ءاز انا, اياۋلى انا, اسىل انا

انالار كەڭەسى مەن «اجەلەر مەكتەبىنىڭ» مۇشەلەرى مەرەكە­لىك شارانى «ەلباسىنىڭ اناسى ۇلگى بولار بارشاعا» دەگەن تا­قى­رىپقا ارنادى. كەڭەس­تىڭ ءتورايىمى, ۇلاعاتتى ۇستاز ك ۇلىم­كوز سمايلوۆا پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ «قوعامنىڭ دامۋ بارىسىن ومىردە – نازىك, كوڭىلدە – بيىك, ال ىستە مىعىم ايەل­دەر قاۋىمىنسىز كوزگە ەلەستەتۋ مۇم­كىن ەمەس», دەگەن ءسوزىن العا تارتا وتىرىپ, بويىندا قازاق ايەلىنە ءتان يماندىلىق, سالماقتىلىق, بيازىلىق, ىزەتتى­لىك قاسيەتتەر وتباسى بەرەكەسىن ساقتاۋدىڭ, دەنى ساۋ, ەلىن, جەرىن, وتانىن قورعاۋعا ءار كەز دايىن ۇرپاق وسىرۋگە قىزمەت ەتىپ كەلە جاتقانىن اڭگىمەلەدى. 

بۇگىنگى كەش ەلباسىنىڭ اناسى ءالجان اپانىڭ بار بولمىسىن ۇلگى ەتە وتىرىپ, ۇلدارىن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنداي ەل قامىن جەي­تىن, تۋعان جەرىن قاستەرلەيتىن, بىر­نەشە ءتىلدى مەڭگەرگەن, مەيى­رىمدى, پاتريوت ەتىپ ءوسىرۋ ماقساتىن كوزدەيدى. ۇلكەندەرمەن قوسا جاس ورەندەردى شاقىرىپ وتىرعا­نى­مىز سوندىقتان», دەدى ك ۇلىمكوز قايىربايقىزى. 

«تۇڭعىش پرەزيدەنت – ناعىز ءپاتريوتيزمنىڭ ۇلگىسى», «ۇل تار­بيەسىندەگى تەكتانۋ, شە­جىرە­نىڭ ءرولى», «قازاق وتباسىنداعى ۇل بالا­نىڭ تاربيەسى» دەگەن تا­قى­رىپ­تار وتباسىنىڭ ۇيىت­قىسى, مەيىرىم-شاپاعات كوزى ءالجان انا­مىزدىڭ ۇل-قىزدارىن اتا-بابا داستۇرىمەن تەكتىلىككە تاربيەلەۋ جولىنداعى جانقيارلىق ەڭبەگى, قامقورى, سۇيىسپەنشىلىگى, ادامدى قاس-قاباعىنان, جانارىنان تانيتىن بايقاعىش قاسيەتتەرى جايلى كەلەلى اڭگىمەلەر قوزعالدى. سۇيىكتى اجە ۆالەنتينا ۆولوچكەەۆيچ قازاق­­ستاندا تۇراتىنىن ماقتان تۇتا­­تىنىن, قازاق حالقىنا ءدان ريزا ەكەنىن, نەمەرەسى ياروسلاۆتى سكريپ­كا ونەرىنە باۋلىپ جۇرگەنىن ەرەك­شە ريزاشىلىق سەزىممەن جەتكىزدى.

ماقپال ساركەنقىزىنىڭ ءال­جان انا تۋرالى بايانداماسىن جينال­عاندار ۇيىپ تىڭدادى. ءال­جان انانىڭ سىرتقى قارا­پايىم بەينەسى قانشاما كەرەمەت قا­سيەت­تەردى جاسىرىپ تۇرعانى­نا, توپىراقتى ءولىم, توي جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ قابىلەتى ەرەكشە ەكەنىنە, اسىرە­سە قىزىن ۇزاتاتىندار ءالجان­دى ماڭايلايتىنىنا كوپتەگەن مىسال كەلتىردى. كورشىلەرى مەن قۇربىلارىن جاۋىپ جىبەرىپ, ءبىر اپتانىڭ ىشىندە قىز جاساۋىن سامساتىپ قويادى ەكەن. ءوزى تەرمەلەپ تۇرىپ تەكەمەت توقيدى, كيىز باسادى. تەرىم الاشاعا دا ەپتى, ءبىر شاۋگىم شاي قايناتىپ جىبەرىپ, قاتارلاستارىنىڭ باسىن قوسا قويادى. «اناۋ ءبىر قىزىمىز ۇزاتىلادى, قولدان كەلگەنشە قارمانايىق, ءبارىن بىلگەندە ويۋدى ۇيرەنبەپپىن, قيىقشا-قۇراعىڭىزعا باپانداي بولساق تا», دەپ وتىرادى ەكەن. كادە ۇلەستىرۋ مەن سىي تاراتۋدى دا قاپىسىز مەڭگەرگەن مەيىرىمدى جاندى جۇرتشىلىق جەڭەشە اتاپ كەتكەن. ءتىل ۇيىرەتىن ايرانى مەن قويۋ كىلەگەيى, قايماق قاتقان كۇرەڭ شايى دا كەسەسىنە قول سوزعانداردىڭ ەسىندە قالىپتى. ءالجان اقىن عانا ەمەس, اۋىل اجارىن كەلتىرەر ءانشى دە ەدى. ەل ىشىنە كەڭ تاراعان اندەردى ناقىشىنا كەلتىرىپ ورىندايتىن بولعان.

قالالىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ ءتورايىمى سارا تاسەمەنوۆا ەر بالانىڭ ءبىر ءسوزدى, ەر مىنەز­دى, ەڭبەكقور, كوپشىل بولىپ وسۋىن­دەگى وت باسى, وشاق قاسى قام­قور­شىسى, جىلىتۋشى­سى انا­نىڭ رولىنە, ءتالىم-تاربيە­سىنە ەكپىن ءتۇسىرىپ, وعان تاۋەل­سىز قازاق­ستاننىڭ تۇڭعىش پرەزي­دەنتى­نىڭ ءومىرى ايقىن مىسال ەكە­نىن ايتتى. ساپۋرا قاجى تاشەنوۆا كەلىن­دەردى, جاس وتاۋ يە­لەرىن ىزەتتىلىككە, ىن­تى­ماققا ۇندەدى. پسيحولوگ يري­نا ياكيموۆا نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلىن­داي اتاقتى تۇلعانىڭ تۋعان جەرىن, ءوسىپ-ونگەن ورتاسىن, بىلايشا ايتقاندا گەنەو­لوگيالىق ءتۇپ-تامىرىن, دىڭگەگىن ءبىلۋ جاس بۋىن ءۇشىن ەرەكشە تاعىلىم ەكەنىن ايتا كەلىپ, ءال­جانداي ءاز انالاردى «جۇماق انانىڭ اياعىنىڭ استىندا» دەگەن قاناتتى سوزبەن سالىستىردى. 

جيىنعا 1 جەلتوقساندا دۇن­يە­گە كەلگەن 14 ەر بالا انالارى­مەن بىر­گە جيىنعا ارنايى شاقى­رى­لىپ, قاي­سار ازامات بولىپ ءوسسىن دەگەن ىرىممەن ارقايسىسىنىڭ قولىنا قامشى ۇستاتتى. كوپ بالا وسىرگەن ءبىر توپ اناعا سىي-سياپات جاسالدى.

ءومىر ەسقالي,

«ەگەمەن قازاقستان»

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى