قازىر تەاترلاردىڭ قارجىلىق, اسىرەسە شىعارماشىلىق ماسەلەلەرىن ءبىر ورتالىقتان رەتتەپ وتىرۋ قاجەتتىگى تۋىنداپ وتىر. سوندىقتان وبلىستارداعى تەاترلاردىڭ بارلىعىن دا مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ قۇزىرىنا كوشىرگەن دۇرىس. وبلىس اكىمدىگىنىڭ وسىناۋ ونەر ۇجىمدارىنا جاساپ وتىرعان قارجىلىق, الەۋمەتتىك قولعابىستارىن دا سول كۇيى قالدىرعان ابزال. سوندا شالعايداعى تەاترلار ەكى جاقتىڭ دا قاراۋىندا بولىپ, ول جاققا بارعان رەجيسسەرلەر, باسقا ماماندار دا شەتتە ەلەۋسىز قالامىز دەگەن ۇرەيدەن ادا بولىپ, ورتالىقتارداعى تەاترلاردان ەش كەم ەمەستىگىنەن ورەلى ونەر جاساۋعا بەيىلى ارتا تۇسكەن بولار ەدى. رەسپۋبليكا تەاترلارىنىڭ بارلىعىن جەكە-جەكە بولشەكتەمەي, كاسىبي تۇرعىدا ءوز ماسەلەسىن ءوزى شەشەتىندەي ەتىپ ورتاق مينيسترلىككە بىرىكتىرۋ قاجەت. ول ءۇشىن مادەنيەت مينيسترلىگى جانىنان بولەك دەپارتامەنت يا بولماسا «قازاقستان تەاترلارى» دەگەن سياقتى اگەنتتىك قۇرۋ كەزەك كۇتتىرمەيتىن ماسەلە.
كادر ماسەلەسى كۇيىپ تۇر
جاس مامانداردىڭ الەۋمەتتىك تۇرعىدان قامتاماسىز ەتىلۋى جولدارىن تۇبەگەيلى شەشىپ بارىپ قانا تەاترلاردىڭ تولىقتاي ماماندارعا دەگەن سۇرانىسىن وتەۋگە بولادى. تەاتر مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اراسىن جالعايتىن ديپلومدى ماماندى قاجەتتى تەاترلارعا, الىس جاتقان وبلىستارعا تەڭدەي ءبولۋ, قاجەتتى الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەرمەن قامتۋ جولىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋ كەرەك. تەاترلارعا قاجەت مامانداردى دايارلايتىن رەسپۋبليكاداعى ءۇش ارنايى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ (ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسى, قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتورياسى, نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى) ماماندار دايارلاۋداعى جۇمىسىنا جاڭاشا باعىت-باعدار بەرىلۋى قاجەت. جىل سايىن جوعارى وقۋ ورىندارى تالاپكەرلەر قابىلداۋ بارىسىندا باسىم باعىت رەتىندە رەسپۋبليكا وبلىستارىمەن كەلىسىمشارت جاساسىپ, ونداعى تەاترلاردىڭ سۇرانىسىنا قاجەتتى مامانداردى ازىرلەۋدى باستى نازاردا ۇستاۋى كەرەك. ءار سالا بويىنشا ساناۋلى ماماندار ءبىتىرىپ شىعاتىن ونەر وقۋ وردالارىنىڭ كادرلارىن بىرىزدىلىكپەن ماقساتتى تۇردە ارنايى دايىنداپ, وبلىستارعا, قاجەت ەتكەن ۇجىمدارعا جىبەرۋدىڭ كەڭەستىك كەزدەگى تاجىريبەسىن قالپىنا كەلتىرۋ كەرەك دەپ ويلايمىز. جاستاردى ۇكىمەت ءوز قاراجاتىنا وقىتاتىندىقتان, ولاردى جۇمىسپەن جانە ءۇي-جايمەن قامتاماسىز ەتۋ, سول ارقىلى ورتالىقتان الشاق جاتقان ايماقتاردى ونەر سالاسىنداعى قاجەتتى ماماندارمەن قامتۋدى دا نازارىنان تىس قالدىرماۋ – بىردەن-ءبىر دۇرىس جول. شىعارماشىل ماماندارعا دەگەن سۇرانىستى قاناعاتتاندىرۋ ماقساتىندا نەگىزگى سالالار بويىنشا ساراپتاما جاساپ, الىس-جاقىن شەتەلگە رەجيسسۋرا, تەاتر مەنەدجمەنتى, ديريجەرلەر, سۋرەتشىلەر, تەاتر عىلىمى, ت.ب. ماماندىقتار بويىنشا وقىتۋ, مامانداردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, شەبەرلىك سىنىپتارى مەن سەمينارلارعا قاتىستىرۋدى تۇراقتى جۇزەگە اسىرىپ وتىرۋ كەرەك. وكىنىشكە قاراي, جاس كادرلاردى الەۋمەتتىك تۇرعىدان قورعاۋ ماسەلەسى مادەنيەت مينيسترلىگىندە دە, وبلىستىق اكىمدىكتەردە دە قاراستىرىلماعان.
وسى ورايدا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى تەاترعا قاتىستى ماسەلەلەردى قازاقستان تەاتر قايراتكەرلەرى وداعىمەن كەڭەسە شەشسە, ورتاق ىسكە وراسان پايدا كەلىپ, بيلىككە ورتاق بولۋعا ەشكىمنىڭ دە, اسىرەسە وداقتىڭ تالاسى بولماس ەدى. بۇل وداق – مەملەكەتتىك ەمەس ۇيىم, ياعني كاسىبي وداق بولعاندىقتان, ونەرپازدارعا – ولاردىڭ جۇمىس تاجىريبەسىن جيناقتاۋىنا, فەستيۆالدەر, سەمينارلار وتكىزۋدە, تالانتتى جاستاردىڭ بىلىكتىلىكتەرىن جەتىلدىرۋگە قابىرعالى كەڭەس بەرە الاتىنى ءشۇباسىز.
اششى دا بولسا, اقيقاتىن ايتۋ كەرەك, قازاقستان تەاترلارىنداعى (وبلىستىق, ءتىپتى, كەيدە ورتالىق) اكتەر ويىنىنىڭ ينتەللەكتۋالدىق ورەسى تومەن. ءالى كۇنگە ءسوز جاتتاۋدى ونەر سانايتىن ارىپتەستەرىمىزدىڭ كوپ ەكەنى جەرگە قاراتادى. سوندىقتان كەيىنگە قالدىرا بەرمەي, وسى ماسەلەنى شەشۋ ماقساتىندا رەسەي تەاتر قايراتكەرلەرى وداعىنىڭ جانە ت.ب. تمد ەلدەرىندەگىدەي زامان تالابىنا ساي, ونەر قايراتكەرلەرىنىڭ شىعارماشىلىق ورەلەرىن كوتەرۋ ماقساتىندا جازدىق (كەزەڭدىك) تاجىريبەلىك وقۋلار ۇيىمداستىرىپ تۇرۋ قاجەتتىگى كۇننەن-كۇنگە ارتىپ كەلەدى. ونى قازاقستان تەاتر قايراتكەرلەرى وداعىنىڭ كۇشىمەن, كوكشەتاۋ توڭىرەگىندەگى كوبىنە ناقتى يەسىز جاتقان دەمالىس ۇيلەرىنىڭ ءبىرىن وداقتىڭ باسقارۋىنا بەرىپ, ىسكە اسىرۋعا ابدەن بولادى. سوندا الىس-جاقىن شەتەلدەردەن ماماندار شاقىرىپ ءوز اكتەرلەرىمىز بەن رەجيسسەرلەرىمىزدىڭ ينتەللەكتۋالدىق ءھام شىعارماشىلىق ورەسىن كوتەرۋ ءىسى وڭ جولعا قويىلار ەدى.
تەاترلاردىڭ رەپەرتۋارلىق ساياساتى
بىزدەگى قالىپتاسقان جۇيە – تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىن, مىندەتتى تۇردە مەملەكەت تاراپىنان تولىقتاي قارجىلاندىرىلاتىن رەپەرتۋارلىق تەاترلار جۇيەسى. تەاترلاردىڭ بۇگىنگى ۇستانار رەپەرتۋارلىق ساياساتى – قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن باياندى ەتۋ, تاريحىمىزدى تارازىلاۋ, ەلىمىز ەكونوميكاسى مەن مادەنيەتى دامىعان ەلۋ ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋ ءۇشىن كەزىندە ەلباسىمىز تۋ ەتىپ كوتەرگەن باسىم باعىتتارىن, الەۋمەتتىك سالاداعى, ساياسي ورتاداعى, رۋحاني ومىرىندەگى ۇستانىمدارىنا, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىنا قىزمەت ەتۋ. بۇل جەردە تەاترلارىمىزدىڭ قۇرامىنىڭ كوپ ۇلتتى بولۋى, ياعني التى تىلدە سويلەۋىن قايتالانباس قۇبىلىس ەكەنىن ەستە ۇستاعان ابزال. الايدا قارجىسىن الىپ, نانىن جەپ, سۋىن ىشكەن, وزگە ءتىلدى تەاترلاردىڭ رەپەرتۋار تاڭداۋعا, قوعام ومىرىنە بەلسەنە ارالاسۋعا, قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمدى ناسيحاتتاۋعا كەلگەندە ەنجارلىق تانىتۋى, ءالى كۇنگە دەيىن تاريحي وتانى كورشى ەلدەرگە قارايلاۋشىلىق بار ەكەنىن جاسىرماعان ءلازىم. ولار كەيدە رەسپۋبليكا ومىرىندەگى تەاتر, مادەني, ساياسي-الەۋمەتتىك ماسەلەلەرگە ەش ارالاسپاي شەت قالىپ جاتادى. جانە وسى تەاترلاردىڭ ۇلتتىق تاقىرىپتى يگەرۋگە, قازاق اۆتورلارىمەن بىرلەسە جۇمىس جاساۋعا ىنتاسى جوقتىعى الاڭداتادى.
مۋزىكالىق-دراما تەاترلارىمەن قوسا, رەسپۋبليكادا بالالارعا ارنالعان تەاترلار جوقتىڭ قاسى. ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى اكادەميالىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترى وزدەرىنىڭ نەگىزگى تاقىرىبىن مۇلدە مەنسىنبەي, م.اۋەزوۆ تەاترىنىڭ رەپەرتۋارىن قايتالاپ, وزىندىك جارىسقا تۇسكەندەي. كوز قىلىپ ءبىرلى-جارىم قىسقى كانيكۋلدا قوياتىن ەرتەگىلەردى قوسپاعاندا, رەپەرتۋارىندا بالالار تاقىرىبى مۇلدە جوق. رەسپۋبليكادا بار بولعانى 9-اق قۋىرشاق تەاترى بار, ولاردىڭ كوبى ورىس ءتىلدى. بارلىق وبلىستاردا قۋىرشاق تەاترلارىن اشۋ مىندەتتى دەپ بىلەمىز. بۇل ۇرپاقتىڭ مادەني ورەسىنە زور اسەرىن تيگىزەرى بەلگىلى. جاسوسپىرىمدەرگە, بالالارعا جانە ەڭ كىشكەنتاي بالدىرعاندارعا ارنالعان قۋىرشاق سپەكتاكلدەردىڭ رەپەرتۋار تاپشىلىعى بۇگىنگى تەاترلارىمىزدىڭ ەڭ وسال تۇسى. بۇل باعىتتا جاڭا تۋىندىلاردى ارنايى تۇردە بىرىزدىلىكپەن جۇرگىزبەسە, تاۋەلسىز ەلدىڭ جاس ۇرپاعى ۇلتتىق قۇندىلىق پەن تاربيە, دۇنيەتانىم مەن ەستەتيكالىق كوزقاراستان جۇرداي بولىپ وزگە مادەنيەت پەن وزگە حالىقتاردىڭ ۇلتتىق كەيىپكەرلەرىمەن اۋىزدانۋىن جالعاستىرا بەرمەك. تەاترلاردا قالىپتاسقان وسى كەلەڭسىزدىكتى ارنايى ماسەلە رەتىندە كوتەرىپ, ونىڭ ساليقالى تۇردە شەشىلۋ جولدارىن تەز ارادا قاراستىرۋ قاجەت.
تەاتردى باسقارۋ جۇيەسىن جاڭاشا وڭتايلاۋ
كەڭەستىك يدەولوگيانىڭ ۇردىسىمەن كەلە جاتقان باسقارۋ جۇيەسى, ياعني كوركەمدىك جەتەكشى, باس رەجيسسەر دەگەن لاۋازىمداردىڭ الدەقاشان ۋاقىتى وتكەن. بۇلار شىعارماشىلىق ۇجىمنىڭ شىنايى ونەر جاساۋىنا ۇلكەن كەدەرگى كەلتىرەدى. ادەتتە, بۇل لاۋازىمدارعا رەجيسسەرلەر تاعايىندالادى دا تەاترداعى ەستەتيكالىق, رەپەرتۋارلىق, اكتەرلىك ويىن مەن جاڭاشا قالىپتاعى جاس رەجيسسۋرانىڭ دامۋىنا ۇلكەن كەدەرگى كەلتىرەدى. ولار تەك ءوز قالاۋى بويىنشا رەپەرتۋار تاڭدايدى, ياعني تەاتر بۇتىندەي سول كوركەمدىك جەتەكشى مەن باس رەجيسسەردىڭ امبيتسياسى مەن ورە-قارىمىنىڭ قۇربانىنا اينالادى دا وزدەرىنە ۇناعان, جاعىنعان اكتەرلەرگە عانا رولدەر بەرىپ, قۇرمەتتى اتاقتارعا سولار عانا ۇسىنىلىپ, اعزاسى نازىك شىعارماشىلىق ۇجىمدى ادىلەتتى باسقارۋعا قولدارى قىسقالىق ەتەتىنى ەجەلدەن ايان ماسەلە. سونىمەن قاتار ولار ۇجىمداعى كەزەكشى رەجيسسەرگە رەپەرتۋار تاڭداۋ, ءوز ەركىمەن ءرول ءبولۋ, بولاشاق قويىلىمنىڭ جاڭاشا قالىپ-دەڭگەيى مەن وزىندىك ورە-شەشىممەن جۇمىس ىستەۋىنە بارىنشا تۇساۋ بولىپ باعاتىنى دا بەلگىلى. باستىقتىڭ ءوزى رەجيسسەر-قويۋشى بولعاندىقتان, قانداي دا ءبىر رەجيسسەرلىك جۇمىستىڭ وزىنەن اسىپ كەتپەۋىنە بار «كۇشىن» سالاتىنى تۇسىنىكتى نارسە. ءتىپتى «كوز قىلىپ» سىرتتان رەجيسسەر شاقىرسا دا وزىنەن ورەسى تومەن سۋرەتكەردى تاڭدايتىنى شىندىق. باستى رولدەر دە باستىقتىڭ توڭىرەگىنە جاندايشاپتانىپ جينالعان ونشا جۇيرىك ەمەس اكتەرلەرگە تيەدى دە جالپى قويىلىمنىڭ كوركەمدىك قۇنىنا ەداۋىر نۇقسان كەلتىرىلەدى. سوندىقتان نارىقتىق قاتىناستارعا كوشۋدىڭ ءتيىمدى دە جاڭاشا جولدارىنىڭ ءبىرى – وسى ماسەلەنى, تەاتردى باسقارۋ جۇيەسىن تۇبەگەيلى قايتا قاراۋ.
تەاتردىڭ توراعاسى مەملەكەتتىك قۇزىرلى مەكەمەمەن شارتقا وتىرىپ, توڭىرەگىنە تالانتتى, ءوز ويى, قالىپ-دەڭگەيى جوعارى, قوعامنىڭ ەستەتيكالىق تالعامى مەن ينتەللەكتۋالدىق ورەسىنە ساي كەلە الاتىن الىمدى, قارىمدى رەجيسسەرلەردى جيناقتاپ, ولارعا جاعداي جاساي الاتىن, ۇجىم ءومىرىنىڭ بارلىق سالاسىنا جاۋاپ بەرەتىن بىردەن-ءبىر جالعىز تۇلعا بولۋى ءتيىس. ال رەجيسسەر بولسا, تەك قانا جەكە سۋرەتكەر رەتىندە پايدالانىلىپ, رەتى كەلسە وعان جالپى باسشىلىقتىڭ تىزگىنىن بەرمەگەن, ءتىپتى سول «قىزىلكوز» بيلىكتەن قۇتقارعان ابزال. ول تەك ءوزى رەجيسسەرلىك ەتەتىن قويىلىمىنىڭ عانا «باستىعى» بولعانى ءجون. سوندا عانا ورەلى سپەكتاكل قويۋمەن عانا اينالىساتىن رەجيسسەردىڭ باسقامەن شارۋاسى بولمايدى, ول ءوز قويىلىمىنىڭ ءساتتى شىعۋىنا عانا باسى اۋىراتىن بولادى. سونىمەن بىرگە ولاردى ارينە, الەۋمەتتىك جاعىنان قورعاۋ دا كەرەك, ياعني تاقىرىبى وزىنە جاقىن پەسا اۆتورلارىمەن عانا جۇمىس جاساۋدا, ورەسى بيىك جاڭا سپەكتاكل قويۋدا شىعارماشىلىق ەركىندىگىنەن ايىرماي, ءوز قويىلىمىنىڭ اۆتورى رەتىندە باعالانىپ, ايلىعىنان بولەك قالاماقى تولەۋدى زاڭداستىرعان ابزال. ال جالپى باسشىلىقتى رەجيسسەردەن باسقا كەز كەلگەن سۋرەتكەر تۇلعاعا تاپسىرعان ءجون. باتىس ەلدەرىندەگى ۇردىستە, وسىنداي تەاتر باسقارۋشىنى ينتەندانت دەپ اتايدى, بىزدەر دە سول جۇيەنى ءوز عۇرپىمىزعا ىڭعايلاپ, قاجەتسىز تۇستارىنان باس تارتىپ, قازاقى ۇعىممەن تەاتر توراعاسى دەپ اتاساق دۇرىس بولاتىن سياقتى.
دراماتۋرگيا ماسەلەلەرى
تەاتردىڭ تاقىرىپتىق وزەگى – دراماتۋرگيا. قازىر بۇل سالادا دا كىم كورىنگەن پەسا جازاتىن بولدى. تامىر-تانىستىقپەن, جەرشىلدىكپەن, ەشقانداي سىن كەتەرمەيتىن شىعارمالاردى ساحناعا تىقپالاۋ دا كەڭىنەن ەتەك العان. قىزمەت بابىن پايدالانىپ دراماتۋرگ اتانعىسى كەلەتىندەر دە كەزدەسەدى. بۇل رەتتە اسىرەسە, كەيبىر تەاتر ديرەكتورلارى, رەجيسسەرلەرى «ايرىقشا كوزگە تۇسۋدە».
سونداي-اق دراماتۋرگيا جانرىنا قالام تارتىپ جۇرگەن جاستاردىڭ وتە از ەكەڭدىگى الانداتادى. قازىرگى ەڭ جاس دەگەن دراماتۋرگتەر وتىز-قىرىق جاستىڭ اينالاسىندا, وندا دا بىرەۋ-ەكەۋ عانا. ەندى ءبىراز جىلدان كەيىن قازاقستان تەاترلارىنىڭ قازاقشا جاقسى پەسا جازاتىن اۆتوردى كايدان تاباتىنى تۇسىنىكسىز. بۇگىنگى تەاتر ونەرىنىڭ تابيعاتى جاڭاشىل يدەيامەن قارۋلانعان شىعارماشىل جاستاردى كوپتەپ تارتۋدى كەرەك ەتەدى. زامانداس اۆتورلاردى شىعارماشىلىق ىزدەنىسكە تارتۋ ماسەلەسى بۇگىندە ءوزىنىڭ تۇبەگەيلى شەشىمىن تاپقان جوق. تەاتر مەن دراماتۋرگ, تەاتر مەن رەجيسسەر, تەاتر مەن وزگە ماماندار اراسىندا نارىقتىق قاتىناسقا ساي تولىققاندى شىعارماشىلىق قاتىناس ورناتۋ, ولاردىڭ زاڭدى تۇردە جاساعان ونىمىنە لايىقتى سىياقى تولەۋدى جاڭا قۇقىقتىق-ەڭبەك شارتتارىمەن بەلگىلەۋ, زاڭداستىرۋدى وتە مۇقيات قاراستىرۋ قاجەت. ولارعا ەڭبەگىنە ساي سىياقى تولەۋ, ولاردىڭ اۆتورلىق قۇقىعىنىڭ قورعالۋىنا جاعداي جاساۋ بۇگىنگى تەاترلارىمىزدا بەل العان كوپتەگەن جاعىمسىز قۇبىلىستاردان (پلاگياتتىق, اۆتورلىق مەنشىكتىڭ قورعالماۋى, جەمقورلىق, ت.ب.) قۇتىلۋعا جول اشار ەدى.
تەاتر فەستيۆالدەرىنىڭ وتكىزىلۋى
تەاتر فەستيۆالدەرىنىڭ وتكىزىلۋى ونەر ۇجىمدارىنىڭ دامۋىن انىقتايتىن ماڭىزدى ءىس-شارالاردىڭ ءبىرى. باسەكەلەستىكپەن وتەتىن بۇل ونەر جارىسى شىعارماشىلىق ىزدەنىس پەن جاڭا جەتىستىكتەرگە باستايدى. ءبىزدىڭ رەسپۋبليكادا وسى ونەر مەرەكەسى باس قالالار الماتى مەن نۇر-سۇلتاندا جانە جەكەلەگەن وبلىس ورتالىقتارىندا ءوتىپ كەلەدى. رەسپۋبليكالىق, ايماقتىق, حالىقارالىق دەڭگەيدە وتەتىن بۇل فەستيۆالدەردىڭ كوركەمدىك دەڭگەيى دە ارقالاي. كورشى رەسەيدە 256-دان استام تۇراقتى فەستيۆال جۇمىس ىستەيدى, سونىڭ 50-ءى ماسكەۋدە وتەدى جانە ول شارانى ماسكەۋدىڭ مەرياسى قارجىلاندىرادى. بىزدە دە كەيىنگى جاستار شىعارماشىلىعىن دامىتاتىن, جاڭاشىل ەكسپەريمەنتالدى ىزدەنىستەرگە قوزعاۋ سالاتىن, ۇلتتىق دراماتۋرگيا مەن ۇلتتىق تەاتر ءداستۇرىن جاڭا بەلەستەرگە كوتەرەتىن قازاق ساحنا ونەرىنىڭ دامۋىنا جاڭا سەرپىن بەرەر فەستيۆال-جوبالاردى باتىل تۇردە قولعا الۋ كەرەك. وسى سەكىلدى جالپى تەاترلارعا قاتىستى شىعارماشىلىق شارالاردىڭ بارلىعىن ارنايى كاسىبي ماماندارىنىڭ باسى بىرىككەن رەسپۋبليكاداعى بىردەن-ءبىر شىعارماشىلىق ۇيىم – قازاقستان تەاتر قايراتكەرلەرى وداعىنىڭ قۇزىرىنا بەرىپ, وبلىس دەڭگەيىندەگى, ايماقتىق فەستيۆالدەر دە تىكەلەي وداقتىڭ قاتىسۋىنسىز وتپەۋى ءتيىس. تەاتر ماسەلەسىنە بايلانىستى مينيسترلىكتىڭ بارلىق جۇمىستارىندا وداقتىڭ ءرولىن, وكىلەتتىلىگىن, مارتەبەسىن تەاتر تۋرالى جاسالاتىن جاڭا زاڭناما قابىلداۋ ارقىلى كوتەرۋ قاجەت دەپ بىلەمىز.
ءتۇيىن
قازىر ازاماتتىق قوعام قۇرۋعا ۇمتىلعان ەلىمىزدە مەملەكەتتىك تاپسىرىستار بويىنشا قوعامدىق بىرلەستىكتەردى قارجىلاندىرۋ كەڭ تۇردە جۇرگىزىلۋدە. قازاقستان تەاتر قايراتكەرلەرى وداعى دا وزىنە تيەسىلى ۇلەسىن وسى جەردەن الىپ, رەسپۋبليكا تەاتر قايراتكەرلەرى قاۋىمداستىعىن سوڭىنان ەرتۋگە دايىن. تەاترلارىمىزدى ءوزىنىڭ بيىك تۇعىرىنا قوندىرۋعا, شارۋاشىلىق جۇمىستارىن ءبىر ورتالىقتان ۇيلەستىرۋگە, شىعارماشىلىق بەلسەندىلىكتەرىن ارتتىرۋعا, ساحنادان زاماناۋي باعىتتاعى ىزدەنىستەرمەن كورىنۋگە بارلىق تەاترلاردى ءبىر ورتالىقتان ۇيلەستىرەتىن, بىرىكتىرەتىن ۇيىمنىڭ بەلسەندى شارالارى قاجەت. قازاقستان تەاتر قايراتكەرلەرى وداعىنىڭ جۇمىسىنا مەملەكەتتىك دەڭگەيدە قولداۋ كورسەتىلسە, كوپتەگەن كۇرمەۋى قيىن پروبلەمالاردى وداقتىڭ قۇزىرىنا ارتسا, قايسىبىر باسشىلىق مامانداردى تاعايىنداۋعا, سۋرەتكەرلىك بيىكتىكتەر مەن تابىستاردى ەكشەپ-سارالاۋعا, ۇسىنىس ەنگىزۋگە, شىعارماشىلىق ماسەلەلەردى شەشۋگە تولىقتاي ارالاسۋعا, اقىل-كەڭەس بەرۋگە مۇمكىندىك بەرىلسە, كوپتەگەن شارۋالار ءوز دەڭگەيىندە شەشىمىن تابا الادى دەپ بىلەمىز. وداقتىڭ ايتياي (پاريج), اسيتەج (لوندون), ۋنيما (لوندون), اتا (قىتاي), ت.ب. اتاقتى ۇيىمدارمەن يىقتاسا جۇمىس ىستەۋگە ىقىلاسى ەلىمىزدىڭ ابىرويىنا ابىروي قوسارى بەلگىلى عوي. بۇل ۇيىمدارمەن العاشقى تانىسۋ-پىكىرلەسۋ جۇمىستارى وداق تاراپىنان بۇرىندارى ەكى-ءۇش رەت جاسالعان, الايدا مينيسترلىك تاراپىنان قولداۋ مەن قارجىدان كەندەلىك كورىپ, جاندانباي وتىر. بۇعان وداقتىڭ بۇگىنگە دەيىن باعىندىرعان ابىروي-اتاعىنىڭ, ورە-قارىمىنىڭ تولىقتاي جەتەتىنىنە بەك سەنىمدىمىز. قازاق تەاترى الەمدىك ارەنادا ءوزىنىڭ ورنىن ايشىقتاي الاتىن قابىرعالى ونەر, ءاۋ باستا اعالار مەن اپالار سالعان سۇيەگى مىقتى كيەلى وردا. وعان كەشەگى كەڭەستىك داۋىردە جەتكەن بيىكتەرى كۋا. تەك بۇگىندەرى سالقىن قارامايىق, جەتىمسىرەتپەيىك.
تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆ,
قازاقستان تەاتر قايراتكەرلەرى وداعىنىڭ توراعاسى, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, ونەرتانۋ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور