وتكەن جىلى «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا 100 مىڭعا جۋىق تۇرعىن ءۇي, ال جالپى باعدارلاما ىسكە قوسىلعالى بەرى بارلىق قارجىلاندىرۋ كوزدەرىنەن 22 161 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن.
ناتيجەسىندە 197 573 وتباسى باسپانامەن قامتاماسىز ەتىلىپ, ونىڭ ىشىندە 2017 جىلى – 11 168 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايتىن 100 812 باسپانا, 2018 جىلدىڭ 11 ايىندا – 10 993 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايتىن 96 761 باسپانا پايدالانۋعا بەرىلىپتى.
ەل ۇكىمەتىنىڭ مالىمەتتەرىنە قاراعاندا, «نۇرلى جەر» تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى 15 جىلدا 1,5 ملن وتباسىن تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. باعدارلاما جۇزەگە اسىرىلعان 2 جىلدىڭ ىشىندە شامامەن 200 مىڭعا جۋىق وتباسى تۇرمىس جاعدايىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك الدى. بۇگىنگە دەيىن اتالعان مەملەكەتتىك باعدارلاما بويىنشا استانا قالاسىندا 4,7 ملن, الماتى قالاسىندا 2,6 ملن, ماڭعىستاۋ وبلىسىندا 1,8 ملن, اقتوبەدە 1,5 ملن, اتىراۋدا 1,3 ملن, الماتى وبلىسىندا 1,3 ملن جانە قىزىلوردا وبلىسىندا 1,2 ملن شارشى مەتر باسپانا سالىنعان.
ەلىمىزدەگى تۇرعىن ءۇي سالاسىندا بۇعان دەيىن بولعان بارلىق مەحانيزمدەر «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىندا تولىقتاي قاراستىرىلىپ وتىر. تۇرعىن ۇيگە قارجى جيناۋ, يپوتەكا رەسىمدەۋدەن بولەك, جەكە تۇرعىن ءۇي سالۋ ماسەلەسى اتالعان باعدارلامادا جان-جاقتى قامتىلىپ, نارىققا بارىنشا بەيىمدەلۋ كوزدەلگەن. سونىڭ ناتيجەسىندە «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا «دامۋ» اق-نىڭ مەملەكەتتىك سۋبسيديالارى ارقىلى بانكتىك نەسيەلەردىڭ قۇنىن تومەندەتۋ بويىنشا جۇمىستار اتقارىلۋدا. بۇگىندە قاتىسۋشى بانكتەرگە جەكە قۇرىلىس سالۋشىلاردان 72,6 ملرد تەڭگەگە 84 ءوتىنىم ءتۇسىپ, ونىڭ ىشىندە «دامۋ» اق ارقىلى 45,2 ملرد تەڭگەگە سۋبسيديالانعان نەسيەلەردى بەرۋ تۋرالى 51 كەلىسىمگە قول قويىلدى. 2020 جىلعا دەيىن بارلىعى 152 ملرد تەڭگەگە سۋبسيديالانعان نەسيە بەرىلىپ, 600 مىڭ شارشى مەترلىك كوممەرتسيالىق تۇرعىن ءۇي سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. ونىڭ 199,6 مىڭ شارشى مەترى قازىر دايىن.
ايتا كەتەرلىگى, «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلعاننان بەرى 876,9 مىڭ شارشى مەتر نەسيەلىك تۇرعىن ءۇي نەمەسە 14658 پاتەر سالىندى (2017 جىلى – 570,4 مىڭ شارشى مەتر نەمەسە 9010 پاتەر, 2018 جىلدىڭ 11 ايىندا – 306,5 مىڭ شارشى مەتر نەمەسە 5648 پاتەر).
مەملەكەتتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا قازاقستاندىقتاردىڭ جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا قىزىعۋشىلىعى ارتقان. اكىمدىكتەردە جەر تەلىمىن الۋعا كەزەكتە تۇرعاندار قاناتقاقتى جوباعا قاتىسۋعا جانە ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمى جۇرگىزىلگەن دايىن ءۇيدى جەر تەلىمىمەن ساتىپ الۋعا, سونىمەن قاتار تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىنەن جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الۋعا مۇمكىندىك الدى. وسىنداي تاسىلدەر ارقىلى كەزەكتە تۇرعاندار ءۇشىن اي سايىنعى تولەم العاشقى 5 جىلدا – 70 مىڭ تەڭگە, كەيىنگى 10 جىلدا – 56 مىڭ تەڭگە بولادى. بۇل شارالار جىل سايىن شامامەن 40 مىڭ ءۇي (4 ملن م²) سالۋعا جول اشادى. ماسەلەن, 2017 جىلى 184 ءۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن.
ەركەجان ايتقازى,
«ەگەمەن قازاقستان»