سەنبى, 23 ماۋسىم 2012 7:26
ءدۇبىر
وليمپياداعا 34 كۇن قالدى
كەندى التايدىڭ سپورتى قاي دەڭگەيدە دەگەن ساۋال كوپشىلىكتى تولعاندىرارى ءسوزسىز. قازاقتىڭ ماڭدايىنا بىتكەن جارىق جۇلدىزدارى: كسرو-نىڭ جەتى, ەكى وليمپيادا ويىندارىنىڭ جۇلدەگەرى, داڭقتى بالۋان داۋلەت تۇرلىحانوۆ, جەلاياق عۇسمان قوسانوۆ, سامبودان الەم چەمپيونى تالعات اقتاەۆ, ءۇش قارعىپ سەكىرۋدەن الەم چەمپيونى ولگا رىپاكوۆا,
سەنبى, 23 ماۋسىم 2012 7:26
ءدۇبىر
وليمپياداعا 34 كۇن قالدى
كەندى التايدىڭ سپورتى قاي دەڭگەيدە دەگەن ساۋال كوپشىلىكتى تولعاندىرارى ءسوزسىز. قازاقتىڭ ماڭدايىنا بىتكەن جارىق جۇلدىزدارى: كسرو-نىڭ جەتى, ەكى وليمپيادا ويىندارىنىڭ جۇلدەگەرى, داڭقتى بالۋان داۋلەت تۇرلىحانوۆ, جەلاياق عۇسمان قوسانوۆ, سامبودان الەم چەمپيونى تالعات اقتاەۆ, ءۇش قارعىپ سەكىرۋدەن الەم چەمپيونى ولگا رىپاكوۆا, بوكسشى دانابەك سۋجانوۆ, گرەك-ريم كۇرەسىنەن حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى دارحان باياحمەتوۆ, تاعى باسقالار ەل ماقتانىشى. ايتا كەتۋ كەرەك, بۇدان ءتورت-بەس جىل بۇرىن تاراز بەن استانادا وتكەن اۋىل سپورتشىلارىنىڭ اراسىنداعى رەسپۋبليكالىق ءدۇبىرلى جارىستا كەندى التاي ورەندەرىنىڭ كوش باستاعانى كوپشىلىكتىڭ ەسىندە قالعان شىعار؟
وكىنىشكە قاراي, شىرايلى شىعىس سپورتشىلارىنىڭ وليمپيا ويىندارىندا باعى جانباي كەلەدى. نەگە؟ اتلانتاداعى وليمپيادادا بىردە-ءبىر مەدالعا قول جەتكىزە المادى. وعان شىعىستان ءۇش ساڭلاق قاتىسقان ەدى. ولار –دزيۋدوشى رۋسلان سەيىلحانوۆ, اۋىر اتلەت الەكساندر وحريمەنكو, كانوە ەسۋشى دميتري تورلوپوۆ. الايدا, جىگىتتەرىمىز نامىستى جانىپ, كوك بايراعىمىزدى اسپانداتۋدىڭ ورنىنا, جىگەرىمىزدى قۇم قىلدى. سەيىلحانوۆ 32-ءشى ورىنعا, وحريمەنكو 16-شى, ال تورلوپوۆ 20-شى ورىنعا اۋپىرىممەن ىلىكتى. كەمشىلىكتى كەلەسى سىناق – سيدنەيدەگى وليمپيا ويىندارىندا تۇزەيتىن شىعارمىز دەگەن ۇكىلى ءۇمىت تە اقتالمادى. ونداعى الامانعا جانكۇيەر رەتىندە قاتىسۋ باقىتىنا يە بولعانىمىز بار. سوندا نەگە كوز جەتكىزدىك دەيسىزدەر عوي. جاسىل قۇرلىققا اتتانعان بەلگىلى بالۋانىمىز, دزيۋدوشى, الەم كۋبوگىنىڭ يەگەرى رۋسلان سەيىلحانوۆ سىن ساتتە جەرلەستەرىن جەرگە قاراتتى. ونىڭ ناتيجەسى 9-شى ورىن. سيدنەيگە كەندى التايدان 2 سپورتشى باردى. ەكىنشىسى – جەڭىل اتلەت يرينا ناۋمەنكو ول 24-ءشى ورىندى قاناعات تۇتتى.
وسى ورايدا مىنا ءبىر شىندىقتى ايتا كەتۋ كەرەك. وسكەمەندىك داڭقتى باپكەر, سوڭعى شيرەك عاسىردا 100-دەن استام حالىقارالىق دارەجەدەگى شەبەرلەردى, الەم جانە ازيا ويىندارىنىڭ چەمپيوندارىن ازىرلەگەن ءجانادىل اتاەۆتىڭ شاكىرتى ايدىن سماعۇلوۆ كورشى ەل – قىرعىزداردىڭ اتىنان سىنعا ءتۇسىپ, ايىر قالپاقتى اعايىندارعا قولا مەدالدى سىيعا تارتتى. قازاقستان اتىنان سىنعا قاتىسا الماعان كەزدە بەلگىلى باپكەر قاتتى وكىنىپ, جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ بۇل «قاتەلىگىنە» قاتتى كۇيىنگەن ەدى.
سونىمەن اتلانتا مەن سيدنەيدەن قورجىنىمىز بوس ورالدى. قازاقستان افينا وليمپياداسىندا الا-قۇلا ونەر كورسەتتى. بوكسشى باقتيار ارتاەۆتىڭ جالعىز التىنى بولماعان كەزدە جەرگە قارار ەدىك. جالپى كوماندالىق ەسەپتە 8 مەدالمەن 40-شى ورىنعا ىلىكتىك. ال مۇنىڭ الدىندا سيدنەيدە 3 التىن, 4 كۇمىسپەن 22-ءشى ورىنعا قول جەتكەن ەدى.
افينادا دا شىعىسقازاقستاندىقتار جارىس جولدارىنان شىعىپ قالىپ جاتتى. ونى كوزبەن كورىپ, كۋا بولعان سوڭ ايتىپ وتىرمىز. يرينا ناۋمەنكو مەن ميحايل كولگانوۆتان جاقسى ناتيجە كۇتكەنبىز. سەبەبى, يرينا ەل ىشىندەگى كۇشتى جەتىسايىسشى دەپ ەسەپتەلەتىن. وبلىس باسشىلارى مەن جوعارى جاق بارلىق جاعدايدى جاسادى. باپكەرى يۋ.گولوۆچەنكو ەكەۋىنە وبلىستىق سپورت جانە تۋريزم باسقارماسى ءتورت جىلدا 3 ميلليون تەڭگە قارجى ءبولدى. ولار سەنىمدى اقتامادى. ءدۇبىرلى جارىس كەزىندە قالىڭ شاڭنىڭ ىشىندە قالىپ قويدى.
بەيجىڭدەگى جازعى وليمپيا ويىندارى كۇنى كەشە عانا اياقتالعان سياقتى ەدى. سالىپ ۇرىپ لوندونداعى ءدۇبىر دە تاياپ قالدى. بەيجىڭدە دە شىعىسقازاقستاندىقتار جاقسى ناتيجەگە قول جەتكىزە المادى. تەك ولگا قىزىمىزدىڭ جارق ەتە قالۋى كوڭىلگە قۋانىش ۇيالاتتى. لوندوندا ودان مەدال كۇتەمىز. مەدال بولعاندا دا التىن بولسا دەگەن نيەتتەمىز. كوكەيدى تەسكەن وسى ساۋالدى مۇنىڭ الدىندا سپورت سالاسىندا نەبىر جاۋاپتى قىزمەتتەردى اتقارعان, ءتىپتى تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگىندە قىزمەت ەتىپ شىڭدالعان, وبلىستىق تۋريزم, دەنە تاربيەسى جانە سپورت باسقارماسىنىڭ باستىعى ءابىل دوڭباەۆقا قويعان ەدىك.
– تاۋەلسىزدىك العان 20 جىلدا قازاقستان بەسىنشى رەت جازعى وليمپيا ويىندارىندا باعىن سىناعالى وتىر. شىعىس قازاقستاننىڭ سپورتشىلارى بۇگىنگە دەيىن وليمپيا ويىندارىندا مەدالعا يە بولماپتى. بۇعان ەڭسە ءتۇسىرۋدىڭ قاجەتى جوق دەپ ەسەپتەيمىن. سپورت تا كارتانىڭ ويىنى سياقتى, اياق استىنان اۋىتقىپ كەتە بەرەدى. ايتپەسە شىعىستا سپورتتىڭ تاماشا ءداستۇرى قالىپتاسقان. وسى جولى بەس سپورتشىنى بايگەگە قوسىپ وتىرمىز. ولگا رىپاكوۆا, دارحان باياحمەتوۆ, دانابەك سۋجانوۆ, ەركەبۇلان قوساەۆ, سەرگەي چەركاسوۆ ليتسەنزياعا يە بولدى. تاعى ءبىر سپورتشىمىز ءجۇزۋشى رومان ترۋسوۆتىڭ دا ليتسەنزيا الۋعا مۇمكىندىگى بار. سپورت جانە دەنە تاربيەسى اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى تالعات ەرمەگياۆ ءبىزدىڭ الدىمىزعا قالايدا ءبىر مەدال الۋ مىندەتىن قويىپ وتىر. وعان مۇمكىندىك بار. ءۇش قارعىپ سەكىرۋدەن ولگا رىپاكوۆا قازىر بابىندا. سوڭعى ءبىر-ەكى ايداعى ونىڭ كورسەتكىشتەرى قۋانتادى. ءتىل اۋزىمىز تاسقا, التىن قىزىمىزعا كوز تيمەسىن دەلىك. جاقىندا سپورتتىڭ ۇلكەن جاناشىرى, وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ لوندونعا باراتىن ساڭلاقتارعا ءسات ساپار تىلەپ, ەل نامىسىن قورعايتىنداردىڭ جەرگە قاراتپايتىنىنا سەنىمىن ءبىلدىردى. توپ جارعان سايىپقىرانداردىڭ ماراپاتتان قۇر قالمايتىنىن دا ەسكەرتتى. جەرلەسىمىز, بەلگىلى گرەك-ريم كۇرەسىنىڭ شەبەرى دارحان باياحمەتوۆ بابىندا. ول بەلدى بەكەم بۋىپ, مەدال ءۇشىن جانىن سالاتىنىن ايتتى. وليمپياداعا بوكسشى دانابەك سۋجانوۆتىڭ, دزيۋدوشى ەركەبۇلان قوساەۆتىڭ باپكەرلەرى ۆلاديمير رەچيسكي مەن امان شاريپوۆتى سىن ساتتە جاندارىنان تابىلىپ, ولارعا رۋح پەن قولداۋ كورسەتسىن دەگەن نيەتپەن ءوڭىر باسشىسى بەردىبەك ماشبەك ۇلى دەمەۋشىلەر تاۋىپ, وليمپياداعا جىبەرگەلى وتىر. بارەكەلدى! سلالومدا قايىق ەسۋشى سەرگەي چەركاسوۆتان ازىرشە مەدال كۇتە قويمايمىز, سەبەبى ول جاس, تاجىريبەسىن شىڭداي ءتۇسسىن. قالاي دەگەندە دە, شىرايلى شىعىس ساڭلاقتارى ءدال وسى جولى نامىستى جانىپ, ەلىنە جەڭىس سىيلايدى دەگەن نيەتتەمىز, – دەپ باسقارما باستىعى اعىنان جارىلدى.
نەسى بار, ورىندى پىكىر. شىعىستىڭ تۇلەگى, ۇلكەن سپورتتىڭ وركەندەۋىنە ۇلەس قوسىپ جۇرگەن ءابىل ءىنىمىزدىڭ يگى تىلەگى ورىندالا بەرگەي!
وڭداسىن ەلۋباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
شىعىس قازاقستان وبلىسى.
سۋرەتتەردە: دارحان باياحمەتوۆتىڭ كەزەكتى جەڭىسى; جارىستا سەرگەي چەركاسوۆ; قۇرمەت تۇعىرىندا ولگا رىپاكوۆا.
ۇلتتىق قۇرامانىڭ ۇستازدارى
لوندون وليمپياداسىندا شاكىرتتەرىنەن قازاقستان جۇرتشىلىعى كوپ ءۇمىت كۇتىپ وتىرعان ۇلتتىق قۇراما ۇستازدارى اراسىندا ەلىمىزدىڭ بوكستان باس جاتتىقتىرۋشىسى مىرزاعالي ايتجانوۆ تا بار.
بوكس: مىرزاعالي ايتجانوۆ
مىرزاعالي قۇلان ۇلى ايتجانوۆ 1970 جىلى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ سايرام اۋدانىنداعى قاراباستاۋ اۋىلىندا تۋعان. بوكستان كسرو-نىڭ حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى.
اعالارىنا ەرىپ بوكس سەكتسياسىنا بارعان مىرزاعالي سپورتتىڭ بۇل تۇرىمەن 1983 جىلى 13 جاسىنان باستاپ شىنداپ شۇعىلدانا باستادى. بالا جاسىنان شىمىر, مىعىم, جۇدىرىعى تاستاي بولىپ وسكەن ول تابىسقا دا تەز جەتتى. بىلىكتى باپكەر نۇرعالي ءسافيۋلليننىڭ قاراۋىنا تۇسكەن ءورشىل ورەن قىسقا مەرزىم ارالىعىندا اۋدان مەن وبلىستان اسىپ, رەسپۋبليكانىڭ مىقتىسىنا اينالدى. 1987 جىلى ول كسرو-نىڭ جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى چەمپيونى بولدى. كەلەسى, 1988 جىلى جاسوسپىرىمدەر اراسىندا ەۋروپانىڭ چەمپيونى اتاندى. ول وسى تۋرنيردە كەزدەسكەن ءتورت قارسىلاسىن دا ايقىن باسىمدىقپەن جەڭىپ شىقتى. قازاقستاننىڭ ەرەسەكتەر اراسىنداعى بىرنەشە دۇركىن چەمپيونى.
مىرزاعالي ايتجانوۆ 1996 جىلدان جاتتىقتىرۋشىلىق جۇمىسىن باستادى. ال 2000 جىلى ول وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اعا جاتتىقتىرۋشىسى بولىپ بەكىتىلدى. بۇل قىزمەتتى تابانى كۇرەكتەي توعىز جىل اتقارعان مىرزاعالي قۇلان ۇلى وسى ارالىقتا وبلىس قۇراماسىن ەكى رەت (2001, 2007) قازاقستان حالىقتارى سپارتاكياداسىندا جەڭىسكە جەتكىزدى. سول تۇستا ونىڭ شاكىرتتەرى ازيانىڭ, شىعىس ازيا ويىندارىنىڭ, ازيا ويىندارىنىڭ, باسقا دا ءىرى جارىستاردىڭ جۇلدەگەرلەرى مەن فيناليستەرى بولدى. ءوزى جەكە جاتتىقتىراتىن بوكسشىلار اراسىنان 2005 جىلى ءبىرجان جاقىپوۆ, 2007 جىلى ەركەبۇلان شىناليەۆ الەم ءبىرىنشىلىكتەرىنىڭ قولا جۇلدەگەرلەرى اتاندى. ەركەبۇلان سونداي-اق, 2008 جىلى بەيجىڭ وليمپياداسىنىڭ قولا مەدالىن الدى. ال ءبىرجان 2010 جىلى ازيا ويىندارىنىڭ فينالىندا شايقاستى.
ەلىمىز قۇراماسى تىزگىنىن مىرزاعالي ايتجانوۆ 2009 جىلعى قىركۇيەكتە قابىلداپ الدى. بۇعان قۇراما بوكسشىلارىنىڭ ميلاندا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا ساتسىزدەۋ ونەر كورسەتكەنى سەبەپ بولدى. سودان بەرگى ءۇش جىل ىشىندە باس جاتتىقتىرۋشى ازىرگە الەم چەمپيونىن شىعارا العان جوق. دەگەنمەن, ۇلكەن القالى جارىستاردا الىپ جاتقان جۇلدەلەر سانى بارشىلىق. قۇراما جىگىتتەرىنىڭ لوندون وليمپياداسىنا 9 ليتسەنزيا جەڭىپ العانىنىڭ ءوزى باس جاتتىقتىرۋشىنىڭ ايتۋلى تابىستارىنىڭ ءبىرى بولسا كەرەك. بۇل جاعىنان ىرىكتەۋ سايىسى وتە وڭايعا ءتۇسىپ, 10 جولدامانى تۇگەل العان اۆستراليادان وزگە, ءبىزدىڭ الدىمىزعا تۇسەتىن ەل جوق.
مىرزاعالي ايتجانوۆ 2011 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قۇراما كوماندالار باس جاتتىقتىرۋشىلارى اراسىندا ءۇشىنشى بولىپ اتالدى. ال لوندوننان كەيىن ءبىرىنشى بولىپ شىعا كەلەتىن شىعار دەگەن ءۇمىت بار. ءوزىنىڭ ءبىرىنشى وليمپياداسىندا باس باپكەردىڭ دە, ونىڭ ءتالىمىن العان تەرمە جاماعات تالىپتەرىنىڭ دە ايانىپ قالماسىنا سەنگىمىز كەلەدى.
رۋسلان يگىلىك.