سالىق كودەكسىنە سايكەس, بىرىڭعاي جيناقتالعان تولەمدى ءوز قىزمەتتەرىن ۇسىناتىن نەمەسە ونىمدەردى تەك باسقا تۇلعالارعا ساتاتىن تۇلعالار جۇزەگە اسىرادى. ماسەلەن, ولاردىڭ قاتارىنا رەپەتيتورلار, مەدبيكەلەر, تۇرمىستىق تەحنيكانى جوندەۋشىلەر, سونداي-اق, شاشتارازدار, ماكياج جاساۋشىلار سياقتى ۇيدە قىزمەت كورسەتەتىن ماماندار جاتادى.
بۇل تىزىمگە سونداي-اق, جەكە قوسالقى ۋچاسكەلەردە ومارتا ۇستاپ ارتىلعان بالدى, ءسۇت, كارتوپ ساتاتىن ادامدار دا كىرەدى.
جالپى العاندا, ساۋلە بايماعامبەتوۆانىڭ ايتۋىنشا, بۇل ءتىزىم شەكتەۋلى: 1,775 اەك-تەن اسپايتىن تابىسى بار ازاماتتار بجت-ءدى تولەۋشى بولا الادى. 2019 جىلى بۇل سوما جىلىنا 2 996 875 تەڭگەنى قۇرايدى. ونىڭ مولشەرى انىقتالعان, ياعني بارلىق الەۋمەتتىك قورلارعا جارنالار مەن سالىمداردىڭ سوماسىن دەربەس ەسەپتەۋگە بولمايدى. رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, استانانىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن بىرىڭعاي جيناقتالعان تولەمنىڭ مولشەرى 2019 جىلى 1 اەك نەمەسە 2,525 تەڭگەنى جانە 2019 جىلى باسقا ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن ول 0,5 اەك نەمەسە 1263 تەڭگەنى قۇرايدى.
بجت تولەۋ ءۇشىن ازامات «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەتكە» كەلىپ, تولەم قۇجاتتارىن تولتىرىپ, تولەم جاساۋى كەرەك.
2525 تەڭگە كولەمىندەگى قارجى مەملەكەتتىك كورپوراتسياعا تۇسەدى. سودان كەيىن كورپوراتسيا بۇل سالىقتاردى كەلەسى پروپورتسيادا بولەدى: 10% - جەكە تابىس سالىعى, 20% - مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنا الەۋمەتتىك تولەمدەر, 30% - بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنا زەينەتاقى جارنالارى جانە 40% - الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋدى ساقتاندىرۋ قورىنا تۇسەتىن جارنالار. دالىرەك ايتقاندا, تولەۋشىنىڭ تولەم قۇجاتىن تولتىرعانى ونى تاراتۋدىڭ قاجەتى جوق. ول ءبىر سومانى كورسەتەدى, ال كورپوراتسيا ءوزى بۇل قايتا ءبولۋدى جۇزەگە اسىرادى. بجت اي سايىن تولەنۋى مۇمكىن, نەمەسە جارتى جىل ىشىندە توقسان سايىن تولەۋگە بولادى. جالعىز نارسە, تولەم قۇجاتى بجت تولەنگەن كەزەڭدى كورسەتۋى كەرەك. جسن كورسەتىلەدى, ويتكەنى كورپوراتسيا سايكەستەندىرۋ ءنومىرىن قاداعالايدى», – دەپ ءتۇسىندىردى ول.
سونىمەن قاتار, تاكسي جۇرگىزۋشىلەرى مەن فريلانسەرلەر بجت تولەۋشىسى بولىپ تابىلمايدى. سەبەبى بۇل قىزمەت «اۆتوكولىك تۋرالى» زاڭمەن رەتتەلەتىندىكتەن, تاكسي تاسىمالداۋشىسى جەكە كاسىپكەر نەمەسە جولاۋشىلاردى جانە تاكسيدى تاسىمالداۋعا قىزمەت كورسەتەتىن زاڭدى تۇلعا بولىپ تابىلادى. فريلانسەرلەر ازاماتتىق شارت بويىنشا جۇمىس ىستەگەن كەزدە جانە وسى كەلىسىم جاسالعاننان كەيىن ونىڭ كىرىسىنە سالىق تولەۋشى جانە تابىسقا سالىناتىن سالىقتى, زەينەتاقى جارنالارىن جانە ت.ب. تولەپ تۇرادى.
«ال كوشەدە تاكسي بولىپ جۇرگەندەر بجت تولەۋشى بولۋلارى كەرەك, ويتكەنى ول بەلگىلى ءبىر الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەر بەرەدى. ماسەلەن, مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ 2020 جىلى تولىعىمەن جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى. بىراق, ەگەر ادامدار مەديتسينالىق جانە الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قىزمەتىنە جارنا الماسا, ولار تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمىنە كىرەتىن مەديتسينالىق قىزمەت تۇرلەرىن الا الادى. قالعاندار سونىڭ ىشىندە قىمبات تۇراتىن مەديتسينالىق قىزمەتتەر, زەرتحانالىق زەرتتەۋلەر, رەتسەپت بويىنشا ءدارى-دارمەكتەر - ساقتاندىرۋ ەسەبىنەن الادى. تيىسىنشە مىندەتتى مەديتسينالىق جانە الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قىزمەتىنە ەشقانداي شەگەرىم جوق بولسا - قىمبات تۇراتىن مەديتسينالىق قىزمەتتەردى الا المايدى. سونداي-اق, بجت تولەۋشىنىڭ نەگىزگى زەينەتاقىنى الۋ, مۇگەدەكتىك, اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ, جۇكتىلىك پەن بوسانۋ, بالا اسىراپ الۋ نەمەسە بالانى اسىراپ الۋ, 1 جاسقا دەيىنگى بالالاردى كۇتۋ جاعدايىندا الەۋمەتتىك جاردەماقى الۋ كەپىلدىگى بار», دەپ قوستى بايماعانبەتوۆا.
ەسكە سالايىق, 2019 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قازاقستاندا ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتاردى رەسىمدەۋ ءۇشىن سالىق رەجيمىنىڭ جاڭا ءتۇرى ەنگىزىلدى - بىرىڭعاي جيناقتالعان تولەم. بجت تولەۋشىلەر سالىق دەكلاراتسياسىن ۇسىنبايدى. قىزمەتتىڭ باستالۋىن (حابارلاماسىن) جانە قىزمەتتى توقتاتۋ (توقتاتۋ) تۋرالى ءوتىنىشتى تالاپ ەتپەيدى. جەكە تۇلعا بجت تولەنگەن كۇننەن باستاپ تولەۋشى رەتىندە تانىلادى. تولەمنىڭ توقتاتىلۋى - جەكە تۇلعانىڭ بجت تولەۋشىسى ەمەس بولىپ تانىلادى.