• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 06 مامىر, 2019

قۇمار ويىن قانىڭدى قىزدىرىپ, جانىڭدى بۇزباسىن!

2150 رەت
كورسەتىلدى

ءبىزدىڭ حالقىمىز ەجەلدەن ءتۇرلى قۇمار ويىنداردان ءوز بويلارىن اۋلاق ۇستاعان ەستى حالىق بولا­تىن. «اسىق ويناعان ازار, دوپ ويناعان توزار, بارىنەن دە قوي باعىپ, كوتەن جەگەن وزار» دەگەن­­دى دە ەستى حالقىمىز تەككە ايت­پاعان-اۋ دەپ ويلايمىن. بۇل ارا­دا «قوي باعۋدى», ياعني ەڭبەك ەتۋ­دى بارىنەن دە جوعارى قويا ءبىل­گەن­دىك تۇر. ەڭبەك ەتۋ, تاعى دا ەڭبەك ەتۋ!
الايدا سوڭعى جىلدارى ادامىنا قاراي زامانى, سول زامانىنا قاراپ ادامى دا وزگەرىپ جاتىر. قازىر قوعامدا ءتۇرلى قۇمار ويىنداردى ەۋروپانىڭ تاپ ءبىر مادەنيەتى مەن شالقىعان باقۋاتتى تۇرمىسىنىڭ بەلگىسىندەي كورسەتۋ مەن دارىپتەۋ ەتەك الىپ بارادى. سونداي-اق توعىشار­لار مەن كولدەنەڭ تابىستان الشاڭ باسىپ جۇرگەندەر دە ءتۇرلى قۇمار ويىن ويناۋدى الدەبىر ماقتانىش سانايتىن بولدى. 

قۇمار ويىنداردى ۇيىمداستىرۋ ارقىلى ونى جەكە باسىنىڭ پايدا تابۋ كوزىنە اينالدىرعاندار دا بار. الايدا ولاردىڭ سول قۇمار ويىن­دارى­نىڭ قۇرىعىندا قىلعىنىپ كەتىپ جاتقان تالاي ادامنىڭ تاعدىرى بار ەكەندىگىن دە ويلاساق ەتتى. وسى وراي­دا ءبىزدىڭ بيزنەستىڭ مۇددەسىن ويلاي­مىز دا, ادامنىڭ مۇددەسىن, ادام­نىڭ تاعدىرىن, سونىڭ ىشىندە جاس جەتكىنشەكتەردىڭ جاعدايىن ويلاماي­تىنىمىز قىنجىلتادى.

قازاقستانداعى قۇمار ويىنداردىڭ ورتالىعىن قاپشاعاي قالاسى مەن بۋرابايعا شوعىرلاندىرۋ جونىندە شەشىم قابىلدانعان كەزدە وسى ءتوڭى­رەكتىڭ حالقى بۇعان نارازى دا بولدى. وسى ورايدا 2012 جىلى سەنات دەپۋتاتى رەتىندە بۋراباي كەنتىندەگى «كازينو» ويىندارىن بۋراباي­دىڭ شەت جاعىنا شىعارۋ جونىندە ۇكىمەت­كە دەپۋتاتتىق ساۋال جولداعان ەدىم. ۇكى­مەت بۇل ۇسىنىسىمدى دۇرىس دەپ سا­ناپ, بۋراباي كەنتىندەگى قۇمار ويىن­دار شەتكە شىعارىلىپ تاستالدى. 

وسى جايدى جۋىردا بۋراباي­دا بولعانىمدا ءبىر اقساقال ەسىمە سالدى. «شىراعىم, ساعان راحمەت! مىنا بۋرابايداعى «جىن-ويناقتى» جاپقىزىپ, شەتكە شىعارتتىڭ-اۋ! وسىندا قانشاما جاس سول قۇمار ويىنداردىڭ قۇربانى بولىپ كەتتى. تىرنەكتەپ جيعان مال-مۇلكىنەن ۇتى­لىپ, ءتىپتى اجىراسىپ كەتكەن وتباسىلار دا بولدى», دەپ الگى اقساقال ءمان-جايدى جايىپ سالدى.

اقساقالدىڭ بۇل ايتقانى ەسىمە مىنا جايدى تۇسىرگەنى بار. قۇمار ويىنداردىڭ ءىرى ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى – «كازينو» «مەنەدجەرلەرى», ياعني پىسىقايلارى قازىر وسى قاراوت­كەل, كوكشەتاۋ, قىزىلجار توڭىرە­گىن­دەگى قالتالى دەگەن, بولماسا ءىرى شارۋا­شىلىقتارى بارلاردىڭ وزدەرى­مەن, بولماسا ولاردىڭ بالا­لارىمەن تانىسىپ, «دوستىق» بايلانىس ورناتىپ, قۇمار ويىنعا تارتىپ, ەلىكتىرىپ الادى ەكەن. كەيبىرەۋ­لەرىنىڭ قالتالارىندا پۇلدارى بولماسا, «كۇزدە جيناپ الار استىقتىڭ» ەسەبىنەن دە ويناتا بەرەدى. سونداي ءبىر باسشى ءوز بالا­سىنىڭ ۇتىلى­سى ەسەبىنەن شارۋا قوجا­لىعىنىڭ بار جيعان-تەرگەن استىعىن وتكىزىپ جىبەرىپ, ارتى داۋ-دامايعا ۇلاسقانى دا بار. 

ويىنقۇمارلىق جۇرە بارىپ جابىساتىن دەرت پە دەپ ويلايمىن. ماماندار قازىر وسى ويىنقۇمارلىقتى لۋدومانيا دەگەن پسيحولوگيالىق دەرتكە جاتقىزىپ ءجۇر. تاعى دا سول ماماندار وسى لۋدومانيا دەرتىنىڭ ماسكۇنەمدىكپەن جانە ناشاقورلىقپەن بىردەي ەكەندىگىن دالەلدەگەن كورىنەدى. كەز كەلگەن ادامنىڭ بويىنا جابىس­قان بۇل دەرتتىڭ العاشقى بەلگىلەرى بو­يىنشا قۇمار ويىنشىنىڭ كوڭىل كۇيى بولمايدى ەكەن. بارىنەن تۇڭىلۋگە ۇشىرايدى. قۇمار ويىنعا ابدەن تاۋەلدى بولعان جاس بالا, بولماسا جاس­وسپىرىم بارا-بارا اتا-اناسىنىڭ قالتاسىنان, ەرەسەك جاندار وتباسىنان, جۇمىس ىستەپ جۇرگەن جەرىنەن اقشا ۇرلاۋدى باستايدى. قارىز الىپ, قا­رىزعا دا باتادى. بۇدان سوڭ وتىرىك اي­تىپ, وتىرىكپەن ءومىر سۇرەدى. بۇل كە­سە­ل­دىڭ سوڭى قايعىمەن دە اياقتالارى بار...

ەندىگى ارادا وسى ويىنقۇمار­لىق دەرتى ءبىزدىڭ ءوسىپ كەلە جاتقان جاس ۇرپاعىمىزدىڭ كەسەلىنە اينالا ما دەپ تە قاۋىپتەنەمىن. قازىرگى بالالاردىڭ ويىن الاڭدارىنداعى ءتۇرلى اۆتوماتتاردى الىپ قاراڭىز, بالا ساناسى وسى ارادا ۋلانىپ جاتىر. سونداي-اق ءالى ءتىلى شىقپاعان ءسابي دە قولىنداعى ۇيالى تەلەفونداعى ءتۇرلى ويىندارعا ەسى كەتە الداناتىن بولدى. قازىرگى اتا-انالاردىڭ جىلاعان, مازاسىزدانعان بالالارىن ۋاتاتىن دا, الداندىراتىن قۇرال وسى قالتافون بولىپ بارادى. ءتىپتى كومپيۋتەر ويىنى, بۋكمەكەرلىك ۇتىستار, جاي عانا ويىن اۆتوماتتارىنىڭ ءوزى قانىمىزدى قىزدىرىپ قانا قويماي, جانىمىزدى بۇزىپ جاتقاندىعى دا الاڭدايتىن جاي. سوندا ءبىز ءوز بالالارىمىزدى تۋا سالا قۇمار ويىنعا بەيىمدەپ جاتقان جوق پا ەكەنبىز؟! قازاقتىڭ ءبىر ويلاناتىن تۇسى, مىنە, وسى!

جۋىردا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى ويىن-ساۋىق جانە مەيرامحانالار جۇمىسىن تۇنگى ساعات ەكىدە توقتاتۋ كەرەك دەگەندى ايتتى. وتە ورىندى! ويتكەنى قازاقستاننىڭ كەز كەلگەن قالالارىندا تاڭعى ساعات 4-5-كە دەيىن جۇمىس ىستەيتىن ويىن-ساۋىق ورىندارى بار. بۇلاردان ىشكەن شاراپتان, تارتقان قورقوردان ميى اينالىپ, ەسەڭگىرەپ شىعىپ بارا جاتقان قازاقتىڭ جاپ-جاس قىزدارى مەن جىگىتتەرىن كورىپ, جۇرەگىڭنىڭ قان جىلايتىنى بار. سوندىقتان جالعىز نۇر-سۇلتانداعى ەمەس, قازاقستاننىڭ بارلىق قالاسى مەن كەنتىندەگى جانە ەلدىمەكەنىندەگى تويلار مەن ءتۇرلى ەلىكتىرۋشى شارالاردى تاڭ ات­قانشا وتكىزە بەرمەۋدىڭ ورتاق ءبىر ءتار­تىبىن بەلگىلەۋ كەرەك.

ايتا بەرسەڭ ويىنقۇمارلىقتىڭ قاسىرەتى مەن زاردابى جايلى كوپ مىسالدار كەلتىرۋگە بولادى. ەندىگى ماسەلە سول كەسەلدەن ارىلۋ جانە ءوسىپ كەلە جاتقان ۇرپاعىمىزدى ساق­تاپ قالۋدا بولسا كەرەك. وسى وراي­دا ويىن­قۇمارلىقتىڭ اۋىر زاردابى جايلى كوبىرەك ايتۋ كەرەك. جانە دە بۇل كەسەلدەن وزدەرىن دە, بالالارىن دا ساقتاۋدىڭ جولدارىن ايتىپ, جازىپ وتىرۋعا ءتيىستىمىز. ويتكەنى حالىق بۇل دەرتتىڭ ءالى نە ەكەندىگىن جەتىك بىلە دە بەرمەيدى. ەندىگى ارادا ءبىز ءوز ۇرپاعىمىزدى ءوز حالقىمىزدىڭ اسىل سالتى مەن ءداستۇرى نەگىزىندە تاربيەلەۋدى قولعا العانىمىز ءجون.

جابال ەرعاليەۆ, 

جازۋشى-دراماتۋرگ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى

كوكشەتاۋ

سوڭعى جاڭالىقتار