«NURINTECH» يننوۆاتسيالىق جوبالار بايقاۋىنىڭ قورىتىندىسى جاريالاندى

جاس عالىمداردى جەڭىستەرىمەن قۇتتىقتاعان پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ولاردىڭ عىلىمي جۇمىستارى لايىقتى جالعاسىن تاۋىپ, ەل دامۋىنا ءوز ۇلەسىن قوساتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. سونداي-اق ماۋلەن اشىمباەۆ ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىندا تسيفرلاندىرۋدىڭ, يننوۆاتسيانىڭ جانە جاڭا تەحنولوگيانىڭ ماڭىزى زور ەكەنىن, ەلباسى وسى سالاعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ, ونىڭ جان-جاقتى دامۋىنا بارلىق جاعدايدى جاساپ كەلە جاتقانىن تىلگە تيەك ەتتى.

– بايقاۋ ەلباسى, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن قولعا الىنعان جوبا. ونىڭ باستى ماقساتى – تالانتتى, بولاشاعىنان ءۇمىت كۇتتىرەتىن, عىلىم مەن يننوۆاتسيادا تىڭ يدەيالاردى قولعا الىپ, جۇمىس ىستەپ جۇرگەن جاستارىمىزدى قولداۋ, ولارعا ءوز باستامالارىن تابىستى جۇزەگە اسىرۋعا جاعداي تۋعىزۋ, – دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.

سونىمەن قاتار ول ماراپاتتاۋ سالتاناتىنىڭ «Astana Hub» ءىت-ستارتاپتار تەحنوپاركىندە ءوتۋى دە تەگىن ەمەس ەكەنىن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلباسى اشقان بۇل ورتالىق ەلىمىزدەگى يننوۆاتسيا سالاسىنىڭ ماماندارىن ءبىر ارناعا توعىستىرىپ, ولارعا جۇيەلى تۇردە قولداۋ كورسەتىپ, ستارتاپتارىن جۇزەگە اسىرۋعا جول اشىپ بەرەتىن الاڭ بولىپ تابىلادى. اشىلعانىنا كوپ ۋاقىت وتپەسە دە «Astana Hub» ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن دالەلدەپ ۇلگەرگەن. بۇگىندە مۇندا 150-گە جۋىق ستارتاپ جۇزەگە اسىرىلۋدا.

– «NURINTECH» بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارىن ماراپاتتاۋدى وسى الاڭدا وتكىزۋ ارقىلى جاس نوۆاتورلارعا «Astana Hub» الاڭىن كورسەتىپ, ونىڭ مۇمكىندىگىمەن تانىستىرۋدى ماقسات تۇتتىق. سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا جاستارىمىز ءوز جوبالارىن وسى الاڭدا ءارى قاراي دامىتىپ, كەڭەيتىپ, كەشەندى تۇردە ىسكە اسىرادى دەپ سەنەمىز, – دەگەن ماۋلەن اشىمباەۆ جىل سايىن بايقاۋعا قاتىسۋشىلاردىڭ قاتارى ءوسىپ كەلە جاتقانىن جەتكىزدى.

ءوز سوزىندە «نۇر وتان» پارتياسى توراعاسى ءبىرىنشى ورىنباسارى بايقاۋعا قاتىسقان جۇمىستاردىڭ بارلىعى ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزى زور جوبالار ەكەنىن دە اتاپ ءوتتى. سوندىقتان ول كەلەشەكتە اتالعان جوبالاردىڭ تەك قازاقستاندا عانا ەمەس, الەمنىڭ وزگە ەلدەرىندە دە تانىمال بولاتىن عىلىمي جاڭالىقتار مەن يننوۆاتسيالىق جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزۋىنە تىلەكتەستىگىن ءبىلدىردى.

سونداي-اق ماۋلەن اشىمباەۆ قازىرگى تاڭدا مۇنداي باستامالاردىڭ ەلىمىز ءۇشىن بەرەرى مول ەكەنىن ايتىپ ءوتتى.

– بۇگىندە ەلىمىزدە ەلباسىمىزدىڭ باستاماسىمەن قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بۇل كەشەندى باعدارلامانىڭ نەگىزىندە ەلىمىزدىڭ تەحنولوگيالىق, يننوۆاتسيالىق جانە ۇدەمەلى دامۋى كوزدەلگەن. تەحنولوگيالىق دامۋدىڭ نەگىزگى كىلتى عىلىمي جاڭالىقتار مەن يننوۆاتسيا ەكەنى ءسوزسىز. سوندىقتان قازىرگى تاڭدا وسى باعىتتاعى باستامالاردى, ستارتاپتاردى, عىلىمي جانە ءىت-جوبالاردى قولداۋدىڭ ماڭىزى زور. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, پارتيامىزدىڭ «NURINTECH» بايقاۋىنىڭ ماڭىزى زور, – دەدى پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.

ودان بولەك, ماۋلەن اشىمباەۆ جاستارعا ءوز كۇشتەرىنە سەنىپ, ويلارى مەن يدەيالارىن جۇزەگە اسىرۋ جولىندا تاباندىلىق تانىتىپ, ارمانىنا جەتۋ ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتۋ كەرەكتىگىن ايتتى.

– ءبىز قازىر Google, Amazon, Apple, Microsoft, Tesla, Alibaba سياقتى ءىرى يننوۆاتسيالىق كومپانيالاردىڭ ونىمدەرىن قولدانامىز. ولار دا ارمان مەن ماقساتتاردىڭ جانە تاباندى ەڭبەك پەن قاجىر-قايراتتىڭ جەمىسى. ولاردىڭ نەگىزىن قالاۋشىلار قولدارىندا مۇمكىندىك بولماسا دا ءوز جوبالارىنىڭ جەمىس بەرەتىنىنە سەنە ءبىلدى. سوندىقتان بۇگىنگىدەي تابىسقا جەتىپ وتىر. سول سەبەپتى سىزدەر دە ءوز مۇمكىندىكتەرىڭىزگە سەنىپ, ەڭبەك ەتۋلەرىڭىز كەرەك. سىزدەرگە ەلباسى دا ۇلكەن سەنىم ارتىپ, «Astana Hub» سياقتى ستارتاپتار الاڭىن اشىپ بەردى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن «NURINTECH» سياقتى بايقاۋلار دا كوپتەپ ۇيىمداستىرىلا باستادى. ەندى قازاقستاندىق جاستار ەلباسىنىڭ وسى سەنىمىن اقتاپ, يننوۆاتسيا جولىندا ايانباي جۇمىس ىستەۋلەرى كەرەك, – دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.

ءوز كەزەگىندە جاس ونەرتاپقىشتاردى ءماجىلىس دەپۋتاتتارى البەرت راۋ مەن گەننادي شيپوۆسكيح, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى نۇرجان التاەۆ, «Astana Hub» حالىقارالىق ءىت-ستارتاپتار تەحنوپاركىنىڭ ديرەكتورى ادىلەت نۇرعوجين, ۇلتتىق بيوتەحنولوگيالىق ورتالىقتىڭ باس ديرەكتورى ەرلان رامانقۇلوۆ جانە تاعى باسقا بەلگىلى ماماندار قۇتتىقتاپ, يگى تىلەكتەرىن جەتكىزدى.

بيىل قاتارىنان ءۇشىنشى رەت ۇيىمداستىرىلعان ءىس-شارا «جاس وتان» جاستار قاناتىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن وتكىزىلدى. ناتيجەسىندە ءۇش اتالىم بويىنشا جەڭىمپازدار مەن جۇلدەگەرلەر انىقتالدى.

اتاپ ايتقاندا, «الەۋمەتتىك ماڭىزدى يننوۆاتسيالار» اتالىمى بويىنشا قىزىلوردالىق نۇرسۇلتان پىرىمبەتوۆ جەڭىمپاز دەپ تانىلدى. ول بايقاۋعا قالاداعى كەپتەلىستى ازايتۋ ءۇشىن كولىكتى جالعا الۋعا ارنالعان ءموبيلدى قوسىمشاسىن ۇسىنعان. بۇل اتالىمدا مۇگەدەكتەر ارباسىن اۆتوماتتاندىرۋ قوندىرعىسىن ويلاپ تاپقان استانالىق دۋلات ءامىرجان 2-ورىن السا, ۇزدىك ۇشتىكتى كوزى ناشار كورەتىندەر ءۇشىن روبوتتاندىرىلعان تاياق جاساپ شىققان پاۆلودارلىق ءاليحان راحمەتوۆ تۇيىندەدى.

ال د.سەرىكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جاس عالىمدارى تانتالدان جاسالعان وتاندىق مەديتسينالىق يمپلانتتاردىڭ ۇلگىسىن ويلاپ تاۋىپ, «ۇزدىك جاس عالىم» اتالىمىندا جەڭىسكە جەتتى. ولاردىڭ سوزىنە قاراعاندا, قازىر ۇلگى كلينيكاعا دەيىنگى سىناقتان وتۋدە. ەگەر سىناق ناتيجەلەرى ءساتتى بولسا, بۇل قۇرىلعىلار قازاقستان عانا ەمەس رەسەيدىڭ دە نارىعىندا سۇرانىسقا يە بولماق. بۇل اتالىمدا ءوزىن-ءوزى رەتتەيتىن جىلىتۋ كابەلىن دايىنداعان الماتىلىق نۇرقادىر مانسۇروۆ 2-ورىن الدى. ال توزعان جانە تۇزدالعان جەرلەردى قالپىنا كەلتىرۋگە ارنالعان بيومەليورانت ويلاپ تاپقان جامبىل وبلىسىنىڭ تۋماسى داۋلەت ەگەمبەرديەۆ 3-ورىنعا تابان تىرەدى.

بىلتىر جوبادا جەڭىسكە جەتىپ, روبوت تەحنيكاسىنان حالىقارالىق جارىستاردىڭ جەڭىمپازى اتانعان الماتىلىق وقۋشى ليۋبوۆ دۋدچەنكونىڭ ءتۋريزمدى دامىتۋعا باعىتتالعان «joARney» قوسىمشاسى «جاستاردىڭ يننوۆاتسيالىق جوباسى» نوميناتسياسى بويىنشا توپ جاردى. ءموبيلدى قوسىمشا الماتى قالاسىندا تاۋعا شىققىسى كەلگەن تۋريستەرگە تاۋلى ايماقتىڭ مودەلىن تولىققاندى شىنايىلىق (augmented reality) فورماتىندا كورسەتەدى.

كولىك جاقىنداعاندا قۇلاققاپتىڭ دىبىس دەڭگەيىن ءوزى تومەندەتەتىن قوسىمشا جاساپ شىققان الماتىلىق جاڭگىر سيرانوۆ اتالعان نوميناتسيا بويىنشا 2-ورىن السا, جارىقتىڭ كومەگى ارقىلى دەرەكتەردى بەرۋ جوباسىمەن بايقاۋعا قاتىسقان اتىراۋلىق ارسەني كان ءۇشىنشى ورىننان كورىندى.

بارلىق جەڭىمپازدار مەن جۇلدەگەرلەرگە قارجىلاي سىيلىقتار تابىس ەتىلدى. ناقتى ايتقاندا, 1-ورىن العان جاس عالىمدارعا 1 ميلليون تەڭگە سىياقى تاعايىندالسا, 2-ورىن يەگەرلەرىنە – 500 مىڭ, 3-ورىن العان ونەرتاپقىشتارعا 250 مىڭ تەڭگەدەن بەرىلدى. بايقاۋدىڭ جالپى جۇلدە قورى 5 ميلليون تەڭگەنى قۇرادى. ودان بولەك, قوستانايلىق 11-سىنىپ وقۋشىسى پەتر شيلوۆ بايقاۋدىڭ ارنايى جۇلدەسى – حالىقارالىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ گرانتىن ۇتىپ الدى.

ايتا كەتەيىك, بايقاۋعا قاتىسۋعا 2018 جىلدىڭ قازان ايىنان باستاپ ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنەن 1000-نان استام ءوتىنىم كەلىپ تۇسكەن. كوميسسيا مۇشەلەرى فينالعا وتكەن 30 جۇمىستىڭ ىشىنەن ەكولوگيا, روبوت تەحنيكاسى, جاساندى ينتەللەكت, بالامالى قۋات كوزدەرى, جاسىل ەنەرگەتيكا, ونەركاسىپ, IT, مەديتسينا, حيميا, بيولوگيا, فارماتسەۆتيكا, جول قوزعالىسىنىڭ قاۋىپسىزدىگى سالالارىنداعى ەڭ ۇزدىك جوبالاردى تاڭداپ, ۇزدىك دەپ تانىدى.