گونكونگتە قىتاي بيلىگى ىقپالىنىڭ كۇشەيۋىنە قارسى نارازىلىق اكتسياسى ەكى ايدان بەرى جالعاسىپ كەلەدى. مىڭداعان ادام قاتىسقان اكتسيا قازىر الەم ەلدەرىنىڭ نازارىنا ىلىگىپ وتىر.
سوڭعى ۋاقىتتارعا دەيىن گونكونگ اكىمشىلىگى بەيجىڭ بيلىگى زاڭ بۇزۋشىلىققا جول بەردى دەپ تانىعان ازاماتتارىن ماتەريكتىك قىتايعا بەرۋدەن باس تارتىپ كەلگەن. ويتكەنى قىتاي زاڭدارى قاتال, زاڭناما جۇيەسىندە اشىقتىق جوق, ءولىم جازاسى ءجيى قولدانىلادى دەگەن سەبەپتەر ايتىلاتىن. بىراق بيىلعى جىلدىڭ باسىنان بەرى قۇقىق بۇزدى دەپ تانىلعان ازاماتتاردى ەكستراديتسيالاۋعا كەلىسىم بولدى. مىنە, وسى پروتسەسس جاپپاي نارازىلىققا ۇلاسىپ, ءالى كۇنگە جالعاسىپ كەلەدى. نارازىلىق اكتسياسىنا شىققاندار ەندى دەموكراتيالىق رەفورمالاردىڭ جۇرگىزىلۋىن, سايلاۋ جانە سايلانۋ قۇقىن ەنگىزۋدى, سونىمەن بىرگە گونكونگ اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى كەرري لامنىڭ وتستاۆكاعا كەتۋىن دە تالاپ ەتۋدە.
بىراق قىتايدىڭ ءوز ىشىندە گونكونگتىكتەردىڭ نارازىلىقتارىن قولداۋشىلار از. ويتكەنى قىتايدىڭ رەسمي باق قۇرالدارىنىڭ ناسيحاتىمەن حالىق ولاردى ءتارتىپ بۇزۋشىلار, جاپپاي ب ۇلىكتەرگە جول بەرۋشىلەر دەپ باعالايدى ەكەن. ماسەلەن, گونكونگتان 1200 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان شانحاي مەگاپوليسىنىڭ تۇرعىندارىمەن سويلەسكەن باتىستىق جۋرناليستەر قارسىلىق اكتسياسىن قىتايلاردىڭ ەرىككەننىڭ ەرمەگى دەپ باعالايتىنىن ەستىگەن. «بىرەۋ توڭىپ سەكىرەدى, بىرەۋ تويىپ سەكىرەدى» دەمەكشى, قىتايلار گونكونگتىكتەردىڭ «جۇمىس ىستەۋدىڭ ورنىنا قارسىلىق اكتسيالارىنا شىعۋىن» تۇسىنبەيتىنىن ايتقان.
سونىمەن بىرگە قىتاي تۇرعىندارىنىڭ اراسىندا ولاردىڭ ۇزاق جىل كاپيتاليستىك جۇيەمەن ءومىر ءسۇرىپ, دەموكراتيالىق ەركىندىكتەرگە, تۇرمىس احۋالىنىڭ جوعارى دەڭگەيىنە قول جەتكىزگەنىن دە كورە المايتىندار بار كورىنەدى.
قالىڭ وقىرماننىڭ ەسىنە سالا كەتەتىن بولساق, گونكونگتى 1842 جىلى ۇلىبريتانيا باسىپ الىپ, نانكين كەلىسىمى بويىنشا ونى ءوزىنىڭ كولونياسى دەپ قىتايدى مويىنداتقان. بىراق ارتىنان, 1898 جىلى جاسالعان كەلىسىم بويىنشا ۇلىبريتانيا گونكونگتى 99 جىلعا جالعا الۋشى بولىپ تانىلدى. وسى جىلدار ىشىندە گونكونگ ازيانىڭ اسا ءىرى قارجىلىق ورتالىقتارىنىڭ بىرىنە اينالىپ, دامىعان ەلدەردىڭ قاتارىنا ەندى. 260 شاعىن ارالدان تۇراتىن ونىڭ جەر كولەمى 1106 شارشى شاقىرىمداي, ال حالقىنىڭ سانى 7,5 ملن ادام. جالداۋ مەرزىمى بىتكەن سوڭ گونكونگ قحر قۇرامىنا تەك 1997 جىلى قوسىلعان. قىتاي بيلىگى ونى «ارناۋلى اكىمشىلىك اۋدان» دەپ تانىپ, 2047 جىلعا دەيىن 50 جىلعا كەڭەيتىلگەن قۇقىق ەركىندىگىن, ءباسپاسوز بوستاندىعىن, جينالىستار وتكىزىپ, ءوز پىكىرلەرىن اشىق ايتۋ قۇقىقتارىن بەرۋگە كەپىلدىك بەرگەن. قارسىلىق اكتسياسىنا قاتىسۋشىلار ەلدىڭ وسىنداي جاعدايىن جاقسى بىلەدى. ء«بىزدىڭ اۆتونوميامىزدىڭ جابىلۋ مەرزىمى 2047 جىلعا دەيىن. ءبىز تىم بولماسا سول ۋاقىتقا دەيىن ءوزىمىزدىڭ نەگىزگى قۇقىقتارىمىز بەن ەركىندىگىمىزدىڭ اياققا باسىلماۋىن تالاپ ەتەمىز», دەگەن اكتسياعا قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىرى. قارسىلىق اكتسياسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ ءبارى دە وسى ۇستانىمدا ەكەنى بەلگىلى بولىپ وتىر. سوندىقتان ولار قىتايدىڭ اسكەر كىرگىزۋى مۇمكىن دەگەن قاۋىپتەن قورىقپايتىندىقتارىن ايتقان.
2019 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا جاپونيانىڭ وساكو قالاسىندا بولعان G20 ليدەرلەرىنىڭ سامميتىندە اقش پرەزيدەنتى د.ترامپ قحر توراعاسى سي تسزينپينمەن كەزدەسكەندە, وعان گونكونگتاعى قارسىلىق اكتسياسى 1989 جىلعى تيانانمەندەگى سياقتى قاندى جولمەن تاراتىلاتىن بولسا, ەكىجاقتى ساۋدا كەلىسسوزدەرى مۇلدە توقتاتىلاتىنىن ايتقان. ال وتكەن جەكسەنبىدە, اق ۇيدە جاساعان مالىمدەمەسىندە د.ترامپ ءوزىنىڭ وسى ۇستانىمىن قايتالاپ, ەگەر دەموكراتيالىق قارسىلىق اكتسيالارىنا قارسى كۇش قولدانىلاتىن بولسا, – ول ساۋدا كەلىسسوزدەرىنە كەرى اسەر ەتەتىنىن تاعى جەتكىزدى. سونىمەن بىرگە د.ترامپ قحر توراعاسى سي ءتسزينپيننىڭ بۇل كيكىلجىڭدى بەيبىت جولمەن تاراتۋعا مۇمكىنشىلىگى بار ەكەنىن دە اتاپ ءوتتى.
بۇدان 30 جىل بۇرىن قىتاي استاناسىنىڭ تيانانمەن الاڭىندا ەكى ايعا سوزىلعان جۇزدەگەن مىڭ ادام قاتىسقان قارسىلىق اكتسياسى كۇشپەن تاراتىلىپ, كەيبىر دەرەكتەرگە قاراعاندا, مىڭعا جۋىق ادام قازا بولعان ەدى. د.ترامپ سول وقيعانى ەسكە الىپ وتىر. ايتا كەتەتىن جايت, قازىرگى قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ كسرو-نىڭ قىتايداعى ەلشىلىگىندە ديپلوماتيالىق قىزمەتتە ءجۇرىپ, وسى قارسىلىق اكتسياسىن ءوز كوزىمەن كورگەن جانە ول تۋرالى كىتاپشاسى دا شىققان بولاتىن.
گونكونگتەگى قارسىلىق اكتسيالارى ءالى دە جالعاسۋدا. تامىزدىڭ 12-سىندە ونىڭ كەسىرىنەن حالىقارالىق اۋەجاي دا جابىلىپ قالدى. وڭكەي قارا كيىمدى قارسىلىق بىلدىرۋشىلەر اۋەجايدىڭ الدىنا توپتالىپ, ونىڭ جۇمىسىنا كەدەرگى جاساپ باقتى. قازىر اكتسياعا قاتىسۋشىلاردىڭ سانى 1,7 ميلليوننان اسىپ كەتكەن. باسىندا بەيبىت اكتسيا بولعان قارسىلىق شاراسىندا قازىر ءىشىنارا پوليتسياعا قارسى توبەلەستەر مەن قيراتۋشىلىقتارعا دا جول بەرىلۋدە. سونىڭ كەسىرىنەن ونداعان ادام جارالانعان.