىستى ءبىز جوبالاۋ ءوفيسىن قۇردىق, سونىڭ ناتيجەسىندە بارلىق بيزنەس-پروتسەستەر جۇيەلەندىرىلەدى, كاسىپتىك ستاندارتتار ازىرلەۋشىلەرگە دە, مەملەكەتتىك ورگاندار ءۇشىن دە بىلىكتى كونسۋلتانتتارعا قاجەتتى ادىستەمەلىك قولداۋ كورسەتەدى», دەدى ب.نۇرىمبەتوۆ.
قىزمەتتىڭ ەكىنشى باعىتى بويىنشا ءىس-شارالار ەكى كەزەڭ بويىنشا ىسكە اسىرىلماق. ايتالىق, 2019-2020 جىلدار – كاسىپتىك ستاندارتتار ازىرلەۋ جانە ونى ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىنە ەنگىزۋ; 2021-2025 جىلدار – زاڭنامالىق بازا قالىپتاستىرۋ جانە بىلىكتىلىكتەردى حالىقارالىق تانۋ.
ال جوبالاۋ ءوفيسىنىڭ جۇمىسى تۋرالى اڭگىمەلەگەن تامارا دۇيسەنوۆا مىندەتتەردى ءتيىمدى شەشۋ ءۇشىن جوبالىق باسقارۋ مەحانيزمى ەنگىزىلەتىنىن جەتكىزدى.
ەردو باسشىسى ەڭبەك مينيسترلىگىنىڭ بارلىق جوبالار پاكەتىن بىرىڭعاي جوبالىق وفيستە ىسكە اسىرۋ كوپتەگەن ۇيىمداستىرۋشىلىق-ادىستەمەلىك ماسەلەلەردى شەشۋگە, اتاپ ايتقاندا, ءار باعىت بويىنشا ناقتى ماقسات-مىندەتتەردى بەلگىلەي وتىرىپ, جوبالار پۋلىن باسقارۋ ارحيتەكتۋراسىن قۇرۋعا; جوبالاۋ ءوفيسىنىڭ جوبانى ىسكە اسىرۋعا قاتىساتىن مەملەكەتتىك ورگاندارمەن ءوزارا ارەكەتتەسۋ پروتسەسىن رەتتەۋگە; جوبالاۋ ءوفيسىن جوبالاردى جۇيەلى جوسپارلاۋ, ىسكە اسىرۋ, مونيتورينگىلەۋ, ۇيلەستىرۋ, تۇزەتۋ جانە اياقتاۋ ءۇشىن ءتيىستى باسقارۋشى قۇجاتتار پاكەتىمەن قامتاماسىز ەتۋگە; جوبالاۋ توبىنىڭ مۇشەلەرى مەن ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندار اراسىندا دەربەس جاۋاپكەرشىلىكتى بەكىتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى دەپ سەنەدى.
وتىرىس بارىسىندا جوبالىق باسقارۋ مىسالدارى جانە مەحانيزمدەرىمەن تانىسىپ, ەردو بازاسىندا قۇرىلعان جوبالىق ءوفيستى كورگەن ب.ساپارباەۆ اتقارىلعان جۇمىسقا وڭ باعا بەردى. سونداي-اق بىرقاتار تاپسىرما جۇكتەدى. مىسالى, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنە 1 قازانعا دەيىن بازالىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىن جانە بازالىق كاسىپورىنداردى تاڭداۋ, ەلىمىزدىڭ ۇيىمدارى مەن كاسىپورىندارىندا كس ەنگىزۋ ماسەلەلەرىن رەتتەيتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر ازىرلەپ, بەكىتۋ تاپسىرىلدى. بعم 1 قازانعا دەيىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ كس ازىرلەۋ مەن ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن دايىنداۋ پروتسەسىنە قاتىسۋ پروتسەدۋرالارىن رەتتەيتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر ازىرلەپ, بەكىتۋى, 1 قاراشاعا دەيىن كس نەگىزىندە ازىرلەنەتىن ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ تىزبەسىن ايقىنداۋى, ونى دايىنداۋ كەستەسىن بەكىتۋى جانە جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ ەنگىزۋى ءتيىس.