بابالارىمىز اق نايزانىڭ ۇشىمەن, اق بىلەكتىڭ كۇشىمەن قورعاپ, ۇرپاعىنا امانات ەتىپ قالدىرعان جەر-انامىزدى بۇگىنگى تاڭدا ءتيىمدى پايدالانا الماي وتىرعانىمىز مازالايدى.
مەنىڭ ماماندىعىم – اگرونوم. قىرىق جىلدان استام اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا قىزمەت اتقاردىم. قىزمەت جولىم بولىمشەدەن باستالىپ, وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى لاۋازىمىمەن اياقتالدى. سوندىقتان جەر جايىن ءبىر كىسىدەي جاقسى بىلەمىن.
وتكەن عاسىردىڭ توقسانىنشى جىلدارى قولعا الىنعان جەكەشەلەندىرۋ تۇسىندا مەملەكەت مال مەن دۇنيە-م ۇلىكتى ەڭبەك ۇجىمىنىڭ يەلەرىنە بەردى. وسى تۇستا حالىق ونى يگىلىككە جاراتۋدىڭ جولىن تۇسىنبەي ابدىراپ قالدى. اۋىل جۇرتىنىڭ دەنى جەر ۇلەستەرىن قوجالىقتارعا سەنىپ تاپسىردى. باسشىلىققا ارنايى ءبىلىمى, باسقارۋ قابىلەتى كەزدەيسوق تۇلعالاردىڭ كەلگەنى دە جاعدايدى ءبىرشاما قيىنداتىپ جىبەردى. سول كەزدە ەلىمىزگە كەلگەن شەتەلدىك ءىرى كومپانيالار حالىقتىڭ جەرلەرىن جالعا الا باستادى. ءبىراز جىلدان سوڭ سول الپاۋىت كومپانيالار قۇنارلى جەردىڭ توز-توزىن شىعارىپ, ىزدەرىن سۋىتقانىن دا ۇمىتا قويعان جوقپىز. اسىرەسە «گولدەن گرەيننىڭ» جۇزىكتىڭ كوزىنەن وتەتىن پىسىقايلارى ىرگەسى سوگىلە قويماعان شارۋاشىلىقتاردىڭ بايلىعىن تالان-تاراجعا ءتۇسىرىپ, ۇستاعاننىڭ قولىندا, تىستەگەننىڭ اۋزىندا كەتتى. شاشاۋ شىعارماي, جەر ۇلەستەرىنە يەلىك ەتكەندەر نەكەن-ساياق بولدى. مەن 12 جىل جەتەكشىلىك ەتكەن «وزەرنىي» كەڭشارى 3500 توننا كارتوپ, قىرىققابات, ءسابىز, قىزاناق, تاعى باسقا ءونىم جيناپ, اۋدان تۇرعىندارىن قامتاماسىز ەتەتىنبىز. 600-800 باس ءىرى قارا, 90 باس اسىل تۇقىمدى جىلقى ءوسىرىلدى. بۇدان بولەك, شارۋاشىلىق اۋىلداعى الەۋمەتتىك نىسانداردى كۇتىپ ۇستاۋعا قولداۋ كورسەتىپ تۇردى. بۇگىندە كەڭشاردىڭ ورنىن ءۇش شارۋاشىلىق باسقان. وكىنىشكە قاراي, جەردى ءتيىمسىز پايدالانعان بۇل اگروقۇرىلىمدار تەك ەگىن ەگىپ, ازداپ كارتوپ وتىرعىزۋمەن عانا شەكتەلەدى. قارا مال ۇستاپ, ەل تۇرعىندارىن جىل ون ەكى اي جۇمىسپەن قامتۋ ويلارىنا دا كىرىپ شىقپايدى. كۇيتتەگەندەرى ءوز قامدارى. ازدى-كوپتى جەردەن العان ونىمدەرىنىڭ يگىلىگىن تەك وزدەرى كورەدى. ازىق-ت ۇلىكتىڭ, اسىرەسە ەت پەن ءسۇتتىڭ 70-80 پايىزىن اۋىلداعى جەكە شارۋالار وندىرگەنىمەن, ماماندار وتە تاپشى. جاستار جۇمىسسىزدىق سالدارىنان اۋىلعا تۇراقتاي بەرمەيدى. بىلتىر وڭىردە 37 مەكتەپ قىسقارتۋعا ۇشىراسا, بيىل 7 ءبىلىم ءۇيى جابىلعالى تۇر. مۇنداي كەلەڭسىز كورىنىستەر ادامنىڭ ەڭسەسىن ەزىپ, كوڭىلىن جابىرقاتادى.
ىستەرى العا باسقان ەلدى مەكەندەر ساۋساقپەن سانارلىقتاي. اققايىڭ اۋدانىنداعى دايىندىق, ماعجان جۇماباەۆ اۋدانىنداعى نوعايباي اۋىلدارى الدىڭعى قاتارلى ەلدى مەكەندەر سانالادى. ويتكەنى ولارعا جەتەكشىلىك ەتەتىن ازاماتتار ءبىرىنشى كەزەكتە كوپتىڭ قامىن ويلايدى. جەر- اناعا دەگەن قامقورلىقتارى ەرەكشە. ال ء«وزىم بىلمەيمىن, بىلگەننىڭ ءتىلىن المايمىن» دەگەن قوجالىقتاردىڭ باسشىلارى اۋىلدى قامقورلىققا الۋ بىلاي تۇرسىن, جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا ەش قولداۋ كورسەتپەي وتىرعانى جانعا باتادى. جاڭا تەحنولوگيادان ۇركە قاشاتىن, ەسكى تەحنيكامەن جەردى دە, ەلدى دە توزدىرىپ وتىرعاندار ءالى دە از ەمەس.
جالعا بەرىلگەن 49 جىلدىڭ جارتىسىنان استام ۋاقىتى ءوتتى. الايدا, ەگىنشىلىك مادەنيەتىن ارتتىرۋ, اۋىسپالى ەگىس جۇيەسىن يگەرۋ, سۇرىپ جاڭارتۋ, اۋىستىرۋ, عىلىمي جاڭالىقتاردى قولدانۋ, باقىلاۋ, تەكسەرۋ, ساراپتاۋ جۇمىستارى ءوز دەڭگەيىندە جۇرگىزىلىپ جاتقان جوق. سونىڭ سالدارىنان كوپتەگەن ەگىستىك القاپتار قۇنارىن جوعالتقان. ءارامشوپ قاپتاپ, ازىپ-توزىپ كەتكەن. حالىقتىڭ باستى بايلىعىن ەسەپسىز دۇنيەدەي كورىپ, س ۇلىكتەي سورىپ وتىرعان الپاۋىتتارعا ەشقانداي شارا قولدانىلمايدى. مەنىڭشە, ولاردان مەملەكەت جالعا بەرگەن جەرلەردىڭ پايدالانىلۋى تۋرالى سۇرايتىن ۋاقىت جەتتى. مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋمەن اينالىسپاسا, كوكتەمدە كەلىپ ەگىپ, كۇزدە كەلىپ, جيناپ اكەتۋمەن عانا شەكتەلسە, مۇنداي كوزبوياۋشىلىقتىڭ قاراپايىم حالىق ءۇشىن قۇنى ءبىر تيىن.
جەمشوپ, سابان, جەم ازىرلەيتىن, مالدى ۇرىقتاندىراتىن, مال ونىمدەرىن ساتىپ الاتىن, ۆەتەرينارلىق كومەك كورسەتەتىن كووپەراتيۆتەر قۇرىلسا, قۇبا-قۇپ بولماق. وسىناۋ مەملەكەتتىك ماڭىزى زور ءىستىڭ كەڭ كولەمدە جۇيەلى جۇرگىزىلۋىن قالار ەدىك.
بولات ساعىندىقوۆ,
ەڭبەك ارداگەرى
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى