ماڭىزدى جيىندى اشىپ ءسوز ءسويلەگەن «وتانداستار قورى» كەاق پرەزيدەنتى نۇرتاي ءابىقاەۆ قوردىڭ باستى باعىتى – دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعىمەن بىرلەسىپ, الەم قازاقتارىن ءبىر شاڭىراق استىنا توپتاستىرۋ جانە سىرتتاعى قازاق دياسپوراسى بويىنشا ەلمىزدە تولىققاندى مەملەكەتتىك ساياساتتى قالىپتاستىرۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
كەلەسى كەزەكتە قوردىڭ الداعى جۇمىس جوسپارى جايلى بايانداما جاساعان «وتانداستار قورى» كەاق ۆيتسە-پرەزيدەنتى ماعاۋيا سارباسوۆ مىرزا بۇگىنگى كۇنى شەتەلدەردەگى قانداستارىمىز سانى 7-8 ميلليوندى قۇراپ وتىرعانىن ايتتى. «بۇل شامامەن بار قازاقتىڭ 30 پايىزى. سوندىقتان دا «وتانداستار قورى» كەاق ءوز جۇمىسىن جوبالىق كەڭسە فورماتىندا قىزمەت كورسەتۋدىڭ ءبىرىڭعاي وپەراتورى رەتىندە ۇيىمداستىرادى. سونىڭ ءبىر سالاسى – تەز ارادا دياسپورالىق ساياسات باعدارلاماسىن ازىرلەپ, جيناقتالعان مالىمەتتەردى جۇيەلەندىرىپ, قوسىمشا زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ قاجەت», دەدى ول.
ول ءۇشىن قازاق دياسپوراسىن مەملەكەتتىك قولداۋ تۋرالى زاڭ قاجەت. ەستۋىمىزشە ول قۇجات دايىندالىپ جاتقان سىڭايلى. وسى زاڭ نەگىزىندە «قازاق كارتاسىن» ەنگىزۋ كوزدەلۋدە كورىنەدى. ياعني, بۇل جوبا ىسكە اسسا, شەتەلدەگى باۋىرلارىمىز قازاقستان اۋماعىندا بيزنەسپەن اينالىسۋىنا, مەنشىك يەسى بولۋىنا, زاڭدى تۇردە جۇمىسقا تۇرۋىنا, تەگىن ءبىلىم الۋىنا, مەديتسينالىق قىزمەت جۇيەسىن قولدانۋعا تولىق مۇمكىندىك تۋادى.
تاعى ءبىر جاڭالىق قور جانىنان «بايلانىس-ورتالىعى مەن قوعامدىق قابىلداۋ بولمەلەرى» جۇمىسىن باستاپ كەتىپتى. مۇنداعى ماقسات – بارلىق اقپاردى شوعىرلاندىرىپ, ەلگە ورالعان نەمەسە ورالۋشى اعايىندارعا اقپاراتتىق, قۇقىقتىق كەڭەس بەرۋ, قاجەت جاعدايدا كومەك كورسەتۋ ماسەلەسىن شەشۋ. بۇل جۇمىستار «ءبىر تەرەزە» قاعيداسى ارقىلى – ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى جانە ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ جۇمىستارىن ۇيلەستىرۋمەن ىسكە اسپاق.
بۇدان بولەك «وتانداستار قورى» كەاق ۆەب-سايتى ىسكە قوسىلىپ, سونىمەن قاتار دياسپورالىق ساياساتتى قولداۋ ماقساتىندا «Keńes» شتابى ارقىلى اشىق ديالوگ الاڭى جانە شەتەلدەگى قازاق جاستارى ءۇشىن «Jas Qazaq» كلۋبى قۇرىلماق. بۇل قۇرىلىمنىڭ ءمىندەتى – جاس بۋىنعا قازاقتىڭ ءتىلى مەن ءداستۇرىن ۇيرەتۋ ەكەن. ونى ىسكە اسىرۋدىڭ جولدارى: قاشىقتىقتان ينتەراكتيۆتىك سىنىپتار اشۋ; ءتىل ۇيرەتۋگە ارنالعان موبيلدى قوسىمشالار جاساۋ; قازاقستاندىق وقۋ ورىندارىمەن بىرلەسىپ قازاق ءتىلى مۇعالىمدەرىنە ارنالعان ينتەرنەت پلاتفورما قۇرۋ; مەتودولوگيالىق قۇرال ازىرلەۋ, ت.ب.
كەلەسى ءبىر ىرگەلى جوبا – شەتەلدەگى قازاقتار ءۇشىن «Qazaq úui» جانە «اباي» مادەني ورتالىقتارى, «اتامەكەن» ىسكەرلىك ۇيلەرىن اشۋ. «وسى ارقىلى قانداستارىمىزعا قازاق ۇلتىنىڭ قادىر-قاسيەتىن, سالت-ءداستۇرىن بويىنا سىڭىرەمىز», دەيدى جيىندى ۇيىمداستىرۋشىلار.
ايتا بەرسەك اڭگىمە كوپ. مۇنىڭ ءبارى ىسكە اسسا شىن مانىندە دياسپورا ساياساتىنىڭ كوشى تۇزەلەرى ءسوزسىز. مىسالى, قور «بيزنەس جانە يننوۆاتسيالاردى دامىتۋ» باعىتىن كوزدەيتىن «Saýda» شتابى ارقىلى قازاق دياسپوراسى مەن قازاقستاندىق بيزنەس وكىلدەرىنىڭ ىسكەرلىك بايلانىستارىن ورناتۋعا ىقپال ەتپەكشى. وسى رەتتە: «وتانداستار» بيزنەس ينكۋباتورى ارقىلى ۇلتتىق ناقىشتاعى ءونىم وندىرۋشىلەردى قولداۋ; قانداستار اراسىنان دارىندى ازاماتتاردىڭ بيزنەس-يدەيالارى مەن ينۆەستيتسيالىق جوبالارىنا قولداۋ كورسەتۋ, ت.ب.
– بۇل جۇمىستار شەتەلدەردە قۇرىلاتىن «اتامەكەن» قازاق ىسكەرلىك ءۇيى جەلىسى نەگىزىندە «سامۇرىق-قازىنا», «قازاق تۋريزم», «قازاق ينۆەست», «اتامەكەن» پالاتاسى سياقتى قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ ارالاسۋىمەن اتقارىلادى, – دەيدى ماعاۋيا قاناپيا ۇلى. ەڭ باستىسى, جوعارىدا اتاپ وتكەنىمىزدەي ەلىمىزدەگى دياسپورا ساياساتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ۇكىمەتتىڭ جانىنان ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا قۇرىلىپ, ونىڭ جۇمىسى ۆيتسە-پرەمەر دەڭگەيىندە قارالماق.
جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىزدەي قوردىڭ نەگىزگى جۇمىس جوسپارى جايلى تولىق ماعلۇمات العان قوعامدىق كوميسسيا مۇشەلەرى ءوزدەرىنىڭ پىكىرلەرىن ءبىلدىردى. «قازاقستان زاڭگەرى» رقب ءتوراعاسى سەرىك اقىلباي جاڭادان قابىلدانۋى ءتيىس قۇقىقتىق قۇجاتتاردى ۋاقىتتىق ءھام زاڭدىق تۇرعىدان جەتىلدىرۋ ءۇشىن دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزىپ, تاقىلاۋ قاجەتتىگىن العا تارسا, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى ۇلىقبەك ەسداۋلەت سىرتتاعى قازاق قالامگەرلەر تۋىندىسىن بارشا قازاق وقىرماندارىنا ورتاقتاستىرۋ جولىن قاراستىرۋدى ۇسىندى.
سول سياقتى ءوز كەزەگىندە قۇندى ويلارىن ورتاعا سالعان اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى مارات ءازىلحانوۆ, باستالعان يگى ىسكە ساتتىلىك تىلەسە, تانىمال ديپلومات قايرات لاما شاريف ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ەلىمىزدەگى جوو-دا وقيتىن دياسپورا سانىن 4 مىڭنان 7 مىڭعا كوتەرگەنىن قۇپتاپ, كەلەر جىلى بولاتىن ابايدىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويى شەتتەگى قانداستارىمىز ءۇشىن دە ورتاق قۋانىش بولارىنا سەنىم ءبىلدىردى. قوعامدىق كوميسسيانىڭ الداعى وتىرىستاردا ورالمانداردى قابىلداۋعا ءتيىس 7 وبلىستىڭ دايىندىق شاراسىن تالقىلاۋدى ۇسىندى.
جيىن سوڭىندا ەلىمىزگە تانىمال, عالىم, قايراتكەر, دەپۋتات, زاڭگەر, كاسىپكەر جانە ورالماندارعا قاتىستى تىركەلگەن قوعامدىق ءبىرلەستىك باسشىلارىنان قۇرىلعان قوعامدىق كوميسسيا مۇشەلەرى ءوزدەرىنە توراعا رەتىندە سەناتور مۇرات باقتيار ۇلىن سايلادى. جاڭادان سايلانعان باسشى ءارىپتەستەرىنە راحمەت ايتا وتىرىپ, كەشىكپەي جۇمىس جوسپارىن ءتۇزۋدى, ءاسىرەسە الدا قابىلدانۋى ءتيىس قازاق دياسپوراسىن مەملەكەتتىك قولداۋ تۋرالى زاڭ جوباسىنا قاتىستى تالقىلاۋلار ۇيىمداستىرىپ, قازىرگى تاڭدا ءتۇيىنى شەشىلمەي كەلە جاتقان ماسەلە – ورالمانداردى قۇجاتتاندىرۋ بويىنشا ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ جۇمىسىن وڭتايلاندىرۋدى قولعا الۋ قاجەت ەكەنىنە توقتالدى.