ال سايلاۋ تۋرالى زاڭ بۇزۋشىلىقتار بولدى دەپ ەسەپتەلسە, زاڭ بۇزۋشىلىق جاسالعان كۇننەن باستاپ ون كۇننىڭ ىشىندە جوعارى تۇرعان سايلاۋ كوميسسيالارىنا, سوتقا نەمەسە پروكۋراتۋرا ورگاندارىنا جۇگىنۋگە بولادى. سول سياقتى وسى سايلاۋدى ۇيىمداستىرۋ مەن وتكىزۋگە بايلانىستى ادامدى تولعاندىراتىن ماسەلەلەر بويىنشا اۋماقتىق, وكرۋگتىك نەمەسە ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسيالارىنا حابارلاسۋعا مۇمكىندىك جاسالعان. دەمەك, مۇنداي جاعدايدا كەز كەلگەن سايلاۋشىنىڭ زاڭدى جاۋاپ الۋىنا قۇقىعى بار دەگەن ءسوز.
ماسەلەن, كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ تالاپتارىنا سايكەس ءمالiمەتتەردi بەرمەگەن نەمەسە جاريالاماعان, سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ ءوز قۇزىرەتi شەگiندە قابىلداعان شەشiمiن ورىنداماعان, سايلاۋ الدىنداعى ۇگiتتi سايلاۋ كۇنi, نە سونىڭ الدىنداعى كۇنi جۇرگiزگەن, سايلاۋ الدىنداعى ۇگىت جۇرگiزۋ قۇقىعىنا كەدەرگi كەلتiرگەن ءجانە كانديداتتار مەن ساياسي پارتيالار تۋرالى كورiنەۋ جالعان مالiمەتتەر تاراتقان نەمەسە ولاردىڭ ار-نامىسى مەن قادiر-قاسيەتiنە نۇقسان كەلتiرەتiن وزگە دە iس-ارەكەتتەر جاسالعان جاعدايدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا بەلگىلەنگەن اكiمشىلiك جانە وزگە دە جاۋاپتىلىق قاراستىرىلعان.
سونىمەن قاتار سايلاۋ كوميسسياسى مۇشەلەرiنiڭ قۇقىقتارىن جانە ازاماتتاردىڭ سايلاۋشىلار تiزiمiمەن تانىسۋ قۇقىعىن بۇزعان, سايلاۋشىلار تiزiمدەرiن جاساۋ ءۇشiن سايلاۋشىلار تۋرالى جالعان مالiمەتتەر بەرگەن, باسقا ادامدار ءۇشiن داۋىس بەرۋ ماقساتىمەن ازاماتتارعا سايلاۋ بيۋللەتەندەرىن بەرگەن نەمەسە سايلاۋعا قاتىسۋ ءۇشىن دەمالىس بەرمەگەن, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارقىلى سايلاۋ الدىنداعى ۇگىت ءجۇرگiزۋ تالاپتارىن بۇزعان, انونيمدi ۇگiت ماتەريالدارىن دايىنداعان نەمەسە تاراتقان, ۇگiت ماتەريالدارىن قاساقانا جويعان نەمەسە زاقىمداعاندار دا جاۋاپتىلىققا تارتىلادى.
سونداي-اق كانديداتتارعا, پارتيالىق تiزiمدەرiن ۇسىنعان ساياسي پارتيالارعا ولاردىڭ سايلاۋ قورلارىنان تىس قارجىلىق (ماتەريالدىق) قولداۋ كورسەتكەن, كانديداتتى سايلاۋ ءۇشiن شەت مەملەكەتتەردەن, ۇيىمداردان, ازاماتتاردان, ازاماتتىعى جوق ادامداردان كومەك العان, سايلاۋعا بايلانىستى قوعامدىق پiكiرگە سۇراۋ سالۋ جۇرگiزۋدىڭ تالاپتارىن بۇزعان, سايلاۋدا كانديداتتاردىڭ, ساياسي پارتيالاردىڭ سەنiم بiلدiرiلگەن ادامدارىنىڭ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكiلدەرi مەن بايقاۋشىلاردىڭ زاڭدى قىزمەتiنە كەدەرگi كەلتiرگەن جاعدايدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا بەلگىلەنگەن اكiمشىلiك جانە وزگە دە جاۋاپتىلىقتا بولادى.
داۋىستاردى ساناۋ ناتيجەلەرi تۋرالى حاتتاما ءبىر پاراقتىڭ ەكى جاعىنا باسىلادى. حاتتاماعا سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى مەن كوميسسيا مۇشەلەرى قول قويادى. سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى بولماعان جاعدايدا ونىڭ ورنىنا حاتتاماعا سايلاۋ كوميسسياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى نەمەسە حاتشىسى قول قويادى. حاتتامانى قارىنداشپەن جانە ءار ءتۇستى سيالارمەن تولتىرۋعا, سونداي-اق ولارعا قانداي دا ءبىر تۇزەتۋلەر ەنگiزۋگە جول بەرiلمەيدi. بۇل رەتتە داۋىس بەرۋ ءناتيجەلەرiنiڭ ساندىق ءمانi ءسوزبەن جازىلىپ قايتالانۋى تيiس. داۋىستاردى ساناۋ ناتيجەلەرى تۋرالى حاتتامانىڭ كوشiرمەسi جالپى جۇرتتىڭ تانىسۋى ءۇشiن اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ ءۇي-جايىندا iلiنەدi.اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسياسىندا قاتىسىپ وتىرعان ادامنىڭ تiلەگi بويىنشا قورىتىندى شىعارىلعان كەزدە وعان كوميسسيا توراعاسى مەن حاتشىسىنىڭ قولدارى قويىلىپ, سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مورiمەن كۋالاندىرىلعان حاتتامانىڭ كوشiرمەسi بەرىلەدi. داۋىستاردى ساناۋ ءناتيجەلەرى تۋرالى حاتتامالارعا قول قويىلعاننان كەيىن ولار دەرەۋ وبلىستاردىڭ, نۇر-سۇلتان, الماتى, شىمكەنت قالالارىنىڭ سايلاۋ كوميسسيالارىنا ۇسىنىلادى.
وبلىستىڭ, نۇر-سۇلتان, الماتى, شىمكەنت قالالارىنىڭ سايلاۋ كوميسسيالارى وسك-عا داۋىستاردى ساناۋ ناتيجەلەرى تۋرالى حاتتامانى حاتتاما جاسالعان كۇننەن باستاپ ەكى كۇندىك مەرزىمنەن, ياعني 11 ماۋسىمنان كەشىكتىرمەي ۇسىنادى. ۋچاسكەلiك سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ حاتتامالارىندا قاتەلەر, سايكەسسiزدiكتەر انىقتالعان كەزدە, سونداي-اق داۋىستى ساناۋدىڭ دۇرىستىعىنا كۇماندانعان كەزدە, ءتيىستى جوعارى تۇرعان سايلاۋ كوميسسياسى تيiستi ۋچاسكەلiك (اۋماقتىق) سايلاۋ كوميسسياسى سايلاۋشىلارىنىڭ داۋىسىن قايتا ساناۋ تۋرالى شەشiم قابىلداۋعا حاقىلى.