بۇل تۋرالى PrimeMinister.kz رەسمي رەسۋرسىنىڭ الاڭىندا وتكەن ونلاين-كونفەرەنتسيا بارىسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ فارماتسيا كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى ليۋدميلا بيۋرابەكوۆا ايتتى.
ل. بيۋرابەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, ءدارى-دارمەكتەردى ساراپتاۋدىڭ ۇلتتىق ورتالىعى «قر كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە دارىلىك زاتتار مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردىڭ اينالىسى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭى اياسىندا موبيلدىك قوسىمشا ازىرلەگەن. بۇگىنگى تاڭدا اتالعان قوسىمشا تەستىلەۋ رەجيمىندە اپروباتسيادان وتكىزىلۋدە.
ازاماتتار بۇل موبيلدىك قوسىمشادان قاپتامانىڭ تىركەلگەن ماكەتىن, ءدارى-دارمەك باعاسىن, سونداي-اق سول ءدارى-دارمەكتىڭ قاۋىپسىزدىك پەن ساپا تەكسەرۋىنەن وتكەن-وتپەگەنىن كورە الادى. سونىمەن قاتار, موبيلدىك قوسىمشانى پايدالانۋشىلار قانداي دا ءبىر ءدارى-دارمەك باعاسى كوتەرىلگەن جاعداي ورىن السا, سوعان قاتىستى پىكىرىن جازىپ قالدىرا الادى.
«ەگەر ازامات موبيلدىك قوسىمشادا كورسەتىلگەن باعادان قىمبات باعانى كورسە, ول بىردەن سۋرەتكە ءتۇسىرىپ, ءدارىحانادا باعانىڭ كوتەرىلگەنى تۋرالى شاعىمىن جەتكىزە الادى. بۇدان وزگە, بارلىق باعالار دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ, فارماتسيا كوميتەتىنىڭ, ءدارى-دارمەكتەردى ساراپتاۋدىڭ ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرستارىندا جاريالانادى. ازاماتتار باعانىڭ كوتەرىلگەنىن بايقاعان جاعدايدا, ءبىزدىڭ اۋماقتىق دەپارتامەنتتەرگە جۇگىنە الادى. ءدارى-دارمەكتەردى ساتۋشىلار باعانى كوتەرگەنى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى», — دەپ ءتۇسىندىردى ل. بيۋرابەكوۆا.
سونداي-اق, ل. بيۋرابەكوۆا جىلدام ەنگىزىلىپ جاتقان تسيفرلاندىرۋدى ەسكەرگەندەگى ءدارى-دارمەك نارىعىنداعى اعىمداعى جاعداي تۋرالى ايتىپ بەردى. جاڭا زاڭدا «سك-فارماتسيا» جشس بىرىڭعاي ديستريبيۋتورى مەن باسقا دا مەديتسينالىق ۇيىمدار ەلەكتروندى ساتىپ الۋعا تولىقتاي كوشەتىنى قاراستىرىلعان.
«قازىرگى تاڭدا تەستىلەۋ رەجيمىندە 2019 جىلعا بىرىڭعاي ديستريبيۋتوردىڭ ءدارى-دارمەكتەردى ساتىپ الۋىن ىسكە قوستىق. قارجى مينيسترلىگىنىڭ ەلەكتروندى ساتىپ الۋلار پورتالى الاڭ قىزمەتىن اتقارۋدا. بۇل سىبايلاس-جەمقورلىق قاۋىپتەرىنىڭ تومەندەۋىنە اكەلدى, ويتكەنى بۇگىندە الەۋەتتى جەتكىزۋشىلەر مەن تەندەرلىك كوميسسيا مۇشەلەرى اراسىندا ەشقانداي بايلانىس جوق. بارلىق ۇدەرىس ونلاين-رەجيمدە, ەلەكتروندى فورماتتا وتەدى. ۇلكەن قاعاز پاكەتتەرى تۇرىندەگى قۇجاتتامانى بەرۋ تۇرعىسىنان جەتكىزۋشىلەردىڭ جۇكتەمەسى ازايدى. بۇعان دەيىن ول وتە كوپ قاعازدى تالاپ ەتەتىن, ال بۇگىندە وسىنىڭ ءبارى ەلەكتروندى فورماتتا قاداعالانادى», — دەدى ل. بيۋرابەكوۆا.
بۇدان وزگە, اۋكتسيون بۇعان دەيىن بارلىق قاتىسۋشىلارمەن كوزبە-كوز وتكىزىلىپ كەلدى. وعان 3–5 كۇن ۋاقىت كەتەتىن. تەندەرلىك كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ جانە ساتىپ الۋدىڭ بارلىق قاتىسۋشىسىنىڭ بولۋى تالاپ ەتىلەتىن. بۇگىندە وسىنىڭ ءبارى ونلاين-فورماتتا وتەدى.
سونىمەن قاتار, كوميتەت ءتورايىمى وسى زاڭدى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا رەتسەپت جازۋدىڭ جاڭا ەرەجەلەرى ازىرلەنىپ جاتقانىن ايتتى. وندا دارىگەرلەر تەك حالىقارالىق پاتەنتتەلمەگەن اتاۋدى كورسەتەتىن بولادى (ساۋدا بەلگىسى بار ءاربىر دارىلىك زات بەلسەندى زاتقا يە, سونى حالىقارالىق پاتەنتتەلمەگەن اتاۋ (حپا) دەپ اتايدى). جاڭا ەرەجەلەرگە سايكەس, دارىگەر ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ بىرىڭعاي جۇيەسىندە ەلەكتروندى فورماتتا ءدارى-دارمەكتەردى جازاتىن بولادى. ودان كەيىن ەمدەلۋشى دارىحاناعا بارادى, وندا ءدارىنى اتالعان حپا بويىنشا وزدەرىندە بار ءدارى-دارمەك اتاۋلارىن ۇسىنادى. ەمدەلۋشى باعالىق قولجەتىمدىلىگى بويىنشا وزىنە وڭتايلىسىن تاڭداي الادى.
زاڭدا باعالاردىڭ ماۋسىمدىق اۋىتقۋى دا رەتتەلەتىن بولادى.
ء«بىز باعالاردى جىلىنا ەكى رەت – شىلدە مەن قاڭتاردا بەلگىلەيتىن بولامىز. باعالار ەش اۋىتقۋسىز بارلىق اۋماقتا وسى كەزەڭ ارالىعىندا جارامدى بولادى. ياعني, بەلگىلەنگەن شەكتى باعادان تومەن باعادا ساتۋعا بولادى, ال كوتەرىلگەن جاعدايدا اكىمشىلىك جاۋاپكەرلىشىككە تارتىلادى», — دەدى فارماتسيا كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى.
قورىتىندىلاي كەلە, ل. بيۋرابەكوۆا قازاقستاندىقتارعا ءدارى-دارمەكتەردى تاڭداۋ بويىنشا كەڭەس بەردى.
«رەتسەپتۋرالىق ءدارى-دارمەكتەر تۋرالى ايتار بولساق, ازاماتتارعا, ەمدەلۋشىلەرگە ايتارىم, ەگەر ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ, ءدارى ءىشۋ قاجەت بولعان جايدايلار ورىن السا, وندا مىندەتتى تۇردە دارىگەردىڭ تاعايىنداۋىمەن, رەتسەپت الىپ, ءدارىحانادان ءدارىنى ساتىپ العان ءجون. ەگەر سالقىن تيگەن ۆيرۋستى جۇقپا بولسا, دارىحاناعا بارىپ, ءتيىستى ءبىلىمى بار, دۇرىس قىزۋدى تۇسىرەتىن نەمەسە سيمپتومدىق ءدارى-دارمەكتەردى تاڭداۋعا كومەكتەسەتىن دارىشىمەن اقىلداسۋ كەرەك. جالپى, بارلىعىنا دەنساۋلىق تىلەيمىن, ەشكىم ەشقاشان اۋىرماسىن!», — دەپ تۇيىندەدى ل. بيۋرابەكوۆا.