بەيسەنبى, 16 مامىر 2013 1:19
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگى مەن «شىمكەنت يننوۆاتسيا» جشس تاياۋدا بيزنەس-ساپار ۇيىمداستىردى. وبلىستىڭ بەلدى كاسىپكەرلەرى ەۋروپانىڭ بىرنەشە مەملەكەتتەرىن ارالادى. اتالعان شارا گەرمانيا, شۆەيتساريا, يتاليا ەلدەرىمەن ەكونوميكالىق بايلانىستى ارتتىرۋعا جانە جاڭا جوبالاردا تاجىريبە الماسۋعا باعىتتالعان ەدى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ باسقارعان كاسىپكەرلەر توبى ساپار بارىسىندا ەۋروپا مەملەكەتتەرىندەگى بىرقاتار ءوندىرىس وڭىرلەرىن ارالاپ, تۇرەن تۇرگەن تىڭ جوبالارمەن تانىستى.
بەيسەنبى, 16 مامىر 2013 1:19
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگى مەن «شىمكەنت يننوۆاتسيا» جشس تاياۋدا بيزنەس-ساپار ۇيىمداستىردى. وبلىستىڭ بەلدى كاسىپكەرلەرى ەۋروپانىڭ بىرنەشە مەملەكەتتەرىن ارالادى. اتالعان شارا گەرمانيا, شۆەيتساريا, يتاليا ەلدەرىمەن ەكونوميكالىق بايلانىستى ارتتىرۋعا جانە جاڭا جوبالاردا تاجىريبە الماسۋعا باعىتتالعان ەدى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ باسقارعان كاسىپكەرلەر توبى ساپار بارىسىندا ەۋروپا مەملەكەتتەرىندەگى بىرقاتار ءوندىرىس وڭىرلەرىن ارالاپ, تۇرەن تۇرگەن تىڭ جوبالارمەن تانىستى.
رەسپۋبليكا دەڭگەيىندە ءبىرىنشى رەت ۇيىمداستىرىلعان ءوڭىر دەلەگاتسياسىنىڭ ساپارى گەرمانيادان باستالدى. سەبەبى, گەرمانيا ەۋرووداق ەلدەرi اراسىنداعى قازاقستاننىڭ ەڭ جاقىن سەرiكتەسi. سوڭعى جىلدارى قازاق-نەمiس ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناسى نىعايىپ كەلەدى. مەملەكەتتىك دەڭگەيدەگى دوستىقتىڭ نەگىزىندە, ەكى ەل اراسىنداعى وڭىرلىك ارىپتەستىكتى دامىتۋ ءۇشىن وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ قۇرامى گەرمانيانىڭ بادەن-ۆيۋرتەمبەرگ فەدەرالدى جەرىنە ارنايى اتباسىن تىرەدى.
بادەن-ۆيۋرتەمبەرگ جەرى ەكونوميكاسى ەرەكشە دامىعان ءوڭىر. حالقىنىڭ سانى 10 ميلليوننان اسىپ جىعىلادى. ەۋروداقتا يننوۆاتسيالىق ءوڭىر رەتىندە تانىمال. الەمگە بەلگىلى «دايملەر», «بوش», «پورشە», «ەلبا-مەرك», «ساب», «ۆويت», «IBM» سياقتى الپاۋىت كاسىپورىندار وسى اۋماقتا ورنالاسقان. سونىمەن قاتار, «مەرسەدەس-بەنتستىڭ» شتاب پاتەرى دە اتالعان فەدەرالدى جەردىڭ ورتالىعى شتۋتگارت قالاسىندا ورىن تەپكەن. گەرمانيانىڭ ستاتيستيكاسىنا جۇگىنەر بولساق, جۇمىسسىزدار سانى ەڭ از ايماق. ونىڭ ۇستىنە بادەن-ۆيۋرتەمبەرگ فەدەرالدى جەرى قۋات كوزدەرىن ۇنەمدەۋ, ەنەرگيا ءتيىمدىلىگىن ارتتىرۋ مەن قالپىنا كەلتىرۋ, ءبىلىم جۇيەسىندەگى عىلىمي-زەرتتەۋ سالالارى بويىنشا جالپى گەرمانيادا ەكىنشى ورىندا.
ءال-اۋقاتى جوعارى وڭىرگە كەلگەن تۇستا, قازاقستاندىق دەلەگاتسيا مەن گەرمانيانىڭ بىرقاتار ءىرى كاسىپكەرلەرى اراسىندا ءتۇرلى كەزدەسۋلەر جۇرگىزىلدى. تيىسىنشە, ۆەدومستۆوارالىق جانە كوممەرتسيالىق ماقساتتاعى بىرنەشە قۇجاتتارعا قول قويىلدى. وقو مەن بادەن-ۆيۋرتەمبەرگ جەرىنىڭ كاسىپكەرلەرى وندىرىستەگى قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ جانە جول سالۋدىڭ جاڭا تەحنولوگياسىن ەنگىزۋدە سەرىكتەس بولۋعا كەلىستى.
ەندى, بۇيىرتسا, وسى قۇجاتتاردىڭ نەگىزىندە وقو وڭىرىندەگى اۋىلدى جەرلەردەگى جول ماسەلەسى شەشىلۋى ءتيىس. گەرمانيالىق «Soil Works» كومپانياسىنىڭ جول سالۋداعى يننوۆاتسيالىق جوباسى الداعى ۋاقىتتا قازاقستاندا دا قولدانىلماق. ياعني كادىمگى قۇم نەمەسە توپىراقتان تەگىس جول سالۋ ءادىسىن نەمىس ينجەنەرلەرى ءبىزدىڭ ماماندارمەن بولىسەدى. «WaterlabKZ» جشس اتالعان كومپانيامەن بىرلەسكەن كاسىپورىن قۇرۋ ارقىلى الگى تەحنولوگيانى وڭىرىمىزگە اكەلەتىن بولىپ كەلىستى.
سونداي-اق, وسى ساپار نەگىزىندە, ەكى ءوڭىردىڭ يننوۆاتسيالىق مۇمكىندىكتەرى ەتەنە تانىستىرىلدى. اۋىل شارۋاشىلىعى مەن جەڭىل ونەركاسىپ, ماشينا جاساۋ جانە قۋات كوزدەرىن ۇنەمدەۋ مەن قالپىنا كەلتىرۋ سالالارى بويىنشا دا ۆ2ۆ كەزدەسۋلەرى ۇيىمداستىرىلدى. كاسىپكەرلەردىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي تۇساۋكەسەر جوبالار تاجىريبە الماسۋعا داڭعىل جول اشادى ءارى ەكى ەلدەگى شەشىمى قيىن ماسەلەلەردى دە جۇيەلەۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى.
اسقار يسابەك ۇلى بادەن-ۆيۋرتەمبەرگ فەدەرالدى جەرىنىڭ سىرتقى قاتىناستار ءمينيسترى پەتەر فريدريحپەن دە ارنايى كەزدەستى. ەكى ءوڭىر باسشىسى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردى جانداندىرۋدىڭ بولاشاق جۇمىستارىن تالقىلادى. تىلگە تيەك بولعان تاقىرىپ كادر دايارلاۋ ماسەلەسى بولدى. شىنى كەرەك, جاستاردى سالالىق ماماندىققا وقىتىپ, ۇزدىك مامان دايىنداۋ بۇگىندە كۇن تارتىبىندەگى ماسەلە. كاسىپتىك, قۇرىلىس, اۋىلشارۋاشىلىق, تەحنيكالىق جانە قىزمەت كورسەتۋ سالالارى بويىنشا كادر دايارلاۋ زاماننىڭ سۇرانىسى.
وسى رەتتە ايتا كەتكەن ءجون. بادەن-ۆيۋرتەمبەرگ وڭىرىندە 9 ۋنيۆەرسيتەت, 39 مامانداندىرىلعان جوعارعى وقۋ ورنى, 130-عا جۋىق عىلىمي-زەرتتەۋ مەكەمەلەرى بار. ال حەيدەلبەرگ پەن تيۋبينگەن ۋنيۆەرسيتەتتەرى ەۋروپاداعى ەڭ ەسكى ءارى اتاقتى ءبىلىم مەكەمەلەرىنىڭ بەستىگىنە كىرەدى. سوندىقتان الداعى ءبىر-ەكى جىلدا جاڭا تەحنولوگيانى ەركىن مەڭگەرگەن گەرمان بىلگىرلەرىمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋ جولعا قويىلادى.
ودان كەيىن وبلىس اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ اۋىل شارۋاشىلىعى مەن لوگيستيكا سالالارىندا ۇزدىك اتانىپ جۇرگەن نەمىس كومپانيالارىنىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەستى. جيىندا نەگىزىنەن وڭتۇستىكتەن گەرمانياعا ەكولوگيالىق تازا اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋ ماسەلەسى ءسوز بولدى. سونىمەن قاتار, شىمكەنتتە سالىناتىن ساۋدا-لوگيستيكالىق ورتالىقتىڭ قۇرىلىسىن جانداندىرۋ تۋرالى دا اڭگىمە ءوربىدى.
وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, وبلىسىمىزدا ەۋروپا تۇرعىندارىن قىزىقتىراتىن ەكولوگيالىق تازا ونiمدەر جەتكiلiكتi مولشەردە ءوندiرiلەدi. بiراق, وكiنiشكە قاراي, كولiك-لوگيستيكالىق كەشەننiڭ دامىماۋىنا بايلانىستى بiزدiڭ تاۋارلار ەۋروپالىق نارىققا شىعارىلمايدى. وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ءۇشiن «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حالىقارالىق تاسجولىنىڭ بويىنان بارلىق ينفراقۇرىلىممەن جابدىقتالعان زاماناۋي iرi ساۋدا-لوگيستيكالىق ورتالىق سالىنىپ جاتىر, بۇگىندە. وسى جوباعا «مەترو» كورپوراتسيالار جۇيەسى مەن بىرنەشە ءىرى كومپانيالار قاتىسۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر. بۇيىرتسا جەلىلىك الپاۋىتتار قازاقستاندا وندىرىلگەن سان ءتۇرلى شيكىزات پەن دايىن ونىمدەردى ەۋروپا كەڭىستىگىنە تاراتپاق. وسىلايشا, قازاق-گەرمان اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىس ادىمداپ العا ىلگەرىلەيدى دەپ كۇتىلۋدە. سوندىقتان نەمىستەرمەن ونەركاسiپ, ەنەرگەتيكا جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا ارىپتەستىك بايلانىستى نىعايتۋ كەرەك.
وقو دەلەگاتسياسى ءار سالانىڭ بۇگە-شىگەسىن قامتىعان كەزدەسۋلەردەن سوڭ ءبىرقاتار نەمىس شارۋا قوجالىقتارىن ارالادى. گەرمانيانىڭ ۆالدبۋرن ايماعىنداعى قىمىز بەن شۇباتتان ءار ءتۇرلى ءونىم وندىرەتىن گانس تسولماننىڭ جىلقى فەرماسىنا ارنايى توقتادى. بۇگىندە اتالعان شارۋا قوجالىعى جىلقى مەن تۇيە ءسۇتىنىڭ ۇنتاقتالعان ءتۇرىن شىعارادى. سونىمەن قاتار, سان الۋان كوسمەتيكالىق ونىمدەردى دە وندىرەدى.
قازاقستاندىق كاسىپكەرلەر ارنايى قوندىرعىلارمەن ازىرلەنگەن قوراعا باس سۇعىپ, بيە ساۋ جۇمىسىنىڭ جۇيەسىمەن تانىستى. مۇنداعى جۇمىس تولىقتاي اۆتوماتتاندىرىلعان. ادىستەنگەن قۇرىلعىلار 100 بيەنىڭ كوبىگى بۇرقىراعان ساۋمالىن نەبارى 2 ساعاتتا ساۋىپ شىعادى. تسولمان شارۋاشىلىعىندا قازىر 400 گەكتاردان اسا جەر بار. وندا 500-گە جۋىق جىلقى بايلانادى. ونىڭ 200-ءى ساۋىلاتىن بيە.
ايتا كەتۋ كەرەك, بۇگىندە گەرمانيادا قىمىز وندىرىسىمەن اينالىساتىن 50 كاسىپورىن بار. سونىڭ ءبارى ءبىر قاۋىمداستىققا بىرىگىپ, ىمىرالاسا جۇمىس ىستەپ كەلەدى ەكەن. ءتىپتى, جىلىنا ءبىر رەت جيىلىپ قىمىزمۇرىندىق وتكىزەتىن كورىنەدى. جالپى, ەۋروپانىڭ كوپ ەلدەرىندە قىمىز ءوندىرىسى كەڭ تارالعان. حالىق كوبىنە قىمىزدى ەمدىك ماقساتتا عانا قولدانادى. قازىر اتالعان فەرما تازا قىمىزدى شىعارۋمەن قاتار, قىمىزدان جاقسى بالالار ءسۇتى مەن تاعامدارىن جاساۋدى دا قولعا العان. نەگىزىنەن قىمىز ۇنتاعىنان ءار ءتۇرلى كوسمەتيكالاردان بولەك, سپورتشىلارعا ارنالعان الدەندىرۋشىلەردى دە وندىرەدى. گەرمانيادا 1 ليتر قىمىز – 7-10 ەۋرودان جوعارى تۇرادى, ال كەپتىرىلگەن قىمىز 20 ەۋرو شاماسىندا.
گانس مىرزانىڭ ايتۋىنشا, شولەيتتى, دالالى القاپتا, جۋسانعا جايىلعان بيە ءسۇتى عانا ۇنتاق قىمىز جاساۋ ءۇشىن تاپتىرماس شيكىزات ەكەن. سوندىقتان قازاقتارمەن دوستىقتى ارتتىرۋعا نيەتىم بار, دەيدى ول. كەزدەسۋ بارىسىندا, يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيانى قۇنارلى شيكىزاتقا باي قازاقستانعا اكەلۋ جانە جاڭا جوبا بويىنشا ءونىم ءوندىرۋ كەڭىنەن تالقىلاندى. وسى ماقساتتا وڭتۇستىك كاسىپكەرلەرىمەن گانس تسولمان شارۋاشىلىعى بىرلەسىپ جۇمىس جاساۋدى جوسپارعا الدى. كەلىسىم ويداعىداي بولسا, جالى جەلكەنشە جەلبىرەپ, جەر تارپىپ, وقىرىنا شاپقان قازاق قىلقۇيرىقتىلارىنىڭ ساۋمالىنان ەۋروپا حالقى دا اۋىز تيمەك. ءارى سان ءتۇرلى قىمىز ونىمدەرىنىڭ ءتۇرىن قازاق حالقى دا تۇتىنباق.
حالىقتى ءتيىمدى ءارى تاۋەلدى ەنەرگيا كوزدەرىمەن جانە تازا اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى دە اتاۋلى شارادا ۇمىت قالمادى.ماماندار «Prominent Dosiertechnik» كومپانياسىمەن سۋ تەحنولوگياسىنىڭ زاماناۋي ءتۇرىن قولدانىسقا ەنگىزۋ تۋرالى پىكىر الماستى.
ال, بەرفەلدەن قالاسىندا وڭتۇستىكقازاقستاندىق قۇرام جاڭارمالى ەنەرگيا كوزدەرىن وندىرەتىن كومپانيا باسشىلارىمەن كەزدەستى. شارا بارىسىندا «شىمكەنت يننوۆاتسيا» جشس مەن «PROMONDIS» كومپانياسى اراسىندا وڭتۇستىكتەن 20 مگۆتتىق فەس قۇرىلىسىن بىرلەسىپ سالۋ بويىنشا كەلىسىم-شارتقا قول قويىلدى.
گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسىنان كەيىن وقو دەلەگاتسياسىنىڭ ساپارى شۆەيتساريادا جالعاستى. وقو اكiمiنiڭ ورىنباسارى ساپاربەك تۇياقباەۆ پەن بىرقاتار كاسiپكەرلەر تسيۋريح قالاسىندا دا كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىردى. شۆەيتساريا كاسiپكەرلەرi دە لوگيستيكا, تۋريزم جانە وندiرiستەگi قالدىقتى قايتا وڭدەۋ سالالارىن جەتىلدىرۋدە ارىپتەستىك تانىتاتىن بولدى.
جاسىراتىنى جوق, شۆەيتساريانىڭ ونەركاسىبى جوعارى دەڭگەيدە دامىعان. سونداي-اق, بۇل مەملەكەت دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ ءىرى قارجى ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى سانالادى. ايتا كەتۋ كەرەك, شۆەيتساريالىق ساعاتتار, ءدارى-دارمەك جانە حيميا ونەركاسىبى ونىمدەرى, ازىق-ت ۇلىك, توقىما تاۋارلارى جوعارى سۇرانىسپەن الەمنiڭ تۇكپiر-تۇكپiرiنە ەكسپورتتالادى. ال تسيۋريح وبلىسى 1.5 ملن. ادامنىڭ جانە 150-دەن استام كومپانيالاردىڭ باسپاناسى.سونىمەن قاتار, بۇل وڭiردە ماشينا جاساۋ جانە تاماق ونەركاسiبi جوعارى دەڭگەيدە دامىعان.
اتالعان ەلدەگى تۋريزم جانە توقىما سالالارى بويىنشا ۇزدiك اتانعان كومپانيالاردىڭ وكiلدەرi شىمكەنتتىك توپتى جىلى شىرايمەن قارسى الدى.
قازاقستاندىق كاسىپكەرلەر ءىرi ءوندiرiس ورىندارىن ارالاپ, توقىما ونەركاسiبiندەگi توقىما تاۋارلارىن ءوندiرۋدiڭ جاڭا تەحنولوگياسىمەن تانىستى. ساپار بارىسىندا «شىمكەنت يننوۆاتسيا» جشس مەن شۆەيتساريالىق توقىما كلاستەرىنiڭ ۇزدiگi «RITER AG» كومپانياسى اراسىندا يننوۆاتسيالىق جوبالاردى بىرلەسىپ جۇزەگە اسىرۋدى مiندەتتەيتiن مەموراندۋمدى بەكىتتى. سونىمەن قاتار, بiلiكتi مامان دايارلاۋدا جاڭا وقىتۋ جۇيەسiن ەنگiزۋ جوسپارلاندى.
سونداي-اق, تۋريزم سالاسى بويىنشا دا بىرقاتار كەزدەسۋلەر ءوتتى. اسىرەسە, تاۋلى ايماقتارداعى اسپالى جول سالۋ ماسەلەسi كەڭiنەن تالقىلاندى. اتاپ ايتۋ كەرەك, وڭتۇستىكتىڭ تابيعاتى تاماشا! قازىعۇرت, تولەبي, تۇلكىباس سىندى اۋداندارى تۋريزمگە تاپتىرماس قولايلى مەكەن. اسىرەسە, تولەبي اۋدانىنىڭ تاۋ جوتالارى مەن قىراتتارى كىمدى بولسا دا تامساندىرماي قويمايدى. الاتاۋ, جاباعىلى, بۇعىلىتاۋ سىلەمدەرى كوپكە تانىس. بىراق وسى اۋماقتا ارنايى دەمالىس, ونىڭ ىشىندە قىسقى دەمالىس ورىندارىن دامىتۋ بۇگىندە تولعاندىرار تاقىرىپ. ونىڭ ۇستىنە وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, الاتاۋدىڭ بوكتەرiنەن «قاسقاسۋ تاۋ شاڭعىسى» دەمالىس ايماعىن سالۋ جوسپارلانۋدا. ول ءۇشiن ۇكiمەت ارنايى قاۋلى قابىلداپ, قۇرىلىس سالۋعا 56,8 گەكتار جەر بولiنگەن-دi. 2011 جىلى رەسپۋبليكالىق قازىنادان 103 ميلليون تەڭگەدەن استام قارجى ءبولىنىپ, ينجەنەرلiك-كوممۋنيكاتسيالىق جۇيەلەر جۇرگiزiلiپتi. ال 2012 جىلعى ينجەنەرلiك-كوممۋنيكاتسيالىق جۇيەگە قوسىمشا 3 ميلليارد 800 مىڭ تەڭگە ءبولiنىپ, «قاسقاسۋ تاۋ شاڭعىسى» دەمالىس ايماعىنىڭ قۇرىلىسىن جۇرگiزۋ باستالىپ تا كەتتى. قۇرىلىس ءار كەزەڭ بويىنشا 2017 جىلعا دەيiن جوسپارلانعان. وسى جوبانىڭ ىسكە اسۋىنا ەندى شۆەيتساريالىق كومپانيا دا ۇلەسىن قوسپاق. قازاقستانداعى ەڭ ءىرى تاۋ شاڭعىسى بازاسى بولاتىن بۇل جوباعا بىلىكتى مامانداردىڭ اقىل-كەڭەسى ارتىق بولماسى انىق.
جانە وسى جيىندا ماشينا جاساۋ, لوگيستيكا جانە بiلiم تاقىرىپتارى دا تiلگە تيەك بولدى. «Buhler» كومپانياسى ماكارون ونiمدەرiن وندiرۋگە قاجەتتi قۇرال-جابدىقتاردىڭ جاڭا قۇرىلعىلارىن ۇسىندى. سونىمەن قاتار, نان شىعارۋ تسەحتارىنداعى يننوۆاتسيالىق جوبالارى دا تانىستىرىلدى. ەكi جاقتى كەزدەسۋدiڭ سوڭىندا شۆەيتساريالىق كاسiپكەرلەر وسى جىلدىڭ كۇزiندە شىمكەنتكە ارنايى كەلەتiن بولدى. ساپار بارىسىندا ولار قاراشا ايىندا وتەتiن ينۆەست-فورۋمعا قاتىسۋعا نيەت بiلدiردi.
ال قازاقستاندىق «WaterlabKZ» كومپانياسى سۋ تازالايتىن جابدىقتار شىعاراتىن جانە وڭدەيتiن كاسiپورىن اشۋ ءۇشiن «Arionex» كومپانياسىمەن كەلiسiم-شارتقا وتىردى. بۇيىرتسا الداعى بiر-ەكi جىلدا وقو وڭiرلەرiن تازا اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتەتiن زاماناۋي قۇرال-جابدىقتار وزiمiزدە جاسالىنادى. سول ارقىلى شەتەلدiڭ بiلiكتi ماماندارىمەن تۇراقتى تۇردە تاجiريبە الماسۋ جۇيەلەنبەك.
جاڭالىققا جول اشقان بيزنەس-ساپار مۇشەلەرىن يتاليانىڭ بەرگوما قالاسىندا «Italcementi Group» كومپانياسىنىڭ وكىلدەرى قارسى الدى.
الپاۋىت كاسىپورىن تسەمەنت وندىرۋدەن الەم بويىنشا بەسىنشى ورىندا. جىلىنا 75 ملن. توننادان استام تسەمەنت وندىرەدى. دۇنيە ءجۇزىنىڭ 21 مەملەكەتىندە 55 زاۋىتى بار ءوندىرىس جۇيەسىنىڭ بۇگىندە جىلدىق ءونىمىن ساتۋ باعاسى 4,7 ملرد. ەۋرو.
تىڭ باستاماعا قۇمار يتاليالىق كاسىپكەرلەرمەن بىرلەسكەن ءماجىلىس وتكىزىلدى. جيىندا نەگىزىنەن قۇرىلىس سالاسى مەن تەحنيكا باعىتىنداعى يننوۆاتسيالىق جوبالار ءسوز بولدى. سودان كەيىن ماماندار «Italcementi Group» كاسىپورنىنىڭ زاماناۋي «Ilab» زەرتحاناسىن ارالادى. تسەمەنتتىڭ جاڭا تۇرلەرىمەن تانىستى.
«Ilab» زەرتحاناسىنىڭ عيماراتىن ءايگىلى امەريكالىق ساۋلەتشى ريچورد مايەر جوبالاعان. بەرگوما قالاسىنىڭ «كيلومەترو روسسو» تەحنوساياباعىنداعى ورتالىقتىڭ جالپى اۋماعى 23 000 م². ال ونىڭ 7500 شارشى مەترىندە عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى ورنالاسقان. فوتوەلەكترلى جابىندىلار مەن كۇن ساۋلەسىنەن قۋات الاتىن باتارەيا جانە جاڭارمالى ەنەرگيا كوزدەرى قولدانىستاعى كادىمگى قالىپتى تالاپتان 60 پايىزعا دەيىن ەنەرگيانى ۇنەمدەيدى ەكەن.
وسىناۋ جاڭاشىل عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ماماندارى بۇگىندە تسەمەنتتىڭ جاڭا تۇرلەرىن ويلاپ تابۋدا. ايتا كەتۋ كەرەك, ءمولدىر بەتون مەن درەناجدى «i.idro DRAIN» قوسپاسى جانە «TX Active» قازاقستانداعى قۇرىلىس الاڭدارىندا بۇرىن-سوڭدى قولدانىلماعان. يننوۆاتسيالىق باستاما ءداستۇرلى قۇرىلىس ماتەريالدارىنا مۇلدەم ۇقسامايدى. سەبەبى, «i.light» تسەمەنتىنىڭ تابيعي جانە جاساندى جارىق وتكىزەتىن قاسيەتى بار. مۇنداي بەتوننان سالىنعان قابىرعادان عيماراتتىڭ ارعى بەتىندەگى بەينە ەركىن كورىنەدى. «Italcementi Group» كومپانياسىندا وندىرىلەتىن بۇل بەتونمەن شانحايداعى Expo-2010 كورمەسىندە الىپ پاۆيلون تۇرعىزىلىپتى. يتاليالىق ينجەنەرلەر قازاقستانداعى ەكسپوعا دا وسىنداي عيمارات سالۋدى ۇسىنۋدا. ال, درەناجدى i.idro DRAIN بەتون قوسپاسى جاڭا زاماننىڭ جاڭا تەحنولوگياسىمەن وندىرىلگەن يننوۆاتسيالىق ءونىم. ياعني جاياۋ جۇرگىنشىلەر مەن تومەن قارقىنداعى قوزعالىستى كولىك جولدارىن سالۋعا ارنالعان. ەرەكشەلىگى مۇنداي تسەمەنتتەن جاسالعان جولداردا سۋ تۇرمايدى. درەناج جۇيەسى ىلعالدىڭ ءسىڭىپ كەتۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى ەكەن.
ءتىپتى, اتالعان «Ilab» زەرتحاناسىنىڭ ءوزى اتالعان نوۋ حاۋ بەتوندارمەن سالىنعان. ياعني ورتالىقتىڭ قابىرعالارى «TX Active» پەن «i.light» بەتوندارىمەن تۇرعىزىلسا, عيمارات اۋلاسى تولىعىمەن درەناجدالعان. قازاقستاندىق كاسىپكەرلەر يننوۆاتسيالىق جوبالاردىڭ قازاقستاندىق كليماتقا قولايلىلىعىن دا ءسوز ەتتى. جانە شىمكەنت وڭىرىندە دە وسىنداي عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىن سالۋ جوسپارلاندى.
تاعى ءبىر تىلگە تيەك ەتەر ماسەلە, اتالعان كاسىپورىن ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا تىڭ دۇنيەلەرگە باستاما بولىپ جۇرگەن «شىمكەنتتسەمەنت» اق-عا تسەمەنتتىڭ ۇنتاقتالعان ءتۇرىن شىعارۋ ءۇشىن 50 ملن. ەۋرو ينۆەستيتسيا قۇيىپتى. بۇيىرتسا تەحنولوگياسى ەرەك تسەمەنتتىڭ تۇرلەرى شىمكەنتتە دە شىعارىلادى دەگەن ءسوز. بۇل كاسىپورىن قازىردىڭ وزىندە جىلىنا 1 300 000 توننا جوعارى ساپالى تسەمەنت وندىرۋگە قابىلەتتى.
جالپى, وڭتۇستىك ءوڭىرىنىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندىلىگىنە بۇگىندە كاسىپكەرلىك سالا اجەپتاۋىر سەرپىن بەرىپ, ءوسۋ قادامىن قۋاتتاي ءتۇستى. سونىمەن قاتار, يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلامالارى دا الەۋەتتىڭ ارتۋىنا سەپ بولدى. سونىڭ ارقاسىندا بۇگىندە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا تىڭ جوبالار تابىستى جۇزەگە اسۋدا. ماسەلەن, سۇرىپتىق تۇقىم ءوندىرۋ, كەراميكا جاساۋ, ماقتا ءوسىرۋ مەن ەسپەلى جانە تالشىقتى ءجىپ ءيىرۋ, ياعني توقىما سالاسى بۇگىندە بىرىزدەندىرىلگەن. سونىمەن قاتار, تسەمەنت, بيتۋم, مەتاللۋرگيا جانە جىلىجاي زاۋىتتارىنىڭ جۇمىستارىندا دا ىلگەرىلەۋشىلىك بايقالادى. ەندىگى ماقسات وسى سالالارداعى جۇيەنى جاڭالاۋ. ياعني قالىپتى ستراتەگياعا تىڭ يننوۆاتسيانى ەنگىزۋ. ەۋروپاعا جاسالعان ەكونوميكالىق قۇندىلىعى ەرەكشە ساپار, وسى ماقساتتارعا جاسالعان العاشقى قادامدار. سوندىقتان وڭتۇستىكتەگى يگى باستامالاردىڭ بولاشاعى باياندى بولا بەرسىن.
نۇرلىبەك جەڭىسبەك.