• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
رۋحانيات 30 شىلدە, 2019

قازاق تەاترى... كەشەگىسى, بۇگىنى, ەرتەڭى

18100 رەت
كورسەتىلدى

قازاق تەاترى بۇگىنگى تاڭدا باتىل رەفور­مالىق وزگەرىستەردى قاجەت ەتەدى. رە­فورما ەڭ الدىمەن سالالىق مينيستر­لىكتەن باستالۋى كەرەك. ماسە­لەن, قازىر بىزدە مەملەكەتتىڭ ەسە­بى­نەن قارجىلاندىرىلاتىن 54 تەاتر بار دەسەك, سونىڭ 9-نا عانا مادەنيەت مينيسترلىگى يەلىك ەتەدى. قال­عان تەاترلاردىڭ بارلىعى ءوزدى-وزىمەن كەيبىر جەرگىلىكتى اكىمدىكتەردىڭ اسا ىقى­لاسسىز قاراۋىندا كۇن كەشۋدە. بۇلاي ءبولىنۋ رەسپۋبليكانىڭ ءبىرتۇتاس تەاتر كارتاسىن قالىپتاستىرۋعا, ءما­دە­­ني-رۋحاني ءومىرىمىزدىڭ كەڭىستىگىن ءبول­شەكتەپ ۇلكەن زاردابىن تيگىزۋدە.

قا­زىر تەاترلاردىڭ قارجىلىق, اسىرەسە شى­عارماشىلىق ماسەلەلەرىن ءبىر ور­تا­لىق­تان رەتتەپ وتىرۋ قاجەتتىگى تۋىن­داپ وتىر. سوندىقتان وبلىس­تار­داعى تەاترلاردىڭ بارلىعىن دا مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ قۇزىرىنا كوشىرگەن دۇرىس. وبلىس اكىمدىگىنىڭ وسىناۋ ونەر ۇجىمدارىنا جاساپ وتىرعان قار­جى­لىق, الەۋمەتتىك قولعا­بىس­تارىن دا سول كۇيى قالدىرعان ابزال. سوندا شال­عايداعى تەاترلار ەكى جاقتىڭ دا قاراۋىن­دا بولىپ, ول جاققا بارعان رەجيس­سەرلەر, باسقا ماماندار دا شەتتە ەلەۋسىز قالامىز دەگەن ۇرەيدەن ادا بولىپ, ورتالىقتارداعى تەاترلار­دان ەش كەم ەمەستىگىنەن ورەلى ونەر جاساۋ­عا بەيىلى ارتا تۇسكەن بولار ەدى. رەسپۋبليكا تەاترلارىنىڭ بار­لى­­عىن جەكە-جەكە بولشەكتەمەي, كا­سىبي تۇرعىدا ءوز ماسەلەسىن ءوزى شە­شە­­تىندەي ەتىپ ورتاق مينيسترلىككە بىرىك­تىرۋ قاجەت. ول ءۇشىن مادەنيەت مينيستر­لى­گى جانىنان بولەك دەپارتامەنت يا بولماسا «قازاقستان تەا­ترلارى» دەگەن سياقتى اگەنتتىك قۇرۋ كەزەك كۇت­تىر­مەي­تىن ماسەلە.

كادر ماسەلەسى كۇيىپ تۇر

جاس مامانداردىڭ الەۋ­مەت­تىك تۇرعىدان قامتاماسىز ەتىلۋى جولدارىن تۇبەگەيلى شەشىپ بارىپ قانا تەاترلاردىڭ تولىقتاي ماماندارعا دە­گەن سۇرانىسىن وتەۋگە بولادى. تەا­تر مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ارا­سىن جالعايتىن ديپ­لومدى ماماندى قاجەتتى تەاترلارعا, الىس جاتقان وبلىس­تارعا تەڭدەي ءبولۋ, قاجەتتى ال­ەۋ­­مەتتىك كەپىلدىكتەرمەن قامتۋ جولىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋ كەرەك. تەاترلارعا قاجەت مامانداردى دايارلايتىن رەسپۋبليكاداعى ءۇش ارنايى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ (ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادە­ميا­سى, قۇرمانعازى اتىن­دا­عى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتوريا­سى, نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى) ماماندار دايارلاۋداعى جۇمىسىنا جاڭاشا باعىت-باعدار بەرىلۋى قاجەت. جىل سايىن جوعارى وقۋ ورىندارى تالاپكەرلەر قابىلداۋ بارىسىندا باسىم باعىت رەتىندە رەسپۋبليكا وبلىستارىمەن كەلىسىمشارت جاساسىپ, ونداعى تەاترلاردىڭ سۇرانىسىنا قاجەتتى مامانداردى ازىرلەۋدى باستى نازاردا ۇستاۋى كەرەك. ءار سالا بويىنشا ساناۋلى ماماندار ءبىتىرىپ شىعاتىن ونەر وقۋ وردالارىنىڭ كادرلارىن بىرىزدىلىكپەن ماقساتتى تۇردە ارنايى دايىنداپ, وبلىستارعا, قاجەت ەتكەن ۇجىمدارعا جىبەرۋدىڭ كەڭەستىك كەزدەگى تاجىريبەسىن قالپىنا كەلتىرۋ كەرەك دەپ ويلايمىز. جاس­تار­دى ۇكىمەت ءوز قاراجاتىنا وقى­تا­تىن­دىقتان, ولاردى جۇمىسپەن جانە ءۇي-جايمەن قامتاماسىز ەتۋ, سول ارقى­لى ورتالىقتان الشاق جاتقان ايماق­تار­دى ونەر سالاسىنداعى قاجەتتى مامان­دارمەن قامتۋدى دا نازارىنان تىس قال­دىرماۋ – بىردەن-ءبىر دۇرىس جول. شى­عارماشىل ماماندارعا دەگەن سۇ­را­نىس­تى قاناعاتتاندىرۋ ماقساتىندا نەگىزگى سالالار بويىنشا ساراپتاما جاساپ, الىس-جاقىن شەتەلگە رەجيسسۋرا, تەاتر مەنەدجمەنتى, ديريجەرلەر, سۋرەتشىلەر, تەاتر عىلىمى, ت.ب. ماماندىقتار بويىنشا وقىتۋ, مامانداردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, شەبەرلىك سىنىپتارى مەن سەمينارلارعا قاتىستىرۋدى تۇراقتى جۇزەگە اسىرىپ وتىرۋ كەرەك. وكىنىشكە قاراي, جاس كادرلاردى الەۋمەتتىك تۇرعىدان قورعاۋ ماسەلەسى مادەنيەت مينيسترلىگىندە دە, وبلىستىق اكىم­دىك­تەر­دە دە قاراستىرىلماعان.

وسى ورايدا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى تەاترعا قاتىستى ماسە­لە­لەر­دى قازاقستان تەاتر قايرات­كەر­لەرى وداعىمەن كەڭەسە شەشسە, ورتاق ىسكە وراسان پايدا كەلىپ, بيلىككە ورتاق بولۋعا ەشكىمنىڭ دە, اسىرەسە وداق­تىڭ تالاسى بولماس ەدى. بۇل وداق – مەم­لەكەتتىك ەمەس ۇيىم, ياعني كاسىبي وداق بولعاندىقتان, ونەرپازدارعا – ولاردىڭ جۇمىس تاجىريبەسىن جيناق­تاۋى­نا, فەستيۆالدەر, سەمينارلار وتكىزۋدە, تالانتتى جاستاردىڭ بىلىك­تى­لىكتەرىن جەتىلدىرۋگە قابىرعالى كەڭەس بەرە الاتىنى ءشۇباسىز. 

اششى دا بولسا, اقيقاتىن ايتۋ كەرەك, قازاقستان تەاترلارىنداعى (وبلىس­تىق, ءتىپتى, كەيدە ورتالىق) اك­تەر ويىنىنىڭ ينتەللەكتۋالدىق ورەسى تومەن. ءالى كۇنگە ءسوز جاتتاۋدى ونەر سانايتىن ارىپتەستەرىمىزدىڭ كوپ ەكەنى جەرگە قاراتادى. سوندىقتان كەيىنگە قالدىرا بەرمەي, وسى ماسەلەنى شەشۋ ماقساتىندا رەسەي تەاتر قايرات­كەرلەرى وداعىنىڭ جانە ت.ب. تمد ەلدەرىندەگىدەي زامان تالابىنا ساي, ونەر قايراتكەرلەرىنىڭ شىعار­ما­شى­لىق ورەلەرىن كوتەرۋ ماقساتىندا جازدىق (كەزەڭدىك) تاجىريبەلىك وقۋلار ۇيىمداستىرىپ تۇرۋ قاجەتتىگى كۇننەن-كۇنگە ارتىپ كەلەدى. ونى قازاقستان تەاتر قايراتكەرلەرى وداعىنىڭ كۇشى­مەن, كوكشەتاۋ توڭىرەگىندەگى كوبىنە ناقتى يەسىز جاتقان دەمالىس ۇيلەرىنىڭ ءبىرىن وداقتىڭ باسقارۋىنا بەرىپ, ىسكە اسىرۋعا ابدەن بولادى. سوندا الىس-جاقىن شەتەلدەردەن ماماندار شاقىرىپ ءوز اكتەرلەرىمىز بەن رەجيس­سەر­لەرىمىزدىڭ ينتەللەكتۋالدىق ءھام شىعار­ماشىلىق ورەسىن كوتەرۋ ءىسى وڭ جولعا قويىلار ەدى.

 تەاترلاردىڭ رەپەرتۋارلىق ساياساتى

بىزدەگى قالىپتاسقان جۇيە – تۇراق­تى جۇمىس ىستەيتىن, مىندەتتى تۇر­دە مەملەكەت تاراپىنان تولىقتاي قارجى­لاندىرىلاتىن رەپەرتۋارلىق تەاتر­لار جۇيەسى. تەاترلاردىڭ بۇگىن­گى ۇستانار رەپەرتۋارلىق ساياساتى – قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن باياندى ەتۋ, تاريحىمىزدى تارازىلاۋ, ەلى­مىز ەكونوميكاسى مەن مادەنيەتى دامى­عان ەلۋ ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋ ءۇشىن كەزىن­دە ەلباسىمىز تۋ ەتىپ كوتەرگەن باسىم باعىتتارىن, الەۋمەتتىك سالا­داعى, ساياسي ورتاداعى, رۋحاني ومى­رىن­دەگى ۇستانىمدارىنا, ۇلتتىق قۇن­دى­لىقتارىنا قىزمەت ەتۋ. بۇل جەردە تەاترلارىمىزدىڭ قۇرامىنىڭ كوپ ۇلتتى بولۋى, ياعني التى تىلدە سوي­لەۋىن قايتالانباس قۇبىلىس ەكەنىن ەستە ۇستاعان ابزال. الايدا قار­جى­سىن الىپ, نانىن جەپ, سۋىن ىشكەن, وزگە ءتىلدى تەاترلاردىڭ رەپەرتۋار تاڭ­داۋعا, قوعام ومىرىنە بەلسەنە ارا­لا­سۋعا, قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمدى ناسيحاتتاۋعا كەلگەندە ەنجارلىق تانىتۋى, ءالى كۇنگە دەيىن تاريحي وتانى كورشى ەلدەرگە قارايلاۋشىلىق بار ەكەنىن جاسىرماعان ءلازىم. ولار كەيدە رەسپۋبليكا ومىرىندەگى تەاتر, مادەني, ساياسي-الەۋمەتتىك ماسەلەلەرگە ەش ارالاسپاي شەت قالىپ جاتادى. جانە وسى تەاترلاردىڭ ۇلتتىق تاقىرىپتى يگەرۋگە, قازاق اۆتورلارىمەن بىرلەسە جۇمىس جاساۋعا ىنتاسى جوقتىعى الاڭداتادى.

مۋزىكالىق-دراما تەاترلارىمەن قوسا, رەسپۋبليكادا بالالارعا ارنالعان تەاترلار جوقتىڭ قاسى. ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى اكادەميالىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترى وزدەرىنىڭ نەگىزگى تاقىرىبىن مۇلدە مەنسىنبەي, م.اۋەزوۆ تەاترىنىڭ رەپەرتۋارىن قايتالاپ, وزىندىك جارىسقا تۇسكەندەي. كوز قىلىپ ءبىرلى-جارىم قىسقى كانيكۋلدا قوياتىن ەرتەگىلەردى قوسپاعاندا, رەپەرتۋارىندا بالالار تاقىرىبى مۇلدە جوق. رەسپۋبليكادا بار بولعانى 9-اق قۋىرشاق تەاترى بار, ولاردىڭ كوبى ورىس ءتىلدى. بارلىق وبلىستاردا قۋىرشاق تەاترلارىن اشۋ مىندەتتى دەپ بىلەمىز. بۇل ۇرپاقتىڭ مادەني ورەسىنە زور اسەرىن تيگىزەرى بەلگىلى. جاسوسپىرىمدەرگە, بالالارعا جانە ەڭ كىشكەنتاي بالدىرعاندارعا ارنالعان قۋىرشاق سپەكتاكلدەردىڭ رەپەرتۋار تاپشىلىعى بۇگىنگى تەاترلارىمىزدىڭ ەڭ وسال تۇسى. بۇل باعىتتا جاڭا تۋىندىلاردى ارنا­يى تۇردە بىرىزدىلىكپەن جۇرگىزبەسە, تاۋەل­سىز ەلدىڭ جاس ۇرپاعى ۇلتتىق قۇن­دىلىق پەن تاربيە, دۇنيەتانىم مەن ەستەتيكالىق كوزقاراستان جۇرداي بولىپ وزگە مادەنيەت پەن وزگە حالىق­تار­دىڭ ۇلتتىق كەيىپكەرلەرىمەن اۋىزدانۋىن جالعاستىرا بەرمەك. تەاترلاردا قالىپتاسقان وسى كەلەڭسىزدىكتى ارنايى ماسەلە رەتىندە كوتەرىپ, ونىڭ ساليقالى تۇردە شەشىلۋ جولدارىن تەز ارادا قاراستىرۋ قاجەت.

تەاتردى باسقارۋ جۇيەسىن جاڭاشا وڭتايلاۋ

كەڭەستىك يدەولوگيانىڭ ۇردىسىمەن كەلە جاتقان باسقارۋ جۇيەسى, ياعني كوركەمدىك جەتەكشى, باس رەجيسسەر دەگەن لاۋازىمداردىڭ الدەقاشان ۋاقىتى وتكەن. بۇلار شىعارماشىلىق ۇجىمنىڭ شىنايى ونەر جاساۋىنا ۇلكەن كەدەرگى كەلتىرەدى. ادەتتە, بۇل لاۋازىمدارعا رەجيسسەرلەر تاعايىن­دا­لادى دا تەاترداعى ەستەتي­كا­لىق, رەپەرتۋارلىق, اكتەرلىك ويىن مەن جاڭاشا قالىپتاعى جاس رەجيسسۋرانىڭ دامۋى­نا ۇلكەن كەدەرگى كەلتىرەدى. ولار تەك ءوز قالاۋى بويىنشا رەپەرتۋار تاڭدايدى, ياعني تەاتر بۇتىندەي سول كور­كەمدىك جەتەكشى مەن باس رەجيس­سەردىڭ امبيتسياسى مەن ورە-قارى­مى­نىڭ قۇربانىنا اينالادى دا وزدەرىنە ۇناعان, جاعىنعان اكتەرلەرگە عانا رولدەر بەرىپ, قۇرمەتتى اتاقتارعا سولار عانا ۇسىنىلىپ, اعزاسى نازىك شىعارماشىلىق ۇجىمدى ادىلەتتى باسقارۋعا قولدارى قىسقالىق ەتەتىنى ەجەلدەن ايان ماسەلە. سونىمەن قاتار ولار ۇجىمداعى كەزەكشى رەجيسسەرگە رەپەرتۋار تاڭداۋ, ءوز ەركىمەن ءرول ءبولۋ, بولاشاق قويىلىمنىڭ جاڭاشا قالىپ-دەڭگەيى مەن وزىندىك ورە-شەشىممەن جۇمىس ىستەۋىنە بارىنشا تۇساۋ بولىپ باعاتىنى دا بەلگىلى. باستىقتىڭ ءوزى رەجيسسەر-قويۋشى بولعاندىقتان, قانداي دا ءبىر رەجيسسەرلىك جۇمىستىڭ وزىنەن اسىپ كەتپەۋىنە بار «كۇشىن» سالاتىنى تۇسىنىكتى نارسە. ءتىپتى «كوز قىلىپ» سىرتتان رەجيسسەر شاقىرسا دا وزىنەن ورەسى تومەن سۋرەتكەردى تاڭدايتىنى شىندىق. باستى رولدەر دە باستىقتىڭ توڭىرەگىنە جاندايشاپتانىپ جينالعان ونشا جۇيرىك ەمەس اكتەرلەرگە تيەدى دە جالپى قويىلىمنىڭ كوركەمدىك قۇنىنا ەداۋىر نۇقسان كەلتىرىلەدى. سوندىقتان نارىق­تىق قاتىناستارعا كوشۋدىڭ ءتيىمدى دە جاڭاشا جولدارىنىڭ ءبىرى – وسى ماسە­لەنى, تەاتردى باسقارۋ جۇيەسىن تۇبە­گەي­لى قايتا قاراۋ.

تەاتردىڭ توراعاسى مەملەكەتتىك قۇزىرلى مەكەمەمەن شارتقا وتىرىپ, توڭىرەگىنە تالانتتى, ءوز ويى, قالىپ-دەڭگەيى جوعارى, قوعامنىڭ ەستەتيكالىق تالعامى مەن ينتەل­لەك­تۋال­دىق ورەسىنە ساي كەلە الاتىن الىمدى, قارىمدى رەجيسسەرلەردى جيناق­تاپ, ولارعا جاعداي جاساي الاتىن, ۇجىم ءومىرىنىڭ بارلىق سالاسىنا جاۋاپ بەرەتىن بىردەن-ءبىر جالعىز تۇلعا بولۋى ءتيىس. ال رەجيسسەر بولسا, تەك قانا جەكە سۋرەتكەر رەتىندە پايدا­لانىلىپ, رەتى كەلسە وعان جالپى باس­شىلىقتىڭ تىزگىنىن بەرمەگەن, ءتىپتى سول «قىزىلكوز» بيلىكتەن قۇتقارعان ابزال. ول تەك ءوزى رەجيسسەرلىك ەتەتىن قويىلىمىنىڭ عانا «باستىعى» بولعانى ءجون. سوندا عانا ورەلى سپەكتاكل قويۋمەن عانا اينالىساتىن رەجيسسەردىڭ باسقامەن شارۋاسى بولمايدى, ول ءوز قويىلىمىنىڭ ءساتتى شىعۋىنا عانا باسى اۋىراتىن بولادى. سونىمەن بىرگە ولاردى ارينە, الەۋمەتتىك جاعىنان قورعاۋ دا كەرەك, ياعني تاقىرىبى وزىنە جاقىن پەسا اۆتورلارىمەن عانا جۇمىس جاساۋ­دا, ورەسى بيىك جاڭا سپەكتاكل قويۋدا شىعارماشىلىق ەركىندىگىنەن ايىرماي, ءوز قويىلىمىنىڭ اۆتورى رەتىندە باعالانىپ, ايلىعىنان بولەك قالاماقى تولەۋدى زاڭداستىرعان ابزال. ال جالپى باسشىلىقتى رەجيسسەردەن باسقا كەز كەلگەن سۋرەتكەر تۇلعاعا تاپسىرعان ءجون. باتىس ەلدەرىندەگى ۇردىستە, وسىنداي تەا­تر باسقارۋشىنى ينتەن­دا­نت دەپ اتايدى, بىزدەر دە سول جۇيەنى ءوز عۇرپىمىزعا ىڭعايلاپ, قاجەتسىز تۇس­تارىنان باس تارتىپ, قازاقى ۇعىم­مەن تەاتر توراعاسى دەپ اتاساق دۇرىس بولاتىن سياقتى.

 دراماتۋرگيا ماسەلەلەرى

تەاتردىڭ تاقىرىپتىق وزەگى – درا­ماتۋرگيا. قازىر بۇل سالادا دا كىم كورىنگەن پەسا جازاتىن بولدى. تامىر-تانىستىقپەن, جەرشىلدىكپەن, ەشقانداي سىن كەتەرمەيتىن شىعار­ما­لاردى ساحناعا تىقپالاۋ دا كەڭىنەن ەتەك العان. قىزمەت بابىن پايدالانىپ دراماتۋرگ اتانعىسى كەلەتىندەر دە كەزدەسەدى. بۇل رەتتە اسىرەسە, كەيبىر تەاتر ديرەكتورلارى, رەجيسسەرلەرى «اي­رىقشا كوزگە تۇسۋدە».

سونداي-اق دراماتۋرگيا جانرىنا قالام تارتىپ جۇرگەن جاستاردىڭ وتە از ەكەڭدىگى الانداتادى. قازىرگى ەڭ جاس دەگەن دراماتۋرگتەر وتىز-قىرىق جاستىڭ اينالاسىندا, وندا دا بىرەۋ-ەكەۋ عانا. ەندى ءبىراز جىلدان كەيىن قازاقستان تەاترلارىنىڭ قازاقشا جاق­سى پەسا جازاتىن اۆتوردى كايدان تاباتىنى تۇسىنىكسىز. بۇگىنگى تەاتر ونە­رىنىڭ تابيعاتى جاڭاشىل يدەيامەن قارۋلانعان شىعارماشىل جاس­تار­دى كوپتەپ تارتۋدى كەرەك ەتەدى. زامانداس اۆتورلاردى شىعارماشىلىق ىزدەنىسكە تارتۋ ماسەلەسى بۇگىندە ءوزى­نىڭ تۇبەگەيلى شەشىمىن تاپقان جوق. تەاتر مەن دراماتۋرگ, تەاتر مەن رەجيس­سەر, تەاتر مەن وزگە ماماندار ارا­سىندا نارىقتىق قاتىناسقا ساي تولىق­قان­دى شىعارماشىلىق قاتىناس ورناتۋ, ولاردىڭ زاڭدى تۇردە جاساعان ونى­مىنە لايىقتى سىياقى تولەۋدى جاڭا قۇقىقتىق-ەڭبەك شارتتارىمەن بەلگىلەۋ, زاڭداستىرۋدى وتە مۇقيات قاراستىرۋ قاجەت. ولارعا ەڭبەگىنە ساي سىياقى تولەۋ, ولاردىڭ اۆتورلىق قۇقىعىنىڭ قورعالۋىنا جاعداي جاساۋ بۇگىنگى تەاترلارىمىزدا بەل العان كوپتەگەن جاعىمسىز قۇبىلىستاردان (پلاگياتتىق, اۆتورلىق مەنشىكتىڭ قور­عال­ماۋى, جەمقورلىق, ت.ب.) قۇتىلۋعا جول اشار ەدى.

تەاتر فەستيۆالدەرىنىڭ وتكىزىلۋى

تەاتر فەستيۆالدەرىنىڭ وتكىزىلۋى ونەر ۇجىمدارىنىڭ دامۋىن انىق­تاي­تىن ماڭىزدى ءىس-شارالاردىڭ ءبىرى. باسەكە­لەستىكپەن وتەتىن بۇل ونەر جارىسى شىعارماشىلىق ىزدەنىس پەن جاڭا جەتىستىكتەرگە باستايدى. ءبىزدىڭ رەسپۋب­ليكادا وسى ونەر مەرەكەسى باس قالالار الماتى مەن نۇر-سۇلتاندا جانە جەكەلەگەن وبلىس ورتالىقتارىندا ءوتىپ كەلەدى. رەسپۋبليكالىق, ايماقتىق, حالىقارالىق دەڭگەيدە وتەتىن بۇل فەستيۆالدەردىڭ كوركەمدىك دەڭگەيى دە ارقالاي. كورشى رەسەيدە 256-دان استام تۇراقتى فەستيۆال جۇمىس ىستەيدى, سونىڭ 50-ءى ماسكەۋدە وتەدى جانە ول شارانى ماسكەۋدىڭ مەرياسى قارجىلاندىرادى. بىزدە دە كەيىنگى جاستار شىعارماشىلىعىن دامىتاتىن, جاڭاشىل ەكسپەريمەنتالدى ىزدەنىستەرگە قوزعاۋ سالاتىن, ۇلتتىق دراماتۋرگيا مەن ۇلتتىق تەاتر ءداس­تۇرىن جاڭا بەلەستەرگە كوتەرەتىن قازاق ساحنا ونەرىنىڭ دامۋىنا جاڭا سەرپىن بەرەر فەستيۆال-جوبالاردى باتىل تۇردە قولعا الۋ كەرەك. وسى سەكىلدى جالپى تەاترلارعا قاتىستى شىعارماشىلىق شارا­­لاردىڭ بارلىعىن ارنايى كاسىبي ماماندارىنىڭ باسى بىرىك­كەن رەسپۋبليكاداعى بىردەن-ءبىر شىعارماشىلىق ۇيىم – قازاقستان تەا­تر قايراتكەرلەرى وداعىنىڭ قۇزى­رى­نا بەرىپ, وبلىس دەڭگەيىندەگى, ايماق­تىق فەستيۆالدەر دە تىكەلەي وداقتىڭ قاتىسۋىنسىز وتپەۋى ءتيىس. تەاتر ماسە­لە­­سىنە بايلانىستى مينيسترلىكتىڭ بار­لىق جۇمىستارىندا وداقتىڭ ءرولىن, وكىلەتتىلىگىن, مارتەبەسىن تەاتر تۋرالى جاسالاتىن جاڭا زاڭناما قابىلداۋ ارقىلى كوتەرۋ قاجەت دەپ بىلەمىز.

ءتۇيىن

قازىر ازاماتتىق قوعام قۇرۋعا ۇمتىل­عان ەلىمىزدە مەملەكەتتىك تاپسىرىستار بويىنشا قوعامدىق بىرلەستىكتەردى قارجىلاندىرۋ كەڭ تۇردە جۇرگىزىلۋدە. قازاقستان تەاتر قايراتكەرلەرى وداعى دا وزىنە تيەسىلى ۇلەسىن وسى جەردەن الىپ, رەسپۋبليكا تەاتر قايراتكەرلەرى قاۋىمداستىعىن سوڭىنان ەرتۋگە دايىن. تەاترلارىمىزدى ءوزىنىڭ بيىك تۇعىرىنا قوندىرۋعا, شارۋاشىلىق جۇمىستارىن ءبىر ورتالىقتان ۇيلەستىرۋگە, شىعار­ما­شى­لىق بەلسەندىلىكتەرىن ارتتىرۋعا, ساحنادان زاماناۋي باعىتتاعى ىزدەنىس­تەر­مەن كورىنۋگە بارلىق تەاترلاردى ءبىر ورتالىق­تان ۇيلەستىرەتىن, بىرىك­تى­رە­تىن ۇيىمنىڭ بەلسەندى شارا­لارى قاجەت. قازاقستان تەاتر قايراتكەرلەرى وداعىنىڭ جۇمىسىنا مەملەكەتتىك دەڭگەيدە قولداۋ كورسەتىلسە, كوپتەگەن كۇرمەۋى قيىن پروبلەمالاردى وداق­تىڭ قۇزىرىنا ارتسا, قايسىبىر باس­شى­لىق مامانداردى تاعايىنداۋعا, سۋرەتكەرلىك بيىكتىكتەر مەن تابىستاردى ەكشەپ-سارالاۋعا, ۇسىنىس ەنگىزۋگە, شىعارماشىلىق ماسەلەلەردى شەشۋگە تولىقتاي ارالاسۋعا, اقىل-كەڭەس بەرۋگە مۇمكىندىك بەرىلسە, كوپتەگەن شارۋالار ءوز دەڭگەيىندە شەشىمىن تابا الادى دەپ بىلەمىز. وداقتىڭ ايتياي (پاريج), اسيتەج (لوندون), ۋنيما (لوندون), اتا (قىتاي), ت.ب. اتاقتى ۇيىمدارمەن يىقتاسا جۇمىس ىستەۋگە ىقىلاسى ەلىمىزدىڭ ابىرويىنا ابىروي قوسارى بەلگىلى عوي. بۇل ۇيىمدارمەن العاشقى تانىسۋ-پىكىرلەسۋ جۇمىستارى وداق تاراپىنان بۇرىندارى ەكى-ءۇش رەت جاسالعان, الايدا مينيسترلىك تاراپىنان قولداۋ مەن قارجىدان كەندەلىك كورىپ, جاندانباي وتىر. بۇعان وداقتىڭ بۇگىنگە دەيىن باعىندىرعان ابىروي-اتاعىنىڭ, ورە-قارىمىنىڭ تولىقتاي جەتەتىنىنە بەك سەنىمدىمىز. قازاق تەاترى الەمدىك ارەنادا ءوزىنىڭ ورنىن ايشىقتاي الاتىن قابىرعالى ونەر, ءاۋ باستا اعالار مەن اپالار سالعان سۇيەگى مىقتى كيەلى وردا. وعان كەشەگى كەڭەستىك داۋىردە جەتكەن بيىكتەرى كۋا. تەك بۇگىندەرى سالقىن قارامايىق, جەتىمسىرەتپەيىك.

 

تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆ,

قازاقستان تەاتر قايراتكەرلەرى وداعىنىڭ توراعاسى, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, ونەرتانۋ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور

 

سوڭعى جاڭالىقتار