بيىلعى 27 اقپاندا استانادا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى, پارتيا توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ كەزەكتى XVIII سەزى وتەدى. سەزدە ء«ال-اۋقاتتى قوعام: ونجىلدىقتىڭ 10 ماقساتى» اتتى پارتيانىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى جاڭا باعدارلاماسى قابىلدانادى دەپ كۇتىلۋدە. وسىعان بايلانىستى «نۇر وتان» پارتياسى ساياسي كەڭەسىنىڭ مۇشەسى, م.ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ماحمەتعالي سارىبەكوۆپەن سۇحباتتاسقان ەدىك...
− ماحمەتعالي نۇرعالي ۇلى, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى جاڭا باعدارلاماسى نەلىكتەن قاجەت بولدى دەپ ويلايسىز؟
− 2016 جىلى 29 قاڭتاردا «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ XVII سەزىندە «قازاقستان-2021: بىرلىك. تۇراقتىلىق. جاسامپازدىق» اتتى سايلاۋالدى باعدارلاماسى قابىلدانعان. وتكەن 3 جىلدىڭ ىشىندە قازاقستاندىق قوعامدا بىرنەشە ناقتى رەفورما باستالىپ, جاڭا ستراتەگيالىق قۇجاتتار (ونىڭ ىشىندە 5 ينستيتۋتتىق رەفورما) قابىلدانىپ, ءار جىلعى جاريالانعان ەلباسىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋلارىندا «نۇر وتان» پارتياسىنا جاڭا كۇردەلى تاپسىرمالار بەرىلدى. وسىعان بايلانىستى پارتيا باعدارلاماسىن قابىلدانعان ستراتەگيالىق قۇجاتتارعا سايكەستەندىرۋ قاجەتتىلىگى تۋىنداپ, كەلەسى ونجىلدىققا 10 ماقساتتى جاڭا باعدارلامانىڭ جوباسى دايىندالىپ, 27 اقپاندا وتەتىن «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ كەزەكتى XVIII سەزىندە ۇسىنىلاتىن بولادى.
− جاڭا باعدارلامانىڭ نەگىزگى ماقساتى تۋرالى ايتساڭىز؟
– جاڭا باعدارلامانىڭ نەگىزگى ماقساتى – ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن ساپالى ارتتىرۋ ءۇشىن ەلدى جۇيەلى جاڭعىرتۋ. سوندىقتان دا باعدارلاما 10 جىلدىڭ ىشىندە ءال-اۋقاتتى قوعامدى قۇرۋعا باعىتتالعان. جالپى, قوعام ءال-اۋقاتتى بولۋ ءۇشىن, ءار قازاقستاندىق ازامات, قازاقستاندىق وتباسى اۋقاتتى بولۋى قاجەت. وسىعان بايلانىستى ادامعا باعدارلانۋ مەملەكەت قىزمەتىنىڭ بارلىق سالالارىنا ەنۋى ءتيىس.
– باعدارلاما ءبىلىم بەرۋ ماسەلەلەرىن قامتي ما؟
– ەكونوميكالىق ءوسۋ ەڭ الدىمەن ءبىلىم ساپاسىمەن ايقىندالادى. ياعني, جاستارىمىزعا قولجەتىمدى ساپالى بىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ – پارتيانىڭ نەگىزگى ستراتەگيالىق ماقساتى رەتىندە ساقتالادى. وسى ماقساتتى ورىنداۋ ءۇشىن ء«بىلىم – وقىتۋ» پاراديگماسىنان ء«بىلىم – تۇلعانىڭ قالىپتاسۋى» پاراديگماسىنا كوشۋ كوزدەلىپ وتىر. ۋنيۆەرسيتەتتەردە ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىمەن پارتيا بىرنەشە ناقتى ماسەلەلەرگە نازار اۋدارىپ وتىر. ولارعا ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىندە قولدانبالى ءبىلىمنىڭ ءرولىن كوتەرىپ, فۋنكتسيونالدىق ساۋاتتىلىقتى دامىتۋدى, قارقىندى تەحنولوگيالىق جانە عىلىمي وزگەرىستەر ناتيجەسىندە بولاشاق ماماندىقتاردىڭ ەڭبەك رىنوگىندا سۇرانىسقا قاجەتتىلىگىن زەرتتەۋ, جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ قاتىسۋىمەن پانارالىق بايلانىستاردى دامىتۋ نەگىزىندە جاڭا وقۋ باعدارلامالارىن دايىنداۋ, وقۋ پروتسەسىنە تسيفرلى تەحنولوگيالاردى اۋقىمدى ەنگىزۋدى جۇزەگە اسىرۋ, ارتىق ەسەپتىلىك پەن رەگلامەنتتەۋدى ازايتۋ, ىرگەلى عىلىمدى دامىتۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋ جاتادى. دامۋ ينستيتۋتتارى قولدانبالى زەرتتەۋلەردى عانا ەمەس, ىرگەلى سيپاتتاعى عىلىمي ازىرلەمەلەردى دە قولداۋى ءتيىس.
− مەملەكەتتىك جاستار ساياساتىن ىسكە اسىرۋدا «نۇر وتان» پارتياسى قانداي ورىن الاتىن بولادى؟
– پارتيانىڭ جاڭا باعدارلاماسىنىڭ جوباسىندا نەگىزگى ستراتەگيالىق ماقسات – ەلىمىزدە مەملەكەتتىك جاستار ساياساتىن جەتىلدىرۋ. بۇگىنگى جاستارىمىز الدىڭعى بۋىندارمەن سالىستىرعاندا, تسيفرلى تەحنولوگيالار الەمىمەن تىعىز بايلانىس, جەكەشىلدىككە نۇسقاما, سالاماتتى ءومىر سالتىنا باعدارلانۋ سەكىلدى بىرقاتار ەرەكشەلىكتەرمەن سيپاتتالادى. وسى ەرەكشەلىكتەردى ەسكەرە وتىرىپ, پارتيا جاستاردى جان-جاقتى قولداۋدى كۇشەيتەدى. ناقتى ايتساق, جاستاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ, جاستاردىڭ بيزنەس-باستامالارى مەن ستارتاپتارىن دامىتۋ جونىندەگى باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋعا قول جەتكىزۋ, جاستار وكىلدەرىمەن تۇراقتى كەرى بايلانىس ورناتۋ سىندى اۋقىمدى شارالار پارتيانىڭ نازارىندا بولادى. جۇمىسقا تۇرماعان جاستاردى الەۋمەتتەندىرۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋىمىز قاجەت.
پارتيانىڭ نەگىزگى ماقساتى – جاستارعا مەملەكەت تاراپىنان جاسالعان جاعدايدى دۇرىس پايدالانۋعا باعدار بەرۋ. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار بۇگىن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك باعدارلامالاردى جاستار ساياساتىمەن ۇشتاستىرۋى قاجەت. پارتيا وسى جۇمىستى باقىلايتىن بولادى. جالپى ايتقاندا, پارتيانىڭ جاڭا باعدارلاماسى جوعارى وقۋ ورىندارىندا يننوۆاتسيالىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋعا, جاستاردىڭ ءبىلىم دەڭگەيى مەن ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا, ولاردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ جاڭا باعدارلاماسىن – جاستارعا قامقورلىق جاساۋدىڭ جاڭا قادامى دەپ قابىلدايمىز.
حاميت ەسامان,
«Egemen Qazaqstan»
جامبىل وبلىسى