بۇگىن, 15 اقپان كۇنى قازاق كينوسىنىڭ كلاسسيگى, ۇلتتىق ساحنا ونەرى مەن كينو ونەرىنىڭ قالىپتاسۋىنا, شىڭدالۋىنا ايىرىقشا ىقپال ەتكەن كسرو حالىق ءارتيسى, كورنەكتى تەاتر جانە كينو اكتەرى, بەلگىلى كينورەجيسسەر شاكەن ايمانوۆ 105 جاسقا كەلىپ وتىر. وسىعان وراي ش.ايمانوۆ اتىنداعى «قازاقفيلم» اق باسشىلىعى, بەلگىلى كينوگەرلەر ساتىبالدى نارىمبەتوۆ, دامير ماناباەۆ, رۇستەم ابدىراشەۆ, ەربولات توعىزاقوۆ جانە كينوستۋديانىڭ وزگە دە قىزمەتكەرلەرى قازاق كينوسىنىڭ مايتالمانىنىڭ ەسكەرتكىشىنە گۇل شوقتارىن قويدى.
– شاكەن ايمانوۆ – قازاق ونەرىنىڭ باعىنا جارالعان جارىق جۇلدىز. ونىڭ فيلمدەرى ۇلتتىق كينەماتوگرافيانىڭ التىن قورىنا ەندى. سومداعان رولدەرى – اكتەرلىك شەبەرلىكتىڭ ناعىز شىڭى. قازاق كينو ونەرىنىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسقان ول قازاقستان كينەماتوگرافيستەر وداعىنا جەكە عيمارات, سونداي-اق «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىن سالدىرىپ بەردى. ءومىرى پاراسات پەن ونەگەگە ورىلگەن ايمانوۆتىڭ شىعارماشىلىعىن كەلەر ۇرپاققا جەتكىزۋ ءبىزدىڭ مىندەتىمىز, –دەدى بەلگىلى كينورەجيسسەر ساتىبالدى نارىمبەتوۆ.
ايتا كەتەيىك, بۇگىن, اقپاننىڭ 15-ىندە ساعات 21:20-دا «ەل ارنا» تەلەارناسىندا كينو ونەرىنىڭ ساڭلاعى – شاكەن ايمانوۆتىڭ ءومىر جولى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان «شاكەن ايمانوۆ: اڭىز ادام» اتتى دەرەكتى فيلم كورسەتىلەدى. اتالعان ءفيلمدى ش.ايمانوۆتىڭ 100-جىلدىعىنا وراي بەلگىلى رەجيسسەر بولات نۇسىمبەكوۆ تۇسىرگەن. سونداي-اق, ەرتەڭ, اقپاننىڭ 16-دا ساعات 19:25-تە «ەل ارنا» تەلەارناسىندا شاكەن ايمانوۆتىڭ «اتامەكەن» فيلمىنە ارنالعان «اشىق كورسەتىلىم» باعدارلاماسى كورسەتىلەتىن بولادى.
اسا دارىندى سۋرەتكەر اكتەر, ويشىل رەجيسسەر رەتىندە قازاقتىڭ ساحنا ونەرى مەن كينو ونەرىنىڭ قالىپتاسىپ, شىڭدالۋىنا ايرىقشا ىقپال ەتكەن, وشپەس ءىز قالدىرعان دارا دارىن يەسى. م.اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق دراما تەاترىندا 1933 جىلدان باستاپ ەڭبەك ەتىپ, 100-دەن استام وبرازداردى, ونىڭ ىشىندە پەترۋچچيو («اساۋعا-تۇساۋ»), حلەستاكوۆ («رەۆيزور»), وتەللو («وتەللو»), اقان سەرى («اقان سەرى – اقتوقتى»), قودار («قوزى كورپەش – بايان سۇلۋ») سىندى ۇزدىك رولدەردى سومدادى.
1940 جىلى «لەنفيلم» رەجيسسەرى م.لەۆين ايمانوۆتى م.اۋەزوۆتىڭ ستسەناريى بويىنشا قويىلعان «رايحان» فيلمىندەگى سارسەننىڭ ءرولىن سومداۋعا شاقىرادى. كەيىن ش.ايمانوۆ «اق راۋشان» (تسوكس, 1942) اتتى فيلمىندە مايدانگەردىڭ ءرولىن, «اباي ولەڭدەرى» (1946) فيلمىندە وقۋشى اباي ءشارىپتىڭ جانە «التىن ءمۇيىز» (1948) فيلمىندەگى دوسانوۆتىڭ ءرولىن سومدايدى.
شاكەن ايمانوۆتىڭ كەلەسى ءبىر سالماقتى دۇنيەسى – جامبىل ءرولى بولدى. فيلم بۇكىل كەڭەس وداعى اۋقىمىنداعى ەلدەردىڭ ەكرانىندا كورسەتىلدى. كينوداعى كەلەسى اكتەرلىك اۋقىمدى جۇمىسى – الدار كوسە ءرولى. وسى كەيىپكەر ارقىلى ايمانوۆ ءوزىنىڭ جىلدار بويى جۇرەگىنىڭ تۇبىندە جاتقان حالىق قازىناسىنداعى جيناقى وبرازدى دۇنيەگە الىپ كەلدى.
1953-1970 جىلدار ارالىعىندا شاكەن ايمانوۆ «قازاقفيلم» ۇلتتىق كينوستۋدياسىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى قىزمەتىن اتقارىپ, ستسەناريلەر جازدى. بۇل ۋاقىتتا ۇلتتىق كينەماتوگرافيا دۇنيە-م ۇلىك, ءتۇرلى قۇرال-جابدىقتاردىڭ تاپشىلىعىنان تۇرالاپ جاتقان بولاتىن. شىعارماشىلىق قيىندىقتان قاشپاعان شاكەن ايمانوۆ ۇيىمداستىرۋشىلىق ىسىندەگى جاۋاپكەرشىلىكتەن دە باس تارتقان جوق. ءبىر كينونى اياقتاي سالىسىمەن ەكىنشى تۋىندىنى قولعا aلىپ, تىنىمسىز ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا بىرتىندەپ كينوستۋديانى جونگە كەلتىردى. سونىڭ ارقاسىندا كينوستۋديادا جاڭا شىعارماشىلىق بۋىن پايدا بولدى. ولار: «قىز-جىبەك», «شوقان», «انا تۋرالى اڭىز» فيلمدەرىن قازاق كينەماتوگرافيا قورىنا ەنگىزگەن ساڭلاقتار, سول كەزدەگى جاس رەجيسسەرلەر سۇلتان قوجىقوۆ, ءماجيت بەگالين, ابدوللا قارساقباەۆ, الەكساندر كارپوۆتار ەدى.
50-جىلداردىڭ سوڭىنا قاراي شاكەن ايمانوۆتىڭ «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىنا جۇمىسقا كەلۋىمەن كينووندىرىستە دەرەكتى, كوركەم فيلمدەردىڭ سانى ارتتى. جاڭا زامان تاقىرىبىنا ارنالعان دۇنيەلەر جارىققا شىقتى. شاكەن ايمانوۆتىڭ بىلىكتىلىگى ارقاسىندا رەسپۋبليكالىق كينو ءوندىرىسى ماتەريالدىق جانە شىعارماشىلىق تۇرعىدا نىعايدى. وسى كەزەڭدە قازاقستان كينەماتوگرافيستەر وداعى قۇرىلدى. ونى شاكەن ايمانوۆتىڭ ءوزى باسقاردى.
1984 جىلى «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىنا شاكەن ايمانوۆتىڭ ەسىمى بەرىلدى.
ايگۇل احانبايقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى