وسىعان دەيىن ەل دارىحانالارىنداعى ءدارى-دارمەك باعاسىنىڭ اركەلكىلىگى, مەديتسينالىق پرەپارات ساۋداسىنىڭ كىمدەر ءۇشىن تابىس كوزىنە اينالۋى قوعام نازارىن اۋدارعان وزەكتى جايتتاردىڭ ءبىرى بولدى. بيىل ءساۋىر ايىنان باستاپ ەلىمىزدەگى ءدارى-دارمەكتىڭ باعاسى مەملەكەت تاراپىنان رەتتەلەتىن بولادى. بۇل جاقىندا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قول قويعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە دارىلىك زاتتار مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردىڭ اينالىسى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭىن جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا ورىندالماق.
ماماندار زاڭعا ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەر دارىلىك زاتتاردىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرىپ قانا قويماي, ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋدە مەملەكەتتىك شىعىنداردىڭ دا ازاياتىنىن ايتادى. ەندى ءدارى-دارمەك باعاسى قاڭتار جانە شىلدە ايلارىندا جىلىنا ەكى رەت بەكىتىلەدى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ءدارى وندىرۋشىلەر مەن ساتۋشىلار ءوز ونىمدەرىن بەكىتىلگەن باعامەن تىركەپ ساتۋعا مۇمكىندىكتەرى بار. ەلىمىزدە 8 مىڭنان استام ءدارى ءتۇرى تىركەلگەن بولىپ, بۇگىندە ونىڭ 2 مىڭنان استامىنىڭ باعاسى رەتتەلىپ بەكىتىلگەن. الداعى ۋاقىتتا قازاقستان تەرريتورياسىندا تىركەلگەن بارلىق ءدارى-دارمەكتىڭ باعاسى بىركەلكى بولادى. ءدارى باعالارى تۋرالى اقپارات دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ فارماتسيا كوميتەتى جانە بارلىق وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارىنىڭ رەسمي سايتتارىندا جاريالانىپ وتىراتىنىن ايتقان فارماتسيا كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى ليۋدميلا بيۋرابەكوۆا باعانى تەكسەرۋگە ارنالعان ءموبيلدى قوسىمشا دا جاسالىپ جاتقانىن جەتكىزدى. «اتالعان زاڭ ءۇش ايدان سوڭ كۇشىنە ەنەدى. ويتكەنى وسى ۋاقىت ارالىعىندا مينيسترلىك ءدارى-دارمەكتىڭ باعاسىن رەتتەۋ ەرەجەسىن بەكىتەدى. وندا كوتەرمە جانە بولشەكتەپ ساتۋدىڭ نورماسى مەن باعا كورسەتكىشى ناقتى كورسەتىلەتىن بولادى. ءدارى-دارمەك جەتكىزۋ جانە ساتۋمەن اينالىساتىن ۇيىمدار سول ەرەجەگە ساي جۇمىس ىستەۋى ءتيىس. بەكىتىلگەن ەرەجە ساقتالماعان جاعدايدا, ياعني ءدارى باعاسى زاڭسىز كوتەرىلگەنى انىقتالسا, ۇيىم اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى نەمەسە ليتسەنزياسىنان ايىرىلادى», دەيدى كوميتەت باسشىسى.
وسى تاقىرىپقا بايلانىستى «مەدسەرۆيس پليۋس» قازاق فارماتسەۆتيكالىق كومپانياسىنىڭ ساپا بويىنشا ديرەكتورى سايدا ەردەنبەكوۆاعا حابارلاسقانىمىزدا, اتالعان زاڭعا ساي الداعى ۋاقىتتا ديستريبيۋتورلىق كومپانيالار جەرگىلىكتى تاسىمالداۋشىلارعا باسىمدىق بەرەتىنىن ايتادى. ء«بىزدىڭ كومپانيا ديستريبيۋتورلىق باعىتتا جانە فارماتسەۆتيكالىق ءوندىرۋشى رەتىندە جۇمىس ىستەيدى. بىزدە باعا بەلگىلەۋ دەگەن ارنايى ءبولىم بار. بۇل زاڭعا سايكەس بارلىق دارىحانالارداعى ءدارى-دارمەكتەردىڭ باعالارىن باقىلاپ وتىرادى. اسىرەسە شەتەلدەن كەلەتىن دارىلەر قاتاڭ قاداعالاۋدا بولادى. قازىرگى تاڭدا 300-گە تارتا تاسىمالداۋشىمەن جۇمىس ىستەيمىز. ونىڭ تەڭ جارتىسى شەتەلدىك تاسىمالداۋشى. وسى ۋاقىتقا دەيىن تۇپنۇسقالىق ءدارى-دارمەكتەردى تاسىمالداساق, ەندى جەرگىلىكتى تاسىمالداۋشىلارعا باسىمدىق بەرەتىن بولامىز», دەيدى س.ەردەنبەكوۆا.
اتاپ ايتقاندا, جاڭا زاڭدا «سك-فارماتسيا» جشس بىرىڭعاي ديستريبيۋتورى مەن باسقا دا مەديتسينالىق ۇيىمدار ەلەكتروندى ساتىپ الۋعا تولىقتاي كوشۋى قاراستىرىلعان. «قازىرگى تاڭدا تەستىلەۋ رەجىمىندە 2019 جىلعا بىرىڭعاي ديستريبيۋتوردىڭ ءدارى-دارمەكتەردى ساتىپ الۋىن ىسكە قوستىق. اتالعان قىزمەتتى قارجى مينيسترلىگىنىڭ ەلەكتروندى ساتىپ الۋلار پورتالى اتقارۋدا. بۇل سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ ازايۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. ويتكەنى بۇگىندە جەتكىزۋشىلەر مەن تەندەرلىك كوميسسيا مۇشەلەرى اراسىندا ەشقانداي بايلانىس جوق. بارلىق ۇدەرىس ونلاين رەجىمدە, ەلەكتروندى فورماتتا وتەدى. ۇلكەن قاعاز پاكەتتەرى تۇرىندەگى قۇجاتتامانى بەرۋ تۇرعىسىنان جەتكىزۋشىلەردىڭ جۇكتەمەسى ازايدى», دەدى ل.بيۋرابەكوۆا.
بۇعان قوسا 2019 جىلعا ارنالعان دارىمەن قامتاماسىز ەتۋدى قارجىلاندىرۋدىڭ جالپى سوماسىنىڭ 90%-ى ساتىپ الىنعان. «سك-فارماتسيا» جشس باسقارماسى توراعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى بەرىك ءشارىپتىڭ ايتۋىنشا, بۇل پرەپاراتتاردى ديستريبيۋتوردىڭ قويمالارىنا جەتكىزۋ جەلتوقسان ايىنان باستاپ جۇرگىزىلۋدە, قازىر ءدارى-دارمەكتىڭ باسىم بولىگى بۇكىل قازاقستان بويىنشا ترانزيتتىك قويمالارعا تاسىلعان. ال پاتسيەنتتەردى تەگىن ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ساتىپ الىنعان ءدارى-دارمەكتەردىڭ ءتىزىمى 1144-كە جەتكەن. «مەديتسينالىق ۇيىمدار 203,5 ملرد تەڭگە سوماسىندا الدىن الا ءوتىنىم بەردى. ءدارى-دارمەكتەردىڭ 421 اتاۋى 45 اۋرۋ بويىنشا ديسپانسەرلىك ەسەپتە تۇرعان پاتسيەنتتەردى امبۋلاتوريالىق ەمدەۋ ءۇشىن انىقتالدى. ولار ءۇشىن 105,1 ملرد تەڭگە سوماسىندا, ال 953 اتاۋى 98,4 ملرد تەڭگە سوماسىندا ءدارى-دارمەكتەر ستاتسيونارلىق كومەك كورسەتۋ ءۇشىن ساتىپ الىنۋدا», دەدى ب.ءشارىپ.
وتكەن جىلى تەگىن دارىلەر الاتىن پاتسيەنتتەر ءۇشىن كەرى بايلانىس قۇرالى جۇزەگە اسىرىلعان بولاتىن. سونىڭ ناتيجەسىندە حالىقتى تەگىن دارىلەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا 1439 بايلانىس ورتالىعى جۇمىس ىستەۋدە. وندا ءدارى-دارمەكتەردى جەتكىزۋ ۋاقىتى, كولەمى جانە جوسپارلانعان كۇنى تۋرالى اقپاراتتى ۇسىناتىن وپەراتورلار جۇمىس ىستەيدى. «بۇدان باسقا, دارىلەردىڭ ناقتى بوساتىلۋىنا مونيتورينگ جۇرگىزۋ ءۇشىن «دارىلىك قامتاماسىز ەتۋ» اقپاراتتىق جۇيەسىنە سايكەس تەگىن پرەپاراتتار العان پاتسيەنتتەرگە SMS-حابارلامالار تاراتۋ جالعاسۋدا.
مايگۇل سۇلتان,
«ەگەمەن قازاقستان»