بىلىكتى مامان – ءىس شەشىمى

سەيسەنبى, 7 اقپان 2012 8:16

قازاقستان حالقىنا ارناعان بيىلعى جولداۋىندا پرەزيدەنت  ن.نازارباەۆ سىبايلاس جەم­قور­لىققا قارسى كەشەندى باع­دارلاما ءازىر­لەۋدى تاپسىردى. ەلىمىزدە سىبايلاس جەم­قور­لىقپەن كۇرەستى مامانداندىرىلعان مەملەكەت­تىك ورگان ەكونوميكالىق قىلمىسقا جانە سىبايلاس جەم­قورلىققا قارسى كۇرەس اگەنتتىگى جۇرگىزەدى. ال بۇل سالاعا ماماندار دايارلاۋدى 1999 جىلى قۇرىلعان قارجى پوليتسياسى اكادە­ميا­سى جۇزەگە اسىرادى.مىنە, وسى ورايدا ءبىز قارجى پوليتسياسى اكا­دەمياسىنىڭ باستىعى گەنەرال-مايور ر.ىبى­­­رايىموۆقا جولىعىپ سىبايلاس جەم­قور­لىق­قا قارسى كۇرەس جۇرگىزۋگە جانە ەكو­نو­مي­كا­لىق قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋعا دايىندايتىن اتال­عان وقۋ ورنى تىڭداۋشىلارىن دايارلاۋ ماسە­لەلەرى تۋرالى اڭگىمەلەسكەن ەدىك.

سەيسەنبى, 7 اقپان 2012 8:16

قازاقستان حالقىنا ارناعان بيىلعى جولداۋىندا پرەزيدەنت  ن.نازارباەۆ سىبايلاس جەم­قور­لىققا قارسى كەشەندى باع­دارلاما ءازىر­لەۋدى تاپسىردى. ەلىمىزدە سىبايلاس جەم­قور­لىقپەن كۇرەستى مامانداندىرىلعان مەملەكەت­تىك ورگان ەكونوميكالىق قىلمىسقا جانە سىبايلاس جەم­قورلىققا قارسى كۇرەس اگەنتتىگى جۇرگىزەدى. ال بۇل سالاعا ماماندار دايارلاۋدى 1999 جىلى قۇرىلعان قارجى پوليتسياسى اكادە­ميا­سى جۇزەگە اسىرادى.مىنە, وسى ورايدا ءبىز قارجى پوليتسياسى اكا­دەمياسىنىڭ باستىعى گەنەرال-مايور ر.ىبى­­­رايىموۆقا جولىعىپ سىبايلاس جەم­قور­لىق­قا قارسى كۇرەس جۇرگىزۋگە جانە ەكو­نو­مي­كا­لىق قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋعا دايىندايتىن اتال­عان وقۋ ورنى تىڭداۋشىلارىن دايارلاۋ ماسە­لەلەرى تۋرالى اڭگىمەلەسكەن ەدىك.

– رۇستەم ءانۋار ۇلى, سىبايلاس جەمقورلىق دەگەن دەرت قوعامنىڭ جەگى قۇرتى ەكەنى بارشامىزعا ءمالىم. قازىرگى ۋاقىتتا سىبايلاس جەمقور­لىققا قارسى كۇرەس شارالارىنىڭ جۇيەسى جەتكىلىكتى جانە ءتيىمدى مە؟ سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىستار بويىنشا كەلتىرىلگەن ماتەريالدىق شىعىندار ميلليونداعان تەڭگەنى قۇرايتىنى بەلگىلى. بۇل ورايدا قانداي شارالار قولعا الىنۋدا؟– مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسى بويىنشا ءبىز پوستكەڭەستىك كەزەڭدە ال­عاشقى بولىپ «سىبايلاس جەمقور­لىق­قا قارسى كۇرەس تۋرالى» زاڭ قا­بىل­دادىق. سوعان وراي سىبايلاس جەم­قور­لىق­قا قارسى زاڭدى جەتىلدىرۋ, مەملەكەتتىك باسقارۋ فۋنكتسيالارىن ناقتىلاۋ جانە وڭتايلاندىرۋ, مەملە­كەت­تىك اپپارات جۇ­مىسىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ, سىبايلاس جەمقورلىق فاكتى­لەرىن انىقتاۋ جانە سىبايلاس جەم­قور­لىققا قارسى كۇرەس ءجۇ­يەسىن جەتىلدىرۋ, قارجىلىق-ەكونومي­كا­لىق سالادا سىبايلاس جەمقورلىقتى بولدىرماۋ, مەم­لەكەتتىك تەكسەرىس جۇيە­سىن وڭتايلان­دى­رۋ جانە ونىڭ ايقىن­دىلىعىن قام­تا­ماسىز ەتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە زاڭسىز ارالاسۋدان قور­عاۋ, قوعامدا سىبايلاس جەمقورلىققا قار­سى توزبەۋ­شىلىكتى قالىپتاستىرۋ بويىنشا تۇراق­تى نەگىزدە شارالار قابىلدانادى.اۋقىمدى الدىن-الۋ جانە ەسكەرتۋ جۇمىستارى دا اتقارىلۋدا. ماسەلەنى «ەلەكتروندى ۇكىمەت» باعدارلاما­سىن ەنگىزۋ ارقىلى حالىققا الەۋمەت­تىك ما­ڭىز­دى مەملەكەتتىك قىزمەت كور­سەتۋلەر ۇسىنىلدى, حالىقتىڭ رۇقسات بەرۋ قۇ­جاتتارىن ەلەكتروندى نەمەسە حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىق­تارى­نان الۋىنا كەدەرگىلەر جويىلدى.ءسويتىپ, سىبايلاس جەمقورلىق ساناتىنا جاتقىزىلاتىن قىلمىستاردىڭ ناق­تى تىزبەسى انىقتالىپ, ونى جاساعان ادامعا قاتاڭ قىلمىستىق جاۋاپكەر­شى­لىك بەلگىلەنەدى. وسى باعىتتا ءجۇر­گى­زىلىپ جاتقان جۇمىستىڭ ارقاسىندا قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستان تمد ەل­دەرى­نىڭ اراسىندا سىبايلاس جەمقور­لىق­قا قارسى كۇرەس دەڭگەيى بويىنشا كوشباسشىلار قاتارىندا دەسەك ارتىق ايتقاندىق ەمەس.دەمەك, ءبىز مەملەكەت باسشىنىڭ جول­داۋى اياسىندا العا قويىلعان ءمىن­دەتتەردى ءتيىستى دەڭگەيدە اتقارا الاتىن مامانداردى دايارلاۋ ءۇشىن كوپ جۇمىس اتقارۋىمىز قاجەت.– قارجى پوليتسياسى اكادە­ميا­سىنىڭ الدىنا قانداي مىندەتتەر قويىلىپ وتىر. تىڭداۋشىلار قان­داي ماماندىقتار بويىنشا وقى­تى­لادى, قازىرگى كۇنى اكادەميانى قانشا مامان ءبىتىرىپ شىقتى؟– اكادەميا وقۋ جانە تاربيە ءىسىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ قارجى پوليتسياسى ورگاندارىنىڭ الدىنا قويعان مىندەتتەرىنە سايكەس قالىپتاستىرادى.قارجى پوليتسياسى مەن كەدەن ور­گان­دارىنىڭ كادرلىق قۇرامىن جەت­كىلىكتى تەوريالىق جانە پراكتيكالىق داعدى­لار­دى يگەرگەن قىزمەتكەرلەرمەن تولىق­تىرۋ اكادەميانىڭ نەگىزگى ءمىن­دەتى بولىپ تابىلادى.كۇندىزگى وقىتۋ نىسانى بويىنشا باكالاۆريات, ماگيستراتۋرا جانە PhD دوكتورانتۋرا شەڭبەرىندە «زاڭتانۋ», «قۇ­قىق قورعاۋ قىزمەتى» جانە «كەدەن ءىسى» ماماندىقتارى بويىنشا دايارلىق جۇزە­گە اسىرىلادى. جىل سايىن اكا­دەمياعا 120 تىڭداۋشى قابىلدانادى. ونىڭ ىشىندە 80-قارجى پوليتسياسى ورگاندارى ءۇشىن, 40-كەدەن ورگاندارى ءۇشىن.اكادەميا ازاماتتىق ەمەس جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ىشىندە العاشقى بولىپ كرەديتتىك وقۋ جۇيەسىن ەنگىزدى. كۇن­دىزگى وقىتۋ ءبولىمىنىڭ تىڭداۋ­شى­لارى باكالاۆرياتتىڭ ءۇش ماماندىعى – زاڭتانۋ, قۇقىق قورعاۋ قىزمەتى جانە كەدەن ءىسى ماماندىقتارى بويىنشا ءبىلىم الادى. جوعارى وقۋ ورنىندا 12 جىل­دىڭ ىشىندە 1754 جوعارى بىلىكتى مامان دايارلاندى, ونىڭ ىشىندە كۇن­دىزگى وقىتۋ نىسانى بويىنشا – 1030 تىڭداۋشى, سىرتتاي وقىتۋ بويىنشا 724 تىڭداۋ­شى دايارلاندى, ولاردىڭ ىشىندەگى 1105 تۇلەك قارجى پوليتسياسى ورگاندارىنا ءجى­بەرىل­دى, ول قارجى پوليتسياسى ورگاندارى جەكە قۇرامىنىڭ ۇشتەن ءبىر ءبولى­گىن قۇرايدى, كەدەن جانە باسقا مەم­لە­كەت­تىك ورگاندارىنا 639 تۇلەك جىبەرىلدى.– جوعارى بىلىكتى ماماندار دايارلاۋدا عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىسى قان­داي ءرول اتقارادى؟– قازىرگى ۋاقىتتا بازالىق پەدا­گو­گي­كالىق ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارىن, مەكتەپتەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارى وقىتۋ­شى­لارىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا قويىلاتىن تالاپتاردى كۇ­شەي­تۋ ار­قى­لى پەداگوگيكالىق قۇرام­نىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ, پەداگوگيكالىق قىزمەتتە اقپا­رات­تىق تەح­نولوگيالار قول­دانۋ وتە ماڭىزدى.اكادەميا باسشىلىعىنىڭ ستۋدەنت­تىك عىلىمعا جانە شىعارماشىلىققا زەيىن قويىپ قاراۋى ءارتۇرلى عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيالارعا تىڭ­داۋ­­شىلاردىڭ قاتىسۋىنىڭ ساندىق جانە ساپالىق دەڭگەيىن ارتتىرۋدا.پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرام مەن تىڭداۋشىلاردىڭ «ەكونوميكالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدە جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەستە قار­جى پوليتسياسى مەن كەدەن قىزمەتى ورگان­دارىنىڭ ءرولى» تاقىرىبىنداعى عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىسى اكادەميانىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىسىندا ماڭىزدى باعىت بولىپ تابىلادى. سونداي-اق, پرو­فەس­سورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرامنىڭ عىلىمي الەۋەتى تۇراقتى تۇردە جەتىل­دى­رىلىپ وتىرادى. بۇل جەردە بىرنەشە عىلىم دوكتورلارى مەن كانديداتتار جۇمىس ىستەيدى.عىلىمي-زەرتتەۋ قىزمەتىنىڭ پراك­تيكا­لىق باعىتى قارجى پوليتسياسى ورگاندارى ءۇشىن ءارتۇرلى ۇسىنىستار دايارلاۋمەن كورىنىس تابادى: اكادەميا ءبو­لىم­شەلەردى بۇرىن قوزعال­ما­عان قىلمىس­تىق ىستەر بويىنشا ەكونوميكالىق قىل­مىس­تار­دى انىقتاۋ, اشۋ جانە اشۋ ءمۇم­كىن­دىگىن بەرەتىن ادىستەمەلىك ۇسىنىس­تار­مەن قامتاماسىز ەتەدى. بۇل جەردە مەملەكەتكە ەلەۋلى زالال كەلتىرەتىن كۇردەلى, قيىن انىقتالاتىن ەكونوميكالىق قىل­مىس­تار­دى اشۋ جانە تەرگەۋ بويىنشا ءادىس­تەمەلىك ۇسىنىستار ازىرلەنەدى. اكا­دە­ميانىڭ پرو­فەسسورلىق-وقىتۋ­شى­لىق قۇ­رامى الپىستان استام ادىستە­مە­لىك ۇسى­نىستار ءازىر­لە­دى, ولار اۋماقتىق ورگاندارعا جىبەرىلدى.– تىڭداۋشىلاردى ادامگەرشىلىك جانە دەنە شىنىقتىرۋ جاعىنان ءتار­بيەلەۋ ءۇشىن قانداي ءىس-شارالار وتكىزىلەدى؟– مەملەكەت باسشىسى جولداۋىندا بارلىق وقۋ ورىندارىنداعى جاستار پاتريوتيزم, مورال مەن پاراساتتىلىق نور­مالارى, ۇلتارالىق كەلىسىم مەن تو­لە­رانتتىلىق, ءتاننىڭ دە, جاننىڭ دا دامۋى, زاڭعا مويىنسۇنۋشىلىق سياق­تى قۇندى­لىق­تاردى ءسىڭىرۋى ءتيىس دەپ اتاپ ءوتتى.بۇل باعىتتا بىرقاتار شارالار كەشە­نى وتكىزىلۋدە. قارجى پوليتسياسى اكادە­مياسىنىڭ تىڭداۋشىلارى ءۇشىن «قار­جى پوليتسياسى ورگاندارى قىزمەت­كەر­لەرى ءتارتىبى مادەنيەتىنىڭ نەگىزدەرى» اتتى وقۋ قۇرالى جانە ءبىرىنشى كۋرس تىڭداۋشىلارىنىڭ بەيىمدەلۋى بويىنشا ادىستەمەلىك ۇسىنىستار ازىرلەندى.اكادەميا تىڭداۋشىلارى مادەني ءىس-شارالارعا بەلسەندى قاتىسادى, دراما جانە بي ۇيىرمەلەرىنىڭ, حوردىڭ, جۇمى­سى ۇيىمداستىرىلعان.اكادەميانىڭ ءماجىلىس زالىندا كا­سى­بي كينوتەاتر ورنالاستىرىلعان, ونىڭ كومەگىمەن تىڭداۋشىلاردىڭ پات­ريوت­تىق جانە كاسىبي تاربيەلەنۋىنە با­عىت­تال­عان كوركەم فيلمدەر كور­سەتىلەدى.سونداي-اق, اكادەميادا قويان-قول­تىق كۇرەس, اتلەتيكالىق گيمناستيكا, فۋتبول, باسكەتبول, ۆولەيبول, شاڭعى سپورتى جانە قىسقى پرەزيدەنتتىك كوپ ساتىلى جارىس, جەڭىل اتلەتيكا جانە جازعى پرەزيدەنتتىك كوپ ساتىلى جارىس, تەننيس, توعىزقۇمالاق, شاحمات سەكىلدى سپورت سەكتسيالارى جۇمىس ىستەيدى.– تىڭداۋشىلاردى جاتاقحانامەن قامتاماسىز ەتۋ جانە اكادەميانىڭ تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋ بويىنشا قانداي شارالار قابىلدانۋدا؟– اكادەميانىڭ تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋ جانە تىڭداۋشىلاردىڭ جاع­دايىن جاقسارتۋ بويىنشا ەلەۋلى جۇ­مىستار جۇرگىزىلۋدە. بىرقاتار عيمارات­تار­عا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلدى. سونداي-اق, كۋرسانت قىزداردىڭ تۇرعىن ءۇي كورپۋسىنا, كاسىبي قايتا دايارلاۋ جانە بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ فاكۋلتەتىنىڭ عيماراتىنا, وقۋ جانە شارۋاشىلىق كورپۋستار كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى.وقۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن اكادەميا وقۋ-كريميناليس­تيكا­لىق جانە وقۋ-كەدەندىك پوليگونداردى پايدالانادى.– قارجى پوليتسياسى اكادەمياسىنا وقۋعا ءتۇسۋدى قالايتىن قابىلەتتى جاس­تاردىڭ كوپ ەكەنى بەلگىلى. ولارعا كومەك رەتىندە قارجى پوليتسياسىنا وقۋ­عا ءتۇسۋ ەرەجەسى تۋرالى دا ايتساڭىز.– ارينە, بارشاعا بىردەي مۇنداي ەرەجە بار. مىسالى, كۇندىزگى وقۋ بولىمىنە جاسى ون التىعا تولعان, ورتا ءبىلىمى بار, قارجى پوليتسياسى مەن كەدەن قىزمەتى ورگان­دارى­نىڭ تالاپتارىنا جاۋاپ بە­رە­تىن دەن­ساۋلىق جاعدايى بويىنشا قىزمەتكە جانە وقۋعا جارامدى ادامدار قابىلدانادى.اكادەميا تىڭداۋشىلارىنىڭ جالپى كونتينگەنتىن قالىپتاستىرۋ كادرلاردى دايارلاۋدىڭ اۋماقتىق قاعيدا­تىن ەسەپكە الا وتىرىپ مەملەكەتتىك تاپ­سىرىسقا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. وقۋعا كانديداتتاردى ىرىكتەۋدى اۋماق­تىق قارجى پوليتسياسى جانە كەدەن قىزمەتى ورگاندارى جۇرگىزەدى. كان­ديدات­تاردىڭ اكادەمياعا ءتۇسۋى ولاردىڭ ارنايى مىندەتتى تەكسەرىس, سونداي-اق ءىىم اسكەري-دارىگەرلىك كوميسسياسىنان وقۋعا جانە قىزمەتكە جارامدىعىن انىق­تاۋ ءۇشىن مەديتسينالىق كۋالان­دى­رۋ وتكەن­نەن كەيىن جۇزەگە اسىرىلادى.وقۋعا تۇسەتىن كانديداتتىڭ جەكە ءىسى اكادەميانىڭ قابىلداۋ كوميسسياسىنا جىبەرىلەدى. جەكە ىسكە مىندەتتى تۇردە جەكە كۋالىگىنىڭ جانە ءبىلىم بەرۋ تۋرالى قۇجاتىنىڭ كوشىرمەلەرى تىركەلەدى.– سىبايلاس جەمقورلىقتى قا­لاي سيپاتتايسىز, ءسىزدىڭ پىكىرىڭىزشە, ونىمەن كۇرەسۋ ءۇشىن نە جەتىسپەيدى؟ قانداي شارالار قابىلداۋ قاجەت؟– سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇ­رەستىڭ قولدانىستاعى قۇقىقتىق جۇيەسى حالىقارالىق زاڭناما تالاپتارى مەن نورمالارىنان كەيىن قالىپ كەلەدى, بۇل سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس بو­يىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان باعدار­لا­ما­لاردىڭ تيىمدىلىگىن تومەندەتۋ قاۋپىن تۋعىزادى جانە قو­سىم­شا نورمالاردى قابىلداۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزۋدى تالاپ ەتەدى. قول­دا­نىس­تاعى زاڭنامانى سىبايلاس جەمقور­لىق­قا قارسى كۇرەس بولىگىندە ودان ءارى جەتىلدىرۋ قاجەت.سىبايلاس جەم­قور­لىق باعىت­تارى­نا, ونىڭ ىشىندە سىبايلاس جەمقور­لىق­قا ىقپال ەتەتىن زاڭ­ناماداعى كەمشى­لىك­تەردى انىقتاۋ بويىنشا تۇراقتى تۇردە تالداۋ جاساۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ وتەمىن. سونىمەن قاتار, سىبايلاس جەمقور­لىق­قا قار­سى كۇرەس سالا­سىن­داعى ۇلتتىق زاڭ­نا­ما­نىڭ حالىق­ارا­لىق ستاندارت­تارعا تو­لىق سايكەستىگىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت.وسىعان بايلانىستى, تابىستى ىسكە اسىرۋدىڭ باستى فاكتورلارىن ايقىن­داۋ قاجەت, ولارعا كولەڭكەلى ەكونومي­كا­نىڭ جوعارى دارەجەسىن جاتقىزۋعا بولادى. بۇگىنگى كۇنى مەملەكەتتىك ورگاندار قابىلداپ جاتقان شارالارعا قاراماس­تان, سىبايلاس جەمقورلىق جۇيەسىنىڭ نەگىزگى قۇرامداس بولىگى بولىپ تابىلاتىن كولەڭكەلى ەكونوميكا ۇلەسى بۇرىن­عىداي جوعارى بولىپ وتىر. سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ قىل­مىس­تار بويىنشا ايىپپۇل مولشەرىن ءوسىرۋ قاجەت, ويتكەنى ءالسىز جازالاۋ شارالارى جەمقورلاردى بەلسەندى جانە اۋقىمدى ارەكەتتەرگە يتەرەدى, ويتكەنى قىلمىستىق جولمەن الىنعان جانە ولاردىڭ يەلىگىندە قالا­تىن م ۇلىكتىڭ باعاسى ايىپپۇل مولشەرى­نەن كوپ. بۇل جەردە سىبايلاس جەمقور­لىق­قا قارسى كۇرەس تەتىكتەرىن قاتاڭداتۋ ونىڭ دەڭگەيىن تومەندەتۋگە ءتيىمدى قۇرال بولىپ تابىلمايدى, سوندىقتان سىبايلاس جەمقورلىق ارەكەتتەر ءۇشىن جازالاۋ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇ­رەس­تىڭ بارلىق سالالارىنداعى كەشەن­دى شارالارىمەن وتكىزىلۋى قاجەت.– مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا ايتىلعانداي, سىبايلاس جەم­قورلىققا قارسى كۇرەستە شەتەل ءتا­جىريبەسى تىڭداۋشىلارعا ءدارىس وتكىزۋ بارىسىندا قولدانىلا ما؟– اكادەميانىڭ قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىمەن جانە عىلىمي مەكەمەلەرىمەن ىنتى­ماق­­تاس­تىقتى دامىتۋ باسىم باعىت جانە بۇل ترانسۇلتتىق قىلمىستى­لىق­قا ءبىر­لەسىپ قارسى تۇرۋ بولىپ تابىلادى, ەكونوميكا سالاسىندا كريمينو­گەن­دىك جاع­دايلار مەن سىبايلاس جەمقور­لىق­تى زەرت­تەۋ بويىنشا بىرلەسىپ عى­لى­مي زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ قاجەتتىلىگىن تۋعىزادى.بۇل باعىتتا وسىعان ۇقساس الدىڭعى قاتارلى تاجىريبەنى زەرتتەۋ, ونىڭ ءىشىن­دە تىڭداۋشىلارمەن اگەنتتىكپەن تەرگە­لىپ جاتقان ىستەردىڭ بارىسىن زەرتتەۋ كومەكتەسەدى. بۇل جەردە تمد جانە شەتەل جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بايلانىس ورناتۋ كەڭىنەن تارالعان. سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ دەڭگەيى تومەن ەلدەردەگى مەملەكەتتىك قىزمەت­شى­لەردىڭ قىزمەت ساپاسى مەن مەر­زىمىنە قاتاڭ باقىلاۋ جۇرگىزىلەدى.وسى ورايدا سىبايلاس جەمقورلىق دەڭگەيى تومەن ەلدەردە سىبايلاس جەم­قور­لىقتىڭ پايدا بولۋ سەبەپتەرىن زەرتتەۋ بويىنشا عىلىمي جانە الەۋ­مەت­تىك زەرتتەۋلەردىڭ ەرەكشە ماڭىز­دى­لى­عى­نا توقتالۋ قاجەت. سونىمەن بىرگە, مۇن­داي زەرتتەۋلەر سىبايلاس جەمقور­لىق­قا قار­سى كۇرەستىڭ ۋاكىلەتتى ورگاندارىمەن ءبىر­گە جۇرگىزىلەدى. قازاقستاندا سىبايلاس جەمقورلىق تاقىرىبى بويىنشا الەۋ­مەتتىك سۇراۋلار مەن زەرت­تەۋلەردى ۋاكى­لەتتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ تاپسىرماسى بويىنشا تاۋەلسىز ينستيتۋتتار ءجۇر­گىزەدى. بىراق بۇل زەرتتەۋلەر ءبىر­ىڭ­عاي ۇيلەستىرۋشى ورگانمەن قورى­تىن­دى­لانبايدى, ال جۇمىس تۇجىرىم­دا­مالارى سىبايلاس جەمقورلىق ساياساتىن تۇزەتۋگە پايدالانىلمايدى.تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعى ۇكىمەت باسشىلارى كەڭەسىنىڭ شەشىمى­مەن 2007 جىلєى 25 مامىردا قارجى پوليتسياسى اكادەمياسىنا تمد-عا قا­تى­سۋشى ەلدەردىڭ سالىقتىق (قار­جى­لىق) تەرگەۋ ورگاندارى ءۇشىن كادرلاردى دايارلاۋ جانە قايتا دايارلاۋ جونىندەگى بازالىق ۇيىم مارتەبەسى بەرىلدى.– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.اڭگىمەلەسكەن الەكساندر تاسبولاتوۆ.