«ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيى» رمقك - رەسپۋبليكاداعى ىرگەلى مۋزەيلەردىڭ ءبىرى. قورىق-مۋزەي اقىن, يسلام ءدىنىنىڭ كورنەكتى جارشىسى, «تۇركىستان ءپىرى» اتانعان عۇلاما قوجا احمەت ياساۋي (ازىرەت سۇلتان) قۇرمەتىنە ارناپ, حIV عاسىردىڭ سوڭىندا ءامىر تەمىر سالدىرعان كەسەنە نەگىزىندە تۇركىستان قالاسىندا 1978 جىلى 30 قىركۇيەكتە «رەسپۋبليكالىق قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى ساۋلەت عيماراتى مۋزەيى» رەتىندە اشىلدى.
1989 جىلى تامىزدىڭ 28 كۇنى قازاق سسر مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ №256 قاۋلىسىمەن «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيى» بولىپ قۇرىلدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 24.07.2015 جىلعى «قر مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك مەكەمەلەرىن قايتا ۇيىمداستىرۋ تۋرالى» №585 قاۋلىسىمەن «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيى» رمقك بولىپ قايتا قۇرىلعان.
قورىق-مۋزەيدە ارحەولوگيا جانە ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋ, عىلىمي زەرتتەۋ, قور ساقتاۋ, ەكسكۋرسيا جانە ناسيحات, شارۋاشىلىق بولىمدەرى جۇمىس اتقارادى.
قورىق-مۋزەيدىڭ تاريحي اۋماعىنىڭ جەر كولەمى - 88,7 گا. قۇرامىندا 99 تاريحي-مادەني ەسكەرتكىش بار.
مۇندا حالىقارالىق ەسكەرتكىش سانى - 1, رەسپۋبليكالىق ەسكەرتكىشتەر سانى – 20, جەرگىلىكتى ماڭىزعا يە ەسكەرتكىشتەر سانى – 7, الدىن-الا ەسەپكە الىنعان ەسكەرتكىشتەر سانى –71.
ال, قور ساقتاۋ بولىمىندە جيناقتالعان جادىگەر سانى - 24 421. ونىڭ ىشىندە نەگىزگى قور – 13 614, قوسالقى قور – 10 807, نۋميزماتيكالىق جادىگەرلەر سانى - 13 629, ارحەولوگيالىق جادىگەرلەر سانى – 5175, ەتنوگرافيالىق جادىگەرلەر سانى – 2698, جازبا ەسكەرتكىشتەر سانى - 2919.
قورىق-مۋزەي قورىندا ءامىر تەمىر داۋىرىنەن ساقتالعان قاسيەتتى تايقازان, لاۋھا (تۋدىڭ ۇشى), شىراعداندار مەن ەسىكتەر, ق.ا.ءياساۋيدىڭ «ديۋاني حيكمەت» كىتابىنىڭ قولجازبالارى ساقتالعان.
مۋزەيلەردىڭ ەكسپوزيتسيا الاڭدارىندا جىلىنا ءتۇرلى تاقىرىپتا كورمە ۇيىمداستىرىلسا, رەسپۋبليكا بويىنشا كوشپەلى كورمەلەر ۇيىمداستىرىلىپ, ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىستارى جانە وڭتۇستىك ءوڭىرىنىڭ اۋداندارى تۇگەل قامتىلىپ كەلەدى.
اتقارىلعان ءىس-شارالار ناتيجەسىندە قورىق-مۋزەي 2015 جىلى حالىقارالىق ICOM وداعىنىڭ «جىل مۋزەيى» ديپلومىنا يە بولسا, 2016 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ۇلتتىق بيزنەس-رەيتينگ باعدارلاماسىنىڭ «ورلەۋ قارقىنى» نوميناتسياسىندا قازاقستان مۋزەيلەرى بويىنشا «سالا كوشباسشىسى» اتاعىنا, «التىن» رەيتينگىسىنە يە بولىپ حالىقارالىق سەرتيفيكاتپەن جانە ارنايى «التىن قىران» مەدالىمەن ماراپاتتالدى. قورىق-مۋزەي 2018 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا «تاريحي-مادەني ءتۋريزمدى دامىتۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» نوميناتسياسىنا يە بولعان.