اۋىز سۋدى قۇدىقتان تارتىپ, «ۆودوۆوزبەن» تاسيتىن ءشولەيت وڭىردەگى بۇل كەسەنە – جاباي باتىردىڭ ءمايىتى جۋىلعان جەرگە ورناتىلعان ەسكەرتكىش بەلگى. ال سۇيەگى تاشكەنت قالاسىنداعى تاريحي ءىرى قورىمداردىڭ بىرىنە جەرلەنگەن.
ەل اۋزىنداعى اڭگىمەگە قۇلاق تۇرسەك, جاباي باتىردىڭ بويىندا بالا كۇنىنەن اۋليەلىك, كورىپكەلدىك قاسيەت بولعان دەسەدى. سوندىقتان دا ونىڭ ءمايىتى جۋىلعان جەرگە بۇگىنگە دەيىن ادامدار اعىلىپ كەلىپ, زيارات جاساپ جاتادى. سەبەبى ەل ىشىندە جاباي باتىردىڭ رۋحى, اۋليەلىك قاسيەتى وسىندا قالعان دەگەن بەرىك سەنىم قالىپتاسقان.
مۇندا كەلگەن كىسىنىڭ كيەلى بەلگى تۋرالى ءارتۇرلى قىزىقتى اڭگىمەلەر ەستىپ, تاڭ-تاماشا قالىپ قايتاتىنى راس. تاياۋدا عانا قۇلاعىمىز شالعان سونداي ءبىر تىلسىم حيكايالاردىڭ ءبىرىن بۇگىن ءبىزدىڭ دە سىزدەرگە ايتىپ بەرگىمىز كەلىپ وتىر. شاماسى, بۇل وقيعا وتكەن عاسىردىڭ ورتا شەنىنە تامان ورىن العان بولسا كەرەك. جاراتۋشى يەمىزدەن پەرزەنت سۇراپ جالبارىنىپ, ەڭىرەگەندە ەتەگى جاسقا تولعان ەكى وتاعاسى سول ءبىر جىلدارى ەكى جاقتان جاباي بەلگىسىنە ءتاۋ ەتۋگە كەلىپتى. ءسويتىپ وسىندا قونباق بولىپ, شولەيت وڭىردەگى بوز جۋساننىڭ حوش يىسىنە ەلىتىپ جاتىپ ۇيىقتاپ كەتىپتى.تۇندە بىرەۋى ءتۇس كورىپتى. ءتۇسىندە وعان ۇزىن بويلى, قاراسۇر ءوڭدى ءبىر قاريا ەكى تال ۇكى ۇسىنىپتى. ءبىرى – اق, ەندى ءبىرى قارا ءتۇستى ەكەن.
تاڭ اتا ول قۋانىپ ويانادى. ال جانىنداعى كىسى ەشقانداي ءتۇس كورمەپتى. ءسىرا, الىس جولدان شارشاپ كەلىپ, قاتىپ ۇيىقتاپ قالسام كەرەك دەپ وكىنىپتى.
ءسويتىپ ەكەۋى ءبىراز جەرگە شەيىن ۇزەڭگى ءتۇيىستىرىپ, قاتار كەلە جاتادى. الگى كىسى جول-ءجونەكەي: «ءاي, زامانداس, سەن قانداي ءتۇس كوردىڭ؟ اۋليە قالاي ايان بەردى؟», دەپ سۇراۋمەن بولادى.سوندا جاقسى ءتۇس كورىپ, قۋانىپ كەلە جاتقان كىسى ونىڭ كوڭىلىن قيماي ءارى ەكەۋىنىڭ ءالى دە بولسا مۇڭداس ەكەنىن ۇمىتپاي, تۇسىندە ءوزىنىڭ اۋليەدەن ەكى تال ۇكى العانىن ايتادى. اللا قالاسا, كوپ ۇزاماي پەرزەنت سۇيەرمىن-اۋ دەگەن ءۇمىتىن دە جاسىرمايدى.
سول سول-اق ەكەن, جانىنداعى كىسى: «وۋ, قۇرداس, ساداعاڭ كەتەيىن, سول ۇكىلەردىڭ ءبىرىن ماعان قيشى», دەپ جالىنا كەتەدى. العاشقىدا ول: «ءاي, ونى مەن تۇسىمدە عانا كوردىم عوي», دەپ ازىلدەپ قۇتىلماق بولعانىمەن, بىرتە-بىرتە كوڭىلى ءيىپ, وزىمەن مۇڭداس جاندى اياپ: «وي, جارايدى, قيدىم ساعان», دەپ مارتتىك جاسايدى.
ءسويتىپ جولايرىققا جەتكەندە ەكەۋىنىڭ جولى ەكىگە ايىرىلىپ, ارقايسىسى ءوز قونىسىنا قاراي ات باسىن بۇرادى.سودان ارادا ءبىراز جىل ءوتكەندە اۋليە ايان بەرگەن كىسىنىڭ ايەلى بوسانىپ, قىز تۋىپ, اق ءتۇيەنىڭ قارنى جارىلىپ, ۇلان-اسىر توي بولادى. ءبىراق ايەلى سودان كەيىن بالا كوتەرمەي قالادى...
ال ەكىنشى كىسىدەن ەشقانداي حابار-وشار جوق. وتكەن وقيعا ەسىنە تۇسكەن سايىن: «قاپ, اتتەگەن-اي! – دەپ وكىنەدى پەرزەنت سۇيگەن كىسى. – سول جولى اسىعىپ, ەلىن دە, ءجونىن دە سۇراپ الماعانىمدى قاراشى. و باستا اللا ماعان ءبىر ۇل, ءبىر قىز بەرەم دەگەن ەكەن عوي. كوڭىلىن قيماي, ءبىر تال ۇكىمدى مۇڭداسىما قيىپ ەم. وسى كۇنى ول دا پەرزەنت ءسۇيىپ, قۋانىشقا كەنەلىپ جاتىر ما ەكەن, كىم ءبىلسىن».
...مىنە, وسى اڭگىمەنى تىڭداعاندا, ءبىزدىڭ دە كوڭىلىمىزدى قۋانىش پەن مۇڭ قاتار تورلاپ, كيەلى جەردىڭ وزىمىزگە بەيمالىم ءبىر تىلسىم سىرىن سەزىنگەندەي بولعانىمىز بار ەدى.