قر پرەمەر-ءمينيسترى اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا 2019–2023 جىلدارعا قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى جانە 2019–2021 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت بولجامىن ناقتىلاۋ ماسەلەلەرى قارالدى. بۇل تۋرالى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
نەگىزى ماكروكورسەتكىشتەر مەن بيۋدجەتتىك پارامەترلەردىڭ بولجامدارى تۋرالى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى – قارجى ءمينيسترى ءا. سمايىلوۆ جانە ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ر. دالەنوۆ باياندادى.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا, 2019 جىلعا ارنالعان ماكروكورسەتكىشتەردىڭ بولجامىن ناقتىلاۋدىڭ نەگىزگى فاكتورلارى — 2018 جىلعا جالپى ىشكى ءونىم دەرەگىنىڭ جاريالانۋى, تاۋ-كەن ونەركاسىبى مەن قىزمەت كورسەتۋ سەكتورىنىڭ ءوسۋ قارقىنىنىڭ وزگەرىسى.
«2018 جىلى ءجىو كولەمى 58,8 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. بۇل 2019 جىلدى باعالاۋ ءۇشىن جاقسى بازا بولىپ سانالادى. 2018 جىلمەن سالىستىرعاندا مۇناي ءوندىرۋ 1,4 ملن تونناعا نەمەسە 1,5%-عا تومەندەيدى. بۇل تاۋ-كەن ونەركاسىبىنىڭ تومەنىرەك ءوسۋ قارقىنىن قالىپتاستىرادى. الايدا قىزمەت كورسەتۋ سەكتورى بويىنشا نەعۇرلىم جوعارى ءوسىم كۇتىلىپ وتىر. قىزمەت كورسەتۋ سەكتورى ءوسىمىنىڭ نەگىزى – ىشكى سۇرانىستىڭ ۇلعايۋى», — دەپ مالىمدەدى ر. دالەنوۆ.
سىرتقى جانە ىشكى فاكتورلاردى ەسكەرە وتىرىپ, بولجام اياسىندا 2019 جىلعا ارنالعان بازالىق پارامەترلەر بۇرىن ماقۇلدانعان دەڭگەيدە ساقتالدى:
مۇناي باعاسى — ءبىر باررەلىنە $55; تەڭگە باعامى — ءبىر اقش دوللارى ءۇشىن 370 تەڭگە; جىلدىق ينفلياتسيانىڭ نىسانالى ءدالىزى — 4-6%.تۇزەتىلگەن ماكروەكونوميكالىق بولجام نەگىزىندە ەلباسىنىڭ جاڭا الەۋمەتتىك باستامالارىن ىسكە اسىرۋدى, سونىمەن قاتار قازاقستان حالقىنا ارنالعان جولداۋدى جانە «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ XVIII سەزىندە بەرىلگەن تاپسىرمالاردى ورىنداۋدى قارجىلىق قامسىزداندىرۋ ءۇشىن 2019 جىلعا ارنالعان بيۋدجەت پارامەترلەرىنىڭ بولجامى ناقتىلاندى.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى – قارجى ءمينيسترى ءا. سمايىلوۆ ناقتىلانعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ جوباسى ازىرلەنگەنىن ايتتى.
«الدا تۇرعان باستى ماقساتتاردىڭ ءبىرى – بىرىنشىدەن, ول وسى ناقتىلانعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ جوباسىن پارلامەنتكە ەنگىزۋ جانە ونىڭ قابىلدانۋىن قامتاماسىز ەتۋ. ەكىنشىدەن, ناقتىلانعان بيۋدجەتتە كوزدەلگەن تولەمدەردىڭ ۋاقىتىندا الۋشىلارعا جەتۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن, بارلىق بيۋدجەتتىك پروتسەدۋرالاردى تەز ارادا وتكىزۋ. ۇشىنشىدەن, بيۋدجەت كىرىستەرىنىڭ تولىق ورىندالۋىن قاداعالاۋ جانە بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ اتقارىلۋىنا ونلاين-مونيتورينگتى جالعاستىرۋ», — دەدى ءا. سمايىلوۆ.
ناقتىلانعان بيۋدجەت جوباسى قاراجاتتاردىڭ 3 باعىت بويىنشا ءبولىنۋىن قاراستىرادى.
ءبىرىنشىسى. ەلباسىنىڭ «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ XVIII سەزىندە اتاعان «الەۋمەتتىك قامقورلىق» الەۋمەتتىك شارالارىن جالپى سوماسى 444,3 ملرد تگ ىسكە اسىرۋ.
«اتالعان قاراجاتتار اياسىندا ازاماتتاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنا الەۋمەتتىك قولداۋدى كۇشەيتۋ كوزدەلگەن, ونىڭ ىشىندە تومەن جالاقى الاتىن جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەك اقىسىن, مۇگەدەكتىگى بويىنشا جاردەماقىلاردى ۇلعايتۋ, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تاعايىنداۋ پارامەترلەرىن وزگەرتۋ, از قامتىلعان كوپبالالى وتباسىلارعا جالدامالى تۇرعىن ءۇي سالۋ جانە قتقجب ارقىلى جەڭىلدىكتى نەسيەلەندىرۋدى ەنگىزۋ, سونداي-اق وڭىرلىك ينفراقۇرىلىم مەن "اۋىل – ەل بەسىگى" ارنايى جوباسىن دامىتۋ», — دەدى ءا. سمايىلوۆ.
ەكىنشىسى. «جاستار جىلىن» وتكىزۋ اياسىندا ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرۋ — 24,6 ملرد تگ.
ءۇشىنشىسى. پرەزيدەنتتىڭ 2017 جانە 2018 جىلدارداعى جولداۋلاردا ايتىلعان تاپسىرمالارىن ورىنداۋ — 286 ملرد تگ.
قارجى ءمينيسترى اتالعان قاراجاتتار اياسىندا تۇركىستان وبلىسىن جانە استانا قالاسىن دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارلارىن ىسكە اسىرۋ, استانادا عىلىمي-ونكولوگيالىق ورتالىق, «سارىارقا» گاز قۇبىرىن سالۋ, سونداي-اق, ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرۋ كوزدەلگەنىن اتاپ ءوتتى.