ەلوردادا كاسىپكەرلەردىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى ءىىى رەسپۋبليكالىق فورۋمى ءوتتى. القالى جيىندا «اتامەكەن» ۇكپ تورالقا توراعاسى تيمۋر ق ۇلىباەۆ اكىمدىكتەرگە جەر تەلىمدەرى تۋرالى اقپاراتتى جىل سوڭىنا دەيىن تسيفرلاندىرۋدى ۇسىندى.
ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ باسشىسى بۇگىندە كاسىپكەرلەردىڭ تۇيتكىلدى ماسەلەلەرىن شەشۋگە ءار وڭىردە قۇرىلعان كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ جونىندەگى كەڭەستەر كومەكتەسەتىنىن ايتتى. اتالعان كەڭەستەردىڭ جيىندارى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىقا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ءوتىپ تۇراتىنى بەلگىلى. قارجى مينيسترلىگى جانىنان قۇرىلعان اپەللياتسيالىق كوميسسيا دا سالىقتىق داۋلاردى سوتقا جەتكىزبەي شەشۋگە كومەكتەسەتىن ءتيىمدى قۇرالداردىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. ت.ق ۇلىباەۆتىڭ پىكىرىنشە, وسى وڭ تاجىريبەنى ەكولوگيا, سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قىزمەت, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار, جەر قاتىناستارى سالا-
لارىندا دا, بارلىق باقىلاۋشى ورگاندار اراسىندا دا قولدانۋ كەرەك. بيزنەستىڭ نەگىزگى پروبلەمالارىن, سونىڭ ىشىندە سىبايلاس جەمقورلىق بەلگىلەرىن انىقتاۋدا وڭىرلەردە جۇرگىزىلەتىن سكرينينگتىك زەرتتەۋدىڭ دە كومەگى زور.
– تۇركىستان وبلىسى, اقتوبە جانە اتىراۋدا قاناتقاقتى سكرينينگ جۇرگىزدىك. جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن سكرينينگ بارلىق وڭىردە جۇرگىزىلەتىن بولادى. وسىلايشا, اۋىلدا ينفراقۇرىلىمدى ءارى قاراي دامىتۋ ءۇشىن ءار ەلدى مەكەندەگى تۇرعىندار مەن كاسىپكەرلەردىڭ تۇيتكىلدى ماسەلەلەرىنىڭ وزەكتى ءتىزىمى انىقتالادى, – دەدى ت.ق ۇلىباەۆ.
تورالقا توراعاسى سوڭعى جىلدارى بيزنەسكە ارنالعان رۇقساتتار سانى 70%-عا قىسقارىپ, تالاپتار 60%-عا ازايعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بيزنەسكە باقىلاۋشى ورگاندار تاراپىنان جاسالاتىن قىسىم 20%-عا تومەندەگەن, تەكسەرۋ مەرزىمى ەكى ەسە قىسقارعان. قىلمىستىق زاڭنامانى ىزگىلەندىرۋ وڭ ناتيجە بەرىپ, ەكونوميكا سالاسىنداعى تىركەلگەن قىلمىستىق ىستەر 5 ەسەگە قىسقارعان.
وسى رەتتە ت.ق ۇلىباەۆ بوس جەر تەلىمدەرى جايلى اقپاراتتىڭ اشىق جاريالانباۋى سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ تاعى ءبىر كوزى ەكەنىن ايتتى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا, قازىرگى تاڭدا 2,3 ملن گەكتار جەردىڭ پايدالانىلماي جاتقانى انىقتالىپتى. مونيتورينگ جۇيەسىنىڭ جەتىلدىرىلمەگەنى, وكىلەتتى تۇلعالار جەكە پايدانى كوزدەپ, مالىمەتتەردى وزگەرتىپ, جەر تەلىمدەرىنە يەلىك قۇقىعىن بەرۋدەن نەگىزسىز باس تارتاتىنى وسىعان سەبەپ بولىپ وتىرعان كورىنەدى.
– سونىڭ سالدارىنان كوپتەگەن جەر يگەرىلمەيدى, ەكونوميكالىق پروتسەستەر دامىماي, مەملەكەت بيۋدجەتىنە سالىق پەن تولەمدەر تۇسپەيدى. اكىمدىكتەردىڭ مالىمەتتەرىنە سايكەس, 2018 جىلى
1,1 مىڭ جەر تەلىمى ساتىلىمدار بويىنشا قولدانىسقا بەرىلگەن, بۇل جالپى كولەمنىڭ نەبارى 6%-ى عانا. بيىل اكىمدىكتەردى بوس جەرلەرگە قاتىستى اقپاراتتى تسيفرلاندىرۋعا قاتىستى جۇمىستى اياقتاۋدى سۇرايمىز. بۇل شارا بيۋدجەتتىڭ كىرىس بولىگىن ارتتىرۋعا دا مۇمكىندىك بەرەدى. وسىنداي اقپاراتتىق بازانى بىرلەسىپ جاسايىق, بۇل اتقارىلعان جۇمىستىڭ ناقتى ينديكاتورى بولماق, – دەپ قورىتىندىلادى ت.ق ۇلىباەۆ.
فورۋمدا «اتامەكەن» وڭىرلەردىڭ تسيفرلى كارتالارىنا بىرىڭعاي تالاپتاردى ازىرلەۋدى ۇسىندى. باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى رۋستام ءجۇرسىنوۆتىڭ ايتۋىنشا, جەر تۋرالى اقپاراتتى تۇسىنىكتى ءارى قولجەتىمدى ەتۋ كەرەك. بۇل ءۇشىن وڭىرلەردىڭ ينتەراكتيۆتى كارتالارىن جەتىلدىرۋ قاجەت. ەلەكتروندى كارتالار ينفراقۇرىلىم, قولجەتىمدى ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيالار, ەنەرگيالىق قۋاتتىلىق, قولدانىستاعى جانە جوسپارلانعان قۇرىلىستار, باس جوسپارلاۋ, ەگجەي-تەگجەيلى جوسپارلاۋ جوباسى, تەحنيكالىق شارتتار, قوسۋ نۇكتەلەرى جانە باسقا دا مالىمەتتەردى قامتۋى كەرەك.
فورۋم سوڭىندا «اتامەكەن» ۇكپ مەن مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى اراسىندا 2019 جىلعا ارنالعان جول كارتاسىنا قول قويىلدى.
ارنۇر اسقار,
«Egemen Qazaqstan»