پارلامەنت سەناتى الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە عىلىم كوميتەتىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا «كينەماتوگرافيا تۋرالى» زاڭ جوباسى قارالدى.
زاڭ جوباسى كينەماتوگرافيا سالاسىنداعى قۇقىقتىق, ەكونوميكالىق جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق نەگىزدەردى ايقىنداۋ ماقساتىندا ازىرلەندى. كينەماتوگرافيا سالاسىنداعى قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيتىن دەربەس زاڭدى قابىلداۋ كينووندىرىستى قولداۋ, ۇلتتىق فيلمدەردىڭ ساپاسى مەن باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ, حالىققا ارنالعان كينو كورسەتۋ قىزمەتىنىڭ قولجەتىمدىلىگى, كينويندۋستريانىڭ اشىقتىعى مەن ينۆەستيتسيالاردىڭ تارتىمدىلىعى, قازاقستاندىق كينونىڭ شەتەلدەگى بەدەلىنىڭ ءوسۋى مەن تانىلۋى ءۇشىن زاڭنامالىق دەڭگەيدە جاعداي جاساۋ قاجەتتىلىگىمەن نەگىزدەلگەن.
زاڭ جوباسىمەن جالعىز قۇرىلتايشىسى جانە اكتسيونەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى بولىپ تابىلاتىن ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعىنىڭ (بۇدان ءارى − ورتالىق) جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن قۇقىقتىق نەگىز جاسالعان. ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعى ۇلتتىق فيلمدەر دەپ تانىلۋعا ءۇمىتتى كينوجوبالاردى جانە ۇلتتىق فيلمدەردى مەملەكەتتىك قارجىلىق قولداۋدى ۇسىنۋ, سونداي-اق كينەماتوگرافيا سالاسىنداعى سۋبسيديالاردى تولەۋ جونىندە بىرىڭعاي وپەراتور بولىپ تابىلادى.
ءفيلمدى ۇلتتىق دەپ تانۋ جونىندەگى ۇسىنىستاردى تۇجىرىمداۋ ماقساتىندا ورتالىقتىڭ جانىنان ساراپتاما كەڭەسى – شىعارماشىل قىزمەتكەرلەر مەن ساراپشىلار قاتارىنان كونسۋلتاتيۆتىك-كەڭەسشى ورگان قۇرىلادى. زاڭ جوباسىمەن سونداي-اق ۇلتتىق كينونى مەملەكەتتىك قارجىلاندىرۋدىڭ جاڭا ۇلگىسىن ەنگىزۋ ۇسىنىلادى. مەملەكەتتىك قارجىلىق قولداۋ ۇلتتىق فيلمدەردى شىعارۋدى, پروكاتتاۋ مەن كورسەتۋدى جانە وسىعان بايلانىستى ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋ, سونداي-اق ۇلتتىق فيلمدەردى شەتەلدە ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن ۇسىنىلادى.
ۇلتتىق فيلمدەردى مەملەكەتتىك قارجىلىق قولداۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ۇسىنىستار مەن ۇسىنىمداردى تۇجىرىمداپ دايىنداۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ جانىنان كونسۋلتاتيۆتىك-كەڭەسشى ورگان – ۇلتتىق فيلمدەردى مەملەكەتتىك قارجىلىق قولداۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى مەكەمەارالىق كوميسسيا قۇرىلادى. زاڭ جوباسى قابىلدانعان سوڭ فيلمدەر مونيتورينگىنىڭ بىرىڭعاي اۆتوماتتاندىرىلعان اقپاراتتىق جۇيەسى قۇرىلاتىن بولادى, ول قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا فيلمدەردى جۇيەگە كەلتىرۋ جانە ەسەپكە الۋدى قامتاماسىز ەتەدى. سونداي-اق زاڭ جوباسىمەن ۇلتتىق مادەني يگىلىكتىڭ اجىراماس بولىگى رەتىندە ۇلتتىق فيلمدەردى جانە جەكەلەگەن زاڭدى تۇلعانىڭ جۇمىس ىستەۋى ارقىلى باستاپقى ماتەريالداردى ساقتاۋ جولىمەن ۇلتتىق كينەماتوگرافيانى قولداۋ كوزدەلىپ وتىر.
زاڭ جوباسىنا سايكەس ءفيلمدى فەستيۆالداردا, سەمينارلاردا, رەتروسپەكتيۆادا كورسەتۋ جاعدايلارىن قوسپاعاندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا ءفيلمدى پروكاتتاۋ جانە كورسەتۋ ول مەملەكەتتىك فيلمدەر تىزىلىمىندە تىركەلگەن كەزدە عانا جانە بەرىلگەن پروكاتتاۋ كۋالىگىنە سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. سونىمەن قاتار, قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا شىعارىلعان بارلىق فيلمدەرگە جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا پروكاتتاۋ ماقساتىندا اكەلىنەتىن (جەتكىزىلگەن) فيلمدەرگە جاس ساناتتارى بەرىلە وتىرىپ, جاسقا سىنىپتاۋ جۇزەگە اسىرىلادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا فيلمدەردى پروكاتتاۋ قازاق تىلىندە جانە باسقا دا تىلدەردە جۇزەگە اسىرىلادى. ۇلتتىق فيلمدەردى پروكاتتاۋ قازاق تىلىندە جانە قاجەتتىلىگىنە قاراي باسقا دا تىلدەردە جۇزەگە اسىرىلۋعا ءتيىس.
پروكاتتالۋى شەكتەۋلى فيلمدەردى قوسپاعاندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا كينوزالدار مەن وسى ماقساتتارعا ارنالعان وزگە دە ورىنداردا پروكاتتالاتىن جانە كورسەتىلۋى قازاق تىلىندە جۇزەگە اسىرىلمايتىن فيلمدەر قازاق تىلىنە دۋبلياج جاسالۋعا نە سۋبتيترلەنۋگە, نە كادر سىرتىنداعى اۋدارمامەن قامتاماسىز ەتىلۋگە ءتيىس. كوميتەت وتىرىسىندا سونداي-اق «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە كينەماتوگرافيا ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى قارالدى. نەگىزگى زاڭ جوباسىنىڭ تۇجىرىمدامالىق باعىتتارىن ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنە, «سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كودەكسىنە جانە «مادەنيەت تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ ۇسىنىلادى.
اتالعان تۇزەتۋلەر سالالىق سيپاتقا يە جانە كينەماتوگرافيامەن بايلانىستى ماسەلەلەردى قۇقىقتىق رەتتەۋگە ارنالعان. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنە ەنگىزىلەتىن تۇزەتۋلەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت تۋرالى زاڭناماسىنىڭ تالاپتارىن بۇزعانى ءۇشىن ءتيىستى جاۋاپتىلىقتى كوزدەيدى. «سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كودەكسىنە ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ۇلتتىق فيلمدەردى ءوندىرۋ جانە پروكاتتاۋ ءۇشىن سالىقتىق پرەفەرەنتسيالاردى قولدانۋدى كوزدەيدى.
اتالعان تۇزەتۋلەرگە ساي قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كينەماتوگرافيا تۋرالى زاڭناماسىنا سايكەس ۇلتتىق فيلم دەپ تانىلعان ءفيلمدى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنداعى كينوزالداردا كورسەتۋدەن تۇسەتىن كىرىستەر بويىنشا كورپوراتيۆتىك تابىس سالىعى 100 پايىزعا ازايتىلۋعا جاتادى. زاڭ جوباسىمەن «مادەنيەت تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا قايتالاناتىن نورمالاردى الىپ تاستاۋ جانە «كينەماتوگرافيا تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ جوباسىنا سايكەس كەلتىرۋ بولىگىندە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلەدى.
اتالعان تۇزەتۋلەرگە سايكەس مادەنيەت سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا ۋاكىلەتتى ورگان كونسۋلتاتيۆتىك-كەڭەسشى ورگانداردى – تەاتر, مۋزىكا قىزمەتى جانە كونتسەرتتىك قىزمەت, تسيرك ونەرى, مۋزەي ءىسى جانە ارحەولوگيا, بەينەلەۋ ونەرى, ساۋلەت جانە ديزاين, ادەبيەت جانە كىتاپ باسىپ شىعارۋ جونىندەگى سالالىق كوركەمدىك كەڭەستەردى قۇرادى. وسى زاڭ جوباسى قابىلدانعان جاعدايدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا كينەماتوگرافيانى دامىتۋ ءۇشىن قاجەتتى جاعدايلار جاسالادى.
قۇجاتتار پالاتانىڭ قاراۋىنا جىبەرىلدى.