الماتىعا جۇمىس ساپارى اياسىندا قر پرەمەر-ءمينيسترى باقىتجان ساعىنتاەۆ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن پرەزيدەنت جولداۋىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ماسەلەسى بويىنشا كەزدەسۋ وتكىزىپ, وقىتۋ جۇيەسىمەن جانە ءبىلىم الۋشىلارعا جاسالعان جاعدايلارمەن تانىسۋ ماقساتىندا بىرقاتار ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىن ارالادى.
الماتى ق. تجكبب وقۋ مەكەمەلەرىنىڭ باسشىلارىمەن كەزدەسۋدە بىلىكتىلىك ورتالىقتارى ارقىلى مامانداردى دايىنداۋدىڭ جاڭا مودەلدەرى, سونداي-اق كوللەدج ستۋدەنتتەرىنە ءبىلىم الۋ جاعدايلارىن جاقسارتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
پرەمەر-مينيستر ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايلارىندا مامانداردى دايارلاۋ ساپاسىن ارتتىرۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى. مەملەكەت باسشىسى قازاقستان ەكونوميكاسىن جىلدامداتىپ جاڭعىرتۋ تۋرالى مىندەت قويدى. سونىمەن قاتار, جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدى ەسكەرە وتىرىپ, بۇرىننان جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان مامانداردى قايتا وقىتۋ ماسەلەسى وزەكتى بولىپ وتىر. ءبىلىم سالاسى داعدىلاردى ۇنەمى جەتىلدىرىپ وتىرۋمەن قاتار, ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە تۇبەگەيلى جاڭا ماماندىقتى مەڭگەرۋدى تالاپ ەتەتىن ۇزدىكسىز پروتسەسكە اينالۋدا.
ادام كاپيتالى ءبىرىنشى ورىنعا قويىلعان. وسىعان وراي, بارلىق وڭىرلەردە قاجەتتى داعدىلاردى ۇيرەتەتىن بىلىكتىلىك ورتالىقتارىن قۇرۋ قاجەت. سونىمەن قاتار, اتالعان ورتالىقتاردى جاراقتاندىرۋ ماسەلەسىنە ۇلكەن نازار اۋدارۋ كەرەك. بۇل قازىرگى تاڭنىڭ شىنايىلىقتارىنا بارىنشا جاقىن مامانداردى شىعارۋعا جول اشادى. بۇعان قوسا, ازاماتتاردىڭ ىڭعايلىلىقتارى مەن قايتا وقىتۋ جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتىرۋ ءۇشىن وڭىردەگى سۇرانىسقا يە قىزمەت سالالارى, ماماندىقتار, ءىرى كاسىپورىنداردىڭ قانداي دا ءبىر مامانعا دەگەن قاجەتتىلىكتەرى تۋرالى اقپارات بارشاعا قولجەتىمدى بولۋى ءتيىس.
بۇگىنگى كۇنى ۇكىمەت جۇمىسشى كادرلاردى دايىنداۋ بويىنشا كەشەندى جۇمىس جۇرگىزۋدە. قر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, قازاقستاندا 821 تجكبب وقۋ ورنى بار, 213 ماماندىق جانە 693 بىلىكتىلىك بويىنشا ماماندار وقىتىلادى. 486 كوللەدجدە قوسارلى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ەنگىزىلىپ جاتىر, جۇيەدە 40 مىڭنان اسا ءبىلىم الۋشىنى قامتيتىن 3993 كاسىپورىن بار. تۇلەكتەر اراسىندا جۇمىسپەن قامتىلۋ دەڭگەيى 92%-دان اسادى. سونىمەن قاتار, قوسارلى بىلىم بەرۋ اياسىندا گەرمانيانىڭ ەڭبەك مينيسترلىگىمەن كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدى جاڭعىرتۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلدى.
ب. ساعىنتاەۆ قاتىسۋشىلارعا بىلىكتى مامانداردى دايارلاۋدا حالىقارالىق ستاندارتتارعا نازار اۋدارۋ ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى, بۇل تۇلەكتەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرادى. ماسەلەن, استانا قالاسىندا وتكەن WorldSkills رەسپۋبليكالىق چەمپيوناتىندا قازاقستاندىق جاستاردىڭ ۇلكەن الەۋەتى, ەڭ وزىق تەحنولوگيالار مەن داعدىلاردى يگەرۋگە دەگەن ىنتاسى سەزىلدى. دەگەنمەن, ەلدەگى كادرلىق ماسەلەلەردى جۇيەلى تۇردە شەشۋ ءۇشىن ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى مەن جۇمىس بەرۋشىلەر اراسىنداعى قارىم-قاتىناسقا ەرەكشە نازار اۋدارۋ كەرەك.
تالقىلاۋ بارىسىندا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ وكىلدەرى ماماندار دايارلاۋ سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەرگە توقتالدى. «كاسىپقور» حولدينگى» اق-نىڭ باسقارما توراعاسى ە. كۇزەنباەۆ كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلارعا تجكبب ماماندارىن دايارلاۋداعى وزگەرىستەردىڭ تۇجىرىمدامالىق تاسىلدەرى تۋرالى ايتىپ بەردى. ونىڭ پىكىرىنشە, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋدىڭ باستى شارالارىنىڭ ءبىرى — بىلىكتىلىك ورتالىقتارىن قۇرۋ. اتالمىش شارا تجكبب-نى جاڭعىرتۋدىڭ بىرنەشە نەگىزگى باعىتتارىن كەشەندى شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى: بۇل ۇيىمداردىڭ جۇمىلعىشتىعى جانە جەكە دامۋ باعدارلامالارىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ. KNAUF وقۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى و. سوتنيكوۆتىڭ ايتۋىنشا, كومپانيا ءوز قىزمەتىندە قۇرىلىس سالاسىنا جاڭا تەحنولوگيالاردى مەڭگەرگەن مامانداردى دايارلاۋعا ەرەكشە كوڭىل بولەدى. ماسەلەن, زاۋىتتىڭ وندىرىستىك بازاسىندا قۇرىلعان ورتالىقتا 14 مىڭنان استام تىڭداۋشى ءبىلىمىن جەتىلدىرگەن.
الماتى قالالىق قۇرىلىس جانە حالىقتىق كاسىپشىلىك كوللەدجىنىڭ ديرەكتورى ق. جامانگوزوۆتىڭ ءوز سوزىندە مۇعالىم مارتەبەسى مەن ەڭبەك اقىسىن تولەۋ ماسەلەسىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. نەگىزىندە ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنىڭ, ونىڭ ىشىندە وقىتۋشىلار مەن وندىرىستىك وقىتۋ شەبەرلەرىنىڭ جالاقىسى تىكەلەي لاۋازىمدىق قىزمەتاقىعا بايلانىستى. وسى باعىتتا حالىق تابىسىنىڭ دەڭگەيىن كوتەرۋ جونىندەگى ەلباسىنىڭ جولداۋىن ورىنداۋ اياسىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار وتە ماڭىزدى. الماتى مەملەكەتتىك ەنەرگەتيكا جانە ەلەكتروندى تەحنولوگيالار كوللەدجىنىڭ وندىرىستىك وقىتۋ شەبەرى ق. ابەلدينوۆ WorldSkills Kazakhstan قوزعالىسى حالىقارالىق دەڭگەيدەگى بىلىكتى مامانداردى قالىپتاستىرۋدا ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنىن اتاپ ءوتتى. شەبەردىڭ پىكىرىنشە, قازاقستاندا اتالعان باعىتتى ودان ءارى دامىتۋ قاجەت, جاس مامانداردى بارىنشا تەرەڭىنەن دايىنداپ, حالىقارالىق دەڭگەيگە شىعۋ كەرەك.
جان باسىنا قارجىلاندىرۋ اياسىندا بيزنەستى ىنتالاندىرۋ جانە تاجىريبەگە باعدارلانعان ءبىلىم بەرۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرىن الماتى تۋريزم جانە قوناقجايلىق كوللەدجىنىڭ وقۋ-ادىستەمەلىك جۇمىس جونىندەگى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ي. اناياتوۆا كوتەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, جان باسىنا قارجىلاندىرۋ جۇيەسى ارقىلى تجكبب ماماندارىن دايىنداۋدى قارجىلاندىرۋ مامانداردى تەوريالىق جانە پراكتيكالىق وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋدىڭ جانە جۇزەگە اسىرۋدىڭ, سونداي-اق, ءتيىستى ءبىلىم بەرۋ ورتاسىن قۇرۋدىڭ بارلىق شىعىندارىن ەسكەرەدى.
بۇدان وزگە, كەزدەسۋ قاتىسۋشىلارى تجكبب ۇيىمدارىن اككرەديتاتسيالاۋ, ستۋدەنتتەردى قولداۋ شارالارىن دامىتۋ, سونىڭ ىشىندە ينجەنەرلىك باعىت بويىنشا گرانتتار سانىن ۇلعايتۋ جانە جاتاقحانالارمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىن قوزعادى.
سونداي-اق, ماسەلەنى تالقىلاۋعا ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ە. ساعاديەۆ پەن «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ە. جۇماعازيەۆ قاتىستى.
كەزدەسۋدىڭ قورىتىندىسىن شىعارا وتىرىپ, پرەمەر-مينيستر ب. ساعىنتاەۆ ۇكىمەتتە مامانداردى تەحنيكالىق دايارلاۋ ماسەلەسى تۇراقتى نەگىزدە قارالاتىنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار, مەملەكەت پەن بيزنەستىڭ بىرلەسكەن كۇش-جىگەرىمەن جوعارى بىلىكتى مامانداردى دايارلاۋ جانە ەلىمىزدىڭ كاسىپورىندارىندا شەتەلدىك جۇمىس كۇشىنىڭ ۇلەسىن تومەندەتۋ ماقساتىندا كاسىبي-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن قايتا قۇرۋ قاجەت. سونىمەن قاتار, قازاقستاندا WorldSkills قوزعالىسىن ودان ءارى دامىتۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. قازاقستان كومانداسىنىڭ حالىقارالىق چەمپيوناتتارعا ءساتتى قاتىسۋى ەلىمىز تۋرالى كۇللى الەمگە جاريا ەتۋگە, وسىلايشا شەتەلدىك ينۆەستورلاردى تارتۋعا جول اشادى.
قالادا بولاشاق مامانداردى دايارلاۋ ساپاسىن ارتتىرۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالارمەن تانىسۋ جۇمىستارى بىرقاتار ءبىلىم بەرۋ ينفراقۇرىلىمىنىڭ نىساندارىن ارالاۋ بارىسىندا جالعاسىن تاپتى, اتاپ ايتساق: قازاقستاننىڭ ينتەللەكت مەكتەبى, الماتى قۇرىلىس-تەحنيكا كوللەدجى, حالىقارالىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ۋنيۆەرسيتەتى.
ب. ساعىنتاەۆ قازاقستاننىڭ ينتەللەكت مەكتەبىندە وقۋ سىنىپتارىن, كىتاپ وقۋ ايماقتارىن, سپورت جانە اكت زالدارىن ارالادى. قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى ا. قىرىقباەۆ مەكتەپ ءىۆ (حالىقارالىق باكالاۆريات) باعدارلاماسى بويىنشا جۇمىس ىستەيتىنىن ايتتى. وسىلايشا, اتالعان وقۋ ورنىنىڭ تۇلەكتەرى الەمنىڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىنە وقۋعا تۇسكەن كەزدە 15% ارتىقشىلىققا يە بولىپ, بىردەن ءىى كۋرسقا قابىلدانا الادى. قۇرىلتايشى — Gateway كومپانياسى ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. ونىڭ شتاب-پاتەرى سينگاپۋردا ورنالاسقان, الەمنىڭ 5 قۇرلىعىندا 15 ەلدە ايماقتىق كەڭسەلەرى بار. كومپانيا مەكتەپپەن قاتار, الماتىدا بالالاردى ءسابي شاقتا دامىتۋ ورتالىعى مەن جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ اشقان. قالا اكىمدىگىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, قۇرىلىس مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا الماتىنى دامىتۋدىڭ 50 درايۆەر جوبالارىنىڭ قاتارىنا كىرەدى.
سونىمەن قاتار, پرەمەر-مينيسترگە پرەزيدەنتتىڭ حالىقتىڭ, سونىڭ ىشىندە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنىڭ تابىس دەڭگەيىن ارتتىرۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىن ورىنداۋ بارىسى تۋرالى باياندالدى. الماتى اكىمدىگىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, الماتىنىڭ ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭارتىلعان مازمۇنىنا كوشكەن مۇعالىمدەرىنىڭ 70% جۋىعىنىڭ ەڭبەكاقىسى 30%-عا وسكەن. ءوز كەزەگىندە, العاش رەت 1 قىركۇيەكتەن باستاپ ۇلتتىق بىلىكتىلىك تەستىلەۋىنەن وتكەن 1293 مۇعالىم لاۋازىمدىق ەڭبەكاقىلارىنا 30-دان 50%-عا دەيىن قوسىمشا ۇستەمە اقى الا باستادى. بۇدان وزگە, اعىلشىن تىلىندە ساباق بەرەتىن مۇعالىمدەرگە قولداۋ شارالارى ۇسىنىلۋدا. وسىلايشا, ەكىنشى جىل فيزيكا, حيميا, بيولوگيا جانە ينفورماتيكا پاندەرىن اعىلشىن تىلىندە بەرەتىن مەكتەپتەردىڭ مۇعالىمدەرىنە لاۋازىمدىق ايلىقتىڭ 200% كولەمىندە اقى بەلگىلەنگەن.
پرەمەر-مينيستر الماتى قۇرىلىس-تەحنيكالىق كوللەدجى جۇمىسىنىڭ مىسالىندا جۇمىس ماماندىقتارى بويىنشا ءبىلىم بەرۋ جانە داعدىلاردى ۇيرەتۋ ساپاسىمەن تانىستى. مۇندا عيماراتتى قۇرعاق قۇرىلىس, دانەكەرلەۋ ءىسى, اۆتوكولىك قۇرالىنا تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ, جيھاز ءوندىرىسى, ەلەكتر مونتاجدىق جانە سانتەحنيكالىق جۇمىستار جۇرگىزۋ, سونداي-اق, ەڭبەكتى قورعاۋ بويىنشا ارنايى تەحنولوگيالارمەن تەحنيكالىق جاراقتاندىرۋ ماسەلەسىنە كوڭىل ءبولىندى. بۇگىنگى تاڭدا كوللەدج جەتى ماماندىق بويىنشا 1042 ستۋدەنتتى دايارلاپ جاتىر. كوللەدجدە قوسارلى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى جانە وقىتۋدىڭ مودۋلدىك تەحنولوگياسى ەنگىزىلگەن. كوللەدج ديرەكتورى ي. نۇرمۇحانبەتوۆانىڭ ايتۋىنشا, 100-دەن استام ۇيىممەن جانە كاسىپورىندارمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتۋدىڭ ارقاسىندا تۇلەكتەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ كورسەتكىشى 100% جەتىپ وتىر.
ايتا كەتۋ كەرەك, مامانداردى دايىنداۋ, قايتا دايارلاۋ جانە بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىرۋ ماقساتىندا كوللەدج بازاسىندا ءتورت رەسۋرستىق ورتالىقتان تۇراتىن سالالىق كلاستەر ۇيىمداستىرىلعان, اتاپ ايتقاندا: «استك – كناۋف گيپس قاپشاعاي», «استك – Bosch ەلەكتر قۇرالدارى», سونداي-اق جيھاز وندىرىستەرى مەن دانەكەر ءىسى ورتالىقتارى.
ب. ساعىنتاەۆ جوعارى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىمەن ەلباسى تاپسىرماسىمەن حالىقارالىق ات ماماندارىن دايىنداۋ ماقساتىندا قۇرىلعان حالىقارالىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ۋنيۆەرسيتەتىن (حاتۋ) ارالاۋ كەزىندە تانىستى. بۇگىندە ء«بىلىم بەرۋدەگى ساپانى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى تاۋەلسىز اگەنتتىكتىڭ» ۇلتتىق رەيتينگىندە اتالعان جوو «ەسەپتەۋ تەحنيكاسى جانە باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋ» جانە «اقپاراتتىق جۇيەلەر» ماماندىقتارى بويىنشا ءى ورىندا تۇر.
حاتۋ رەكتورى د. شىنىبەكوۆ بار بولعانى 2009 جىلدان بەرى بارلىق دەڭگەيدە 4154 ستۋدەنت دايىندالعانىن, ونىڭ 70% جۋىعى — مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ گرانتى نەگىزىندە وقىتىلعانىن اتاپ ءوتتى. وقىتۋشىلار قۇرامى عىلىم دوكتورلارى مەن كانديداتتارىنان, PhD جانە DBA, «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ تۇلەكتەرىنەن جانە شەتەلدىك وقىتۋشىلاردان قۇرالعان. بۇعان قوسا, ۋنيۆەرسيتەت ازيا, ەۋروپا جانە اقش-تاعى ءبىلىم بەرۋ الىپتارىمەن بەلسەندى ىنتىماقتاستىق ورناتقان. قازىرگى تاڭدا حاتۋ ستۋدەنتتەرى حالىقارالىق كەيس-چەمپيوناتتاردىڭ جەڭىمپازدارى جانە Zhastar Innovation, TG Fair, Kazakhtelecom Hackathon, Nurintech جانە ت.ب. كوپتەگەن يننوۆاتسيالىق جارىستار مەن بايقاۋلاردىڭ جۇلدەگەرلەرى.
سونىمەن قاتار, پرەمەر-مينيسترگە ءبىلىم بەرۋگە قولايلى جاعدايلار جاساۋ ماقساتىندا 1000 ادامعا ارنالعان 2 جاتاقحانانىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, 200 ورىنعا ارنالعان 1 جاتاقحانا جاڭعىرتىلعانى باياندالدى. بۇدان وزگە, اكىمدىك 2020 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 27 جوو-دا 21 080 ورىنعا ارنالعان 40 جاتاقحانانى سالىپ, پايدالانۋعا بەرۋدى كوزدەپ وتىر.
الماتى قالاسىنىڭ تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە 66120 ادامدى قامتيتىن 81 كوللەدج بار, ونىڭ ىشىندە 23 459-ى مەملەكەتتىك, 42 661-ءى جەكەمەنشىك كوللەدجدەردە وقيدى. ماماندار 98 ماماندىق جانە 163 بىلىكتىلىك بويىنشا دايىندالادى. ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى اياسىندا تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ 26 ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىندە 4897 ادام وقيدى (قر بويىنشا 348 وقۋ ورنىندا 36 356 ادام وقيدى).
بۇگىنگى تاڭدا الماتىدا 145 مىڭ ادامى بار 39 جوو بار. ولاردىڭ ىشىندەگى 7 ۇلتتىق جانە 1 مەملەكەتتىك وقۋ ورنىندا 66,8 مىڭ ستۋدەنت ءبىلىم الىپ ءجۇر. باسقا 31 ۋنيۆەرسيتەت — 78,2 مىڭ ادامى بار جەكەمەنشىك وقۋ ورىندارى. قالادا 130 مىڭ ستۋدەنت باكالاۆرعا, 12,3 مىڭى ماگيسترانتقا وقىپ جۇرسە, 2,7 مىڭى بولاشاق دوكتورانتتار. الماتىنىڭ 2018-2019 وقۋ جىلىنا ءبىلىم ءبىلىم بەرۋ گرانتىنىڭ 40% -ى الماتىدا, ولار كوش باستاپ تۇر. بۇگىنگى تاڭدا مەملەكەتتىك گرانتپەن وقۋعا تۇسكەن ستيۋدەنتتەر سانى — 28 مىڭ (55% نەمەسە 10 مىڭ ادامعا وسكەن), ونىڭ ىشىندە باكالاۆريات تا وقىپ جۇرگەن 22 مىڭ بالانىڭ گرانتى كەلەسى باعىتتارعا بولىنگەن: گۋمانيتارلىق عىلىمدار — 10 مىڭ جانە تەحنيكالىق ماماندىقتار — 12 مىڭ, ماگيستراتۋرا — 4,7 مىڭ جانە دوكتورانتۋرا — 1,2 مىڭ.
تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا الماتىدا 117 ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسى سالىندى. سوڭعى بەس جىلدا قالادا ءبىلىم بەرۋدى قارجىلاندىرۋ دەڭگەيى 37%-عا نەمەسە شامامەن 27 ملرد تەڭگەگە ارتتى. بۇل ورايدا ءبىلىم بەرۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلۋدا. تەك بيىلعى جىلدىڭ وزىندە قۇرىلىس جانە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنا 17 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى ءبولىندى.