جازۋشى-جۋرناليست قاينار ولجاي وتكەن عاسىردىڭ توقسانىنشى جىلدارىنىڭ ورتاسىندا جارىق كورگەن «پرەزيدەنت پىراعى» اتتى رەپورتاجدار كىتابىندا, مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 1993 جىلى قازان ايىندا موڭعولياعا بارعان رەسمي ساپارى جايلى كورگەن-بىلگەنىن بايانداي وتىرىپ: «پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ وزەكتى ماسەلەلەردى شەشىپ العان سوڭ وسى ەلدەگى قازاقتارمەن كەزدەسىپ, اتامەكەندە بولىپ جاتقان وزگەرىستەردى, جاڭالىقتاردى ايتتى. ...كەزدەسۋدەن كەيىن باي-ولكە ايماعىنىڭ باسشىسى ميزامحان كۇنتۋعان ۇلى باستاعان ازاماتتار قازاقستان دەلەگاتسياسىنا قوناقاسى بەرۋدى پارىز ساناپتى. ولار «كوك ءتاڭىر» رەزيدەنتسياسى ىشىنە ون ەكى قانات كيىز ءۇي تىگىپتى. سول جەردە ۇكىلى دومبىراسىن قولعا الىپ, ءوزى دە ۇلبىرەپ تۇرعان مەرۋەش باشاي دەگەن قارىنداسىمىز قازاقستان پرەزيدەنتىنە ارناۋ ايتتى. اتاجۇرتتان الىستا جاتقان بۇلاردىڭ ساعىنىشى, اڭساۋى, وكسىگى, وكىنىشى, ءۇمىتى, بولاشاعى جاتقان بۇل ارناۋدىڭ ءجونى بولەك بولدى. ناز دا بار, بازىنا دا بار. تىلەك تە بار, قايسارلىق تا بار. اقبوز ءۇيدىڭ الدىندا ارناۋدى تىڭداپ تۇرىپ, پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ تولقىدى. بۇعان دەيىنگى تالاي ساپاردا بۇل كىسى تاڭدانىسىن دا, تولقىنىسىن دا بايقاتپايتىن» دەپ جازىپتى.
جۋرناليست جازعان بۇل ءساتتى ول كەزدە تەلەەكراننان ءبارىمىز دە كوردىك. ءتىپتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ارناۋدى تىڭداپ تۇرىپ كوز جاسىن سۇرتكەنىن بىلايعى جۇرت ءالى ۇمىتا قويعان جوق. راسىندا اققۋدىڭ بالاپانىنداي ۇكىسى جەلبىرەگەن جاس قىزدىڭ «قاندى بۇعاۋ قاقىراپ, قايتا ورالدى كوك تۋىم, الىستاعى اعايىن, كەلشى دەگەن جەتتى ءۇنىڭ...» دەيتىن زارلى تولعاۋىن بەيجاي تىڭداۋ مۇمكىن ەمەس-ءتىن.
ودان بەرى قانشاما جىلدار الماستى. ءتاي-ءتاي باسىپ تاۋەلسىزدىگىن جاريالاعان قازاقستان قازىر الەمدەگى الدىڭعى قاتارلى ەلگە, حانعايداعى قانداسىنا قامىعا قاراعان ەلباسى قازىر عالام تانىعان تۇلعاعا اينالدى.
ارادا 15 جىل وتكەندە, ياعني 2008 جىلى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاعى دا كەزەكتى رەت رەسمي ساپارمەن موڭعولياعا باردى. تاعى سول ۇلان-باتىر قالاسىندا قانداستارىمەن كەزدەستى. وسى قاۋىشۋ ۇستىندە ون بەس جىل بۇرىن ەلباسىنى جىرىمەن ەلجىرەتكەن ءانشى مەرۋەش ءان سالدى. بۇل جولى ەرتەدەگىدەي زارلى سۇڭقىل ەمەس, 10 جىلدىڭ ىشىندە ىرگەسى كەڭەيگەن الىپ شاھار استانا جايلى, دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا تۇسكەن قازاقستاننىڭ بۇگىنى مەن بولاشاعى جايلى شاتتىق جىرى جىرلاندى.
كەزدەسۋ ۇستىندە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ءانشى قارىنداسىمىزعا «اتاجۇرتقا ورالمايسىڭ با؟» دەگەن ساۋال تاستاپ, مەرۋەشتىڭ ء«يا» دەگەن جاۋابىن ەستىگەننەن كەيىن مەزەتتە قىزمەت بابىمەن بىرگە بارعان ادامدارعا «قاراعاندى وبلىسى اكىمىنە حابارلاسىڭدار, مەرۋەشتى جۇمىسقا قابىلداسىن!» دەپ قولما-قول تاپسىرما بەرگىزدى. ءسويتىپ, ءانشى قىزىمىز اتاجۇرتىنا ورالىپ, قازىر ق.بايجانوۆ اتىنداعى قاراعاندى وبلىستىق كونتسەرتتىك بىرلەستىگىندە ابىرويلى قىزمەت اتقارىپ ءجۇر.
بەكەن قايرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»