جىلىنا 6 مىڭ پاتەر تاپسىرىلادى
سونىمەن ەلباسى تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قابىلدانعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭى بويىنشا «تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى», «مەملەكەتتىك جاستار ساياساتى تۋرالى», «قر مەملەكەتتىك ناگرادالار تۋرالى» زاڭدارىنا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلمەك.
اتاپ ايتقاندا, كوپ بالالى وتباسى ۇعىمىن «نەكە (ەرلى-زايىپتىلىق) جانە وتباسى تۋرالى» كودەكسىنە سايكەس كەلتىرۋ قاراستىرىلعان.
زاڭ بويىنشا بايانداما جاساعان ءماجىلىس دەپۋتاتى شاۆحات وتەمىسوۆ: «ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن تۇرعىنجاي» ۇعىمى ەنگىزىلەدى. بۇل تابىسى تومەن حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنا ارنالعان ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇيدىڭ تۇراقتى كوممۋنالدىق قورىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», – دەدى.
«التىن القا», «كۇمىس القا» يەلەرى نەمەسە بۇرىن «باتىر انا», سونداي-اق ءى جانە ءىى دارەجەلى «انا داڭقى» اتاعىن العان كوپ بالالى انالار مەن كوپ بالالى وتباسىلار ساناتى ءۇشىن تۇرعىن ءۇي الۋعا جەكە كەزەكتىلىك ەنگىزىلمەك.
– بۇل ساناتتاعىلارعا تۇرعىن ءۇيدى ءبىرىنشى كەزەكتە الۋ قۇقىعىنىڭ بەرىلگەنى – وسى زاڭ جوباسىنىڭ ماڭىزدى وزگەرىستەرىنىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى. وسى ساناتقا جاتاتىن ءۇي الۋعا ۇمىتكەرلەردى تۇرعىنجاي العانعا دەيىن كەزەكتەن شىعارۋعا بولمايدى. قازىرگى ۋاقىتتا كەزەكتە تۇرعان كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ سانى – 31 725. كوپ بالالى وتباسىلاردى جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا جىل سايىن 50 ملرد تەڭگە قاراجات بولىنەتىن بولادى. وسىنىڭ ارقاسىندا جىلىنا كەمىندە 6 مىڭ پاتەر تاپسىرىلادى, – دەدى ش.وتەمىسوۆ.
سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جۇيەسىنىڭ شەگىندە ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇيدى جانە ونىڭ كولەمىن ايقىنداۋعا ماڭىز بەرىلەدى. بۇل نورما كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ تۇرعىن ءۇي پروبلەمالارىن شەشۋگە قاراجاتتى تىكەلەي جانە ماقساتتى تۇردە بولۋگە نەگىز بولماق. بۇل ارقىلى جالعا بەرىلەتىن ءۇيدىڭ كولەمى وسەدى دەگەن ءۇمىت بار.
وعان قوسا, مەملەكەتتىك جاستار ساياساتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىنا جۇمىس ىستەيتىن جاستار ءۇشىن قولجەتىمدى باسپانا جۇيەسىن دامىتۋدى ەنگىزۋ, سونداي-اق مەملەكەتتىك جاستار ساياساتى ءجونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگاندى ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇيدى بەرۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ قۇزىرەتىمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى قاراستىرىلعان.
– بۇل تۇزەتۋلەر قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن جاستاردى جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ازىرلەنگەن تەتىكتى جۇزەگە اسىرۋعا ءمۇمكىندىك بەرەدى. «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا 2019-2025 جىلدارى نۇر-سۇلتان, الماتى جانە شىمكەنت قالالارىندا جۇمىس ىستەيتىن جاستار ءۇشىن جىل سايىن كەمىندە 1 مىڭ جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي سالۋ جوسپارلانۋدا. ءارينە, جۇمىس ىستەيتىن جاستار ءۇشىن بۇل جاقسى مۇمكىندىك. وسىلايشا قارالىپ وتىرعان زاڭ جوباسىنىڭ قابىلدانۋى كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ جانە جۇمىس ىستەيتىن جاستاردىڭ باسپانا ماسەلەسىن جەدەل شەشۋ ءۇشىن زاڭنامالىق نەگىزدى قالىپتاستىرادى, – دەدى دەپۋتات.
تۇرعىن ءۇي ماسەلەسى قاشان تۇبەگەيلى شەشىلەدى؟
وسى زاڭعا بايلانىستى سەنات توراعاسى داريعا نازارباەۆا يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى قايىربەك ءوسكەنباەۆتى سۇراقتىڭ استىنا الدى.
د.نازارباەۆا الدىمەن تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن شەشۋدە تەك مەملەكەت قاراجاتىنا يەك ارتا بەرمەي, باسقا دا شەشۋ جولدارى بار-جوعىن سۇرادى.
مينيسترلىك وكىلىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, قازىر ەلىمىزدە 487 000 ازامات پاتەر كەزەگىندە تۇر. ال ءاربىر پاتەردىڭ شارشى مەترىنىڭ باعاسىن 140 مىڭ تەڭگەدەن ەسەپتەگەندە, وعان ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيالار شىعىنىن قوسا العاندا, بۇل كەزەكتىڭ سۇرانىسىن تولىق قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن شامامەن 6 ترلن تەڭگەدەي قاراجات كەرەك.
وسى ورايدا داريعا نازارباەۆا قۇرىلىس سالاسىنا جاپپاي سەرپىلىس اكەلەتىن نارىقتىق ىنتالاندىرۋ تەتىكتەرىن تابۋ كەرەكتىگىنە باسا نازار اۋداردى. ويتكەنى بيۋدجەتتىڭ دە ءمۇمكىندىگى شەكتەۋلى. ونىڭ ءبىردەن-ءبىر جولى – نارىقتان ينۆەستيتسيا تارتۋ.
– ايماقتاردا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى كومبيناتتارى بار. ءبىزدىڭ بىلۋىمىزشە, ولاردىڭ جۇكتەمەسى كوپ ەمەس. ءتىپتى بىرقاتارى ءوز مۇمكىندىكتەرىنىڭ ۇشتەن ءبىر نەمەسە جارتىسىنىڭ كولەمىندە عانا جۇمىس ىستەپ تۇر. سەبەبى تاپسىرىس جوق. وسى ورايدا, ۇكىمەت تىعىرىقتان شىعۋدىڭ جولدارىن قاراستىرىپ جاتىر ما؟ – دەدى سەنات توراعاسى.
ق.وسكەنباەۆ حالىقارالىق تاجىريبەلەردىڭ سارالانىپ جاتقاندىعىن ايتتى.
– بۇگىندە تۇرعىن ءۇي پروبلەماسى بارلىق ايماقتا ءبىرىنشى كەزەكتە تۇر. الايدا, وكىنىشكە قاراي, قۇرىلىس قارقىنى قازىرگى سۇرانىستى وتەۋگە ىلەسە الماي كەلەدى. وڭىرلەردە جەر كەزەگىندە تۇرعانداردىڭ سانى ون مىڭداپ سانالادى. جەر تەلىمىن العاندار ەشكىمگە الاقان جايماي-اق باسپانالارىن تۇرعىزىپ جاتىر. ال جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورىندار ينفراقۇرىلىمدىق دامۋعا قارجى جەتكىلىكسىزدىگىن ايتىپ, بۇل كەزەكتى ۇلكەيتىپ جىبەردى. ءوز كەزەگىندە ءاربىر سالىنعان ءۇي پاتەر كەزەگىندەگىلەردىڭ قاتارىن ەكى ەسەگە دەيىن ازايتار ەدى. بۇل سونداي-اق جەر, م ۇلىك سالىقتارى مەن كوممۋنالدىق قىزمەت ءۇشىن تولەنەتىن اقى ەسەبىنەن جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردىڭ كىرىس بولىگىن ارتتىرادى ەمەس پە. سوندىقتان بۇل ماسەلەگە باسا نازار اۋدارۋ قاجەت. مۇمكىن شەنەۋنىكتەر تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا حالىقتىق بيۋدجەتتەن قاراجات الىپ يگەرۋگە مۇددەلى بولسا, بۇل – باسقا ماسەلە. جىل سايىن قالماي كەلە جاتقان بۇل ماسەلەنى تۇبەگەيلى بىرجاقتى ەتىپ شەشۋ كەرەك, – دەگەن سەنات توراعاسى قابىلدانعان زاڭنىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزىن دا اتاپ ءوتتى.
جالپى وتىرىس بارىسىندا پارلامەنت ءماجىلىسى ماقۇلداعان «كاسپي تەڭىزىندە توسىن وقيعالاردى بولعىزباۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» جانە پارلامەنت ءماجىلىسى ماقۇلداعان «2013 جىلعى 24 جەلتوقسانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن رەسەي فەدەراتسياسى اراسىنداعى اسكەري-تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى شارت شەڭبەرىندە بەرىلەتىن اسكەري ماقساتتاعى ءونىمنىڭ بولۋىن جانە نىسانالى پايدالانىلۋىن باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءتارتىبى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوبالارى قابىلدانىپ, ءداستۇرلى دەپۋتاتتىق ساۋالدار جاريا ەتىلدى.