جارىقتىق, ءتۇز تاعىسىن اڭعارىپ, ويعا بەرىلەسىز, الىستان انداعايلاپ بىردە كورىنىپ, بىردە بۇلتىڭ ەتىپ كوز ۇشىندا الىستاي بەردى. كوك جوندا بۇلدىراڭ قاققان ارقارلار.
جارىقتىق قاراتاۋ ارقارلارى... «نەگىزى تيان-شان ارقارىنان وزگەشەلىگى دە سول بولسا كەرەك, – دەيدى قاراتاۋ قورىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى شورا جاناتاەۆ ءبىر اڭگىمەسىندە, – ولاردىڭ وزگەشەلىگى مۇيىزدەرى جۋان ءارى ورالىمدارى قىسقا بۇيراعا كەلمەيتىندەي, اتالىقتارى جىلقى تەكتەس بولىپ كەلەدى».
باسقا ارقارلاردى ۇيىرىنە جولاتپايدى. قاراتاۋ ارقارلارى باسقا تاۋدىڭ ارقارلارىنا قاراعاندا مۇيىزدەرى قىزعىلت قوڭىر بولىپ كەلەدى. كوكتەمدە بايشەشەك ەندى شىققاندا ءبۇر جارعان شوپكە جايىلادى. وسى جايلاۋدى حالىق توڭقايما دەپ اتاپ كەتكەن. سول جەردە ولار جەلگە ارتىن بەرىپ باستارىن كوتەرمەي جايىلاتىن بولعان. اقپان ايىنىڭ اياعىنان باستاپ اتالىق پەن انالىق ارقارلار ەكىگە بولىنەدى.
ال جاس اتالىق ارقارلار توپ ىشىندە انالىقتارىمەن قالادى. قۇلجالارى تاۋ باسىنا بيىكتەپ كەتەدى. قاراتاۋ قورىعىنا قارايتىن تۇركىستان جانە سوزاق ايماعىنداعى بۇل قورىقتىڭ قاراتاۋ تاۋىندا ماماندار بۇگىنگى ساناق بويىنشا 365 باس ارقار بارىن ايتادى. ونىڭ قۇلجاسى 160 باس, انالىق باسى 190, بيىلعى ءتولى 15 باس. قورىق ىشىندەگى بىرەسەك وزەنىنىڭ باستاۋ جاعىندا كوكبەل كەزى ۇستىندە قۇلجالار سول جەردەگى قوي تاستاردى جالايدى. سودان بارىپ كۇيىس قايىرادى. اقساقالدار سول تاستار قۇلجا بويىنا كۇش بەرەتىنىن ايتادى. بالكىم, الىستان بولسا دا قوي تاستاردى ىزدەپ كەلەتىنى راس تا شىعار.
اقساقالدار ايتادى: ارقارلاردىڭ انالىعى ەگىز تۋى وتە سيرەك, ال ەل اۋزىنداعى اڭگىمەدە, ەگىز قوزىلارى وتە كوپ بولاتىنى ايتىلادى. كىم بىلەدى, راس شىعار... قاراتاۋ ەتەگىندە اندىزداي اعىلعان ارقارلار... كورىپ قالساڭىز كوز قۋانادى.
ساپارباي پارمانقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى