قوعامداعى قارقىندى وزگەرىستەر ءبىلىم جۇيەسىنە دە جاڭا تالاپتار قويادى. اسىرەسە تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ دامۋى, جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارىنىڭ كەڭىنەن قولدانىلۋى جانە اقپاراتتىق رەسۋرستاردىڭ ۇنەمى ارتىپ وتىرۋى كىتاپحانا قىزمەتىنىڭ مازمۇنى مەن ۇيىمداستىرىلۋىنا ەلەۋلى ىقپال ەتىپ وتىر. بۇل وزگەرىستەر تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم ۇيىمدارىنىڭ كىتاپحانالارىنا دا قاتىستى. بۇگىنگى كوللەدج كىتاپحاناسى – ءداستۇرلى تۇسىنىكتەگى كىتاپ ساقتايتىن ورىن عانا ەمەس, ءبىلىم الۋشىلاردىڭ اقپاراتتىق ساۋاتتىلىعىن قالىپتاستىراتىن, تسيفرلىق رەسۋرستارعا قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتەتىن, وقۋ مادەنيەتىن دامىتاتىن, ينتەللەكتۋالدىق الەۋەتتى ارتتىرۋعا ىقپال ەتەتىن زاماناۋي ءبىلىم ورتالىعىنا اينالىپ كەلەدى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ وسى جىلدى «تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت جىلى» دەپ جاريالاۋى ەلىمىزدىڭ يننوۆاتسيالىق دامۋ باعىتىن ايقىنداپ قانا قويماي, ءبىلىم ۇيىمدارى مەن كىتاپحانالاردىڭ جۇمىسىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋدىڭ ستراتەگيالىق نەگىزىن قالىپتاستىردى. سونداي-اق پرەزيدەنتتىڭ «كىتاپ وقۋ مادەنيەتىن دامىتۋ جانە زەردەلى ۇلت قالىپتاستىرۋ جونىندەگى شارالار تۋرالى» جارلىعى وقۋ مادەنيەتىن نىعايتۋعا, كىتاپحانالاردىڭ قوعامداعى ءرولىن ارتتىرۋعا جانە ينتەللەكتۋالدى ۇلت قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى مەملەكەتتىك قۇجات رەتىندە قابىلداندى.
اتالعان جارلىقتا كىتاپحانالاردى زامان تالابىنا ساي دامىتۋ, حالىقتى كىتاپپەن قامتاماسىز ەتۋ, وقۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ, تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ, بىرىڭعاي اقپاراتتىق كەڭىستىك قالىپتاستىرۋ, جاس ۇرپاقتىڭ ينتەللەكتۋالدىق الەۋەتىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلعان. قۇجاتتا كىتاپتىڭ ءبىلىم كوزى عانا ەمەس, ۇلتتىڭ رۋحاني جانە مادەني دامۋىنىڭ نەگىزى ەكەنى كورسەتىلىپ, وقۋ مادەنيەتىن دامىتۋ مەملەكەتتىك ماڭىزى بار مىندەت رەتىندە بەلگىلەندى. بۇل مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋدا ءبىلىم ۇيىمدارىنىڭ كىتاپحانالارىنا, سونىڭ ىشىندە تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم ۇيىمدارىنىڭ كىتاپحانالارىنا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلەدى.
وسى مەملەكەتتىك باستامالاردى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا جۋىردا اقتاۋ قالاسىندا وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم دەپارتامەنتىنىڭ ۇيلەستىرۋىمەن جانە رەسپۋبليكالىق عىلىمي-پەداگوگيكالىق كىتاپحانانىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «تسيفرلىق ترانسفورماتسيا: كوللەدج كىتاپحانالارىنىڭ قىزمەتىن زاماناۋي جاڭعىرتۋ» تاقىرىبىندا رەسپۋبليكالىق سەمينار ءوتتى. سەمينار جۇمىسىنا ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى, مينيسترلىك وكىلدەرى, كىتاپحانا سالاسىنىڭ ماماندارى, وتاندىق باسپالار, رەسپۋبليكا وڭىرلەرىنەن 100-دەن استام مامان قاتىستى.
بۇل سەمينار – رەسپۋبليكالىق عىلىمي-پەداگوگيكالىق كىتاپحانانىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن جىل سايىن ءداستۇرلى تۇردە وتكىزىلىپ كەلە جاتقان ماڭىزدى كاسىبي الاڭداردىڭ ءبىرى. جىل سايىن رەسپۋبليكانىڭ ءارتۇرلى وڭىرىندە ۇيىمداستىرىلاتىن مۇنداي كەزدەسۋلەر كوللەدج كىتاپحاناشىلارىنىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا, تاجىريبە الماسۋعا, وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلاۋعا, كىتاپحانا سالاسىنداعى جاڭا ۇردىستەرمەن تانىسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇگىندە تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم ۇيىمدارىنىڭ كىتاپحانالارىن دامىتۋ باعىتىندا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ ناتيجەلى بولۋى وسىنداي كاسىبي كەزدەسۋلەردىڭ ماڭىزدىلىعىن ايقىن كورسەتىپ وتىر. سەمينارلار بارىسىندا ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن كەلگەن كىتاپحاناشىلار وزدەرىنىڭ ۇزدىك تاجىريبەلەرىن ورتاعا سالىپ, كىتاپحانا ىسىندەگى جاڭا تاسىلدەر مەن يننوۆاتسيالىق جوبالاردى تالقىلايدى. بۇل ءوز كەزەگىندە وڭىرلەر اراسىنداعى كاسىبي بايلانىستى نىعايتىپ, كىتاپحانا سالاسىنىڭ ءبىرتۇتاس دامۋىنا ىقپال ەتەدى.
قازىرگى تاڭدا كوللەدج كىتاپحانالارى ءداستۇرلى قىزمەت كورسەتۋمەن عانا شەكتەلمەي, ءبىلىم ۇدەرىسىنىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگىنە اينالىپ وتىر. سەمينار بارىسىندا كوللەدج كىتاپحانالارىن تسيفرلاندىرۋ, كىتاپحانا قىزمەتىنە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ, اۆتوماتتاندىرىلعان اقپاراتتىق جۇيەلەردى پايدالانۋ, زاماناۋي تسيفرلىق رەسۋرستاردى دامىتۋ ماسەلەلەرى كەڭىنەن تالقىلاندى. قاتىسۋشىلار كىتاپحانا قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋداعى جاڭا تاسىلدەرمەن تانىسىپ, ءوزارا تاجىريبە الماستى. قازىر تسيفرلىق تەحنولوگيالار كىتاپحانا جۇمىسىن الدەقايدا ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
كەيىنگى جىلدارى جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى كىتاپحانا سالاسىندا ەرەكشە ماڭىزعا يە بولىپ كەلەدى. جاساندى ينتەللەكت اقپاراتتى وڭدەۋ, جۇيەلەۋ, ىزدەۋ, تالداۋ جانە پايدالانۋشىلاردىڭ سۇرانىستارىنا جەدەل جاۋاپ بەرۋ باعىتتارىندا كەڭ مۇمكىندىك ۇسىنادى. كىتاپحاناشىلار جاساندى ينتەللەكت كومەگىمەن بيبليوگرافيالىق تىزىمدەر دايىنداي الادى, اقپاراتتىق انىقتامالار جاسايدى, كىتاپ كورمەلەرىنىڭ سيپاتتامالارىن ازىرلەيدى, وقىرمانعا ارنالعان ۇسىنىمدىق ماتەريالدار قۇراستىرىپ, ءىس-شارالاردىڭ باعدارلامالارىن دايىنداي الادى, ءتۇرلى اقپاراتتىق ونىمدەر شىعارادى.
جاساندى ينتەللەكتىنىڭ كىتاپحانا سالاسىنداعى باستى ارتىقشىلىقتارىنىڭ ءبىرى – ۋاقىت ۇنەمدەۋ. كوپتەگەن تەحنيكالىق جانە قايتالاناتىن جۇمىستاردى اۆتوماتتاندىرۋ ارقىلى كىتاپحاناشىلار ءوز ۋاقىتىن شىعارماشىلىق جوبالارعا, پايدالانۋشىلارمەن جۇمىسقا, جاڭا باستامالاردى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتاۋىنا بولادى. بۇل كىتاپحاناشىنىڭ كاسىبي قىزمەتىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىپ, ونىڭ ءبىلىم ۇدەرىسىندەگى ءرولىن كۇشەيتەدى. سوندىقتان جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن مەڭگەرۋ كىتاپحانا ماماندارى ءۇشىن كاسىبي قاجەتتىلىككە اينالىپ وتىر.
سەمينار اياسىندا اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالاسىنىڭ ماماندارى كوللەدج كىتاپحانالارىنا ارنالعان اۆتوماتتاندىرىلعان اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ مۇمكىندىكتەرىن تانىستىردى. بۇگىنگى كۇنى كىتاپ وقۋ گۋمانيتارلىق باعىتپەن عانا شەكتەلمەۋگە ءتيىس. جاراتىلىستانۋ جانە تەحنيكالىق پاندەر بويىنشا دا ستۋدەنتتەردىڭ كىتاپپەن جۇمىس ىستەۋ داعدىلارىن دامىتۋ ماڭىزدى. ويتكەنى كاسىبي ماماننىڭ قالىپتاسۋى پاندىك بىلىممەن عانا ەمەس, ونىڭ دۇنيەتانىمىنىڭ كەڭدىگىمەن, اناليتيكالىق ويلاۋىمەن, ۇزدىكسىز ءبىلىم الۋعا ۇمتىلىسىمەن دە بايلانىستى. وسى تۇرعىدان العاندا كىتاپحانا مەن ءپان وقىتۋشىلارىنىڭ بىرلەسكەن جۇمىسى ەرەكشە ماڭىزعا يە.
ءاليا سايدەمباەۆا,
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى
رەسپۋبليكالىق عىلىمي-پەداگوگيكالىق كىتاپحانا ديرەكتورى