• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
پرەزيدەنت 30 قاراشا, 2018

الەم تانىعان ەلباسى

3081 رەت
كورسەتىلدى

سوناۋ توقسانىنشى جىل­دار­دىڭ باسىندا ەگەمەندىك العان قازاقستان دەموكراتيا جولىن تاڭداپ, تۇڭعىش رەت پرەزيدەنت سايلاۋىن وتكىزدى. جال­پىحالىقتىق سايلاۋدا ەڭ كوپ داۋىس جيناعان, دالىرەك ايتساق ساي­لاۋشىلاردىڭ 98 پايىزىنان ارتىعى قول­داعان نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرە­زيدەنتى بولىپ تاعايىندالدى. سول ۋاقىتتان باستاپ شيرەك عاسىر­دان ارتىق نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى قازاق ەلىنىڭ كوشىن باستاپ كەلەدى.

ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ تى­كە­لەي باسشىلىعىمەن ەگە­مەن­دىك­تىڭ العاشقى قيىن-قىستاۋ جىل­­دارىندا ەلدىگىمىزدى ساقتاپ, قيىن­شى­لىقتاردى جەڭە بىلدىك, ساياسي جۇيەدە, ەكونوميكادا, الەۋمەت­تىك سالادا زاماناۋي كۇردەلى رەفورمالار جۇرگىزدىك. ولار­دىڭ ناتيجەسىندە دەموكراتيالىق باعىتتاعى زايىرلى قازاق­ستان مەملەكەتى دۇنيەگە كەلدى, نا­رىقتىق ەكونوميكا جۇيەسىنە كوش­تىك, زامان تالابىنا ساي الەۋ­مەتتىك سالانىڭ دامۋ باعىتتارى جا­سالدى. بۇگىنگى تاڭدا قازاقستان بارلىق شەشۋشى قىرلارىمەن الەم ەلدەرىنىڭ بەل ورتاسىندا. دالىرەك ايتساق, ەكو­نو­ميكاداعى, ءبىلىم, دەنساۋلىق سا­لا­­سىنداعى كورسەتكىشتەرىمەن ال­دىڭعى قا­تار­لى ەلدەرگە بىرتە-بىرتە جاقىنداپ كەلە جاتىر. عاسىرلار جۇرەتىن جولدىڭ, الاتىن اسۋلاردىڭ شيرەك عاسىر ىشىندە-اق اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي ءبىرازىن ەڭسەرىپ تاستادىق دەپ ايتا الامىز. بۇرىن قازاق تاريحىندا بولماعان جولعا بەت الىپ, الەم ەلدەرىمەن ءومىردىڭ بارلىق سالالارىندا ۇلى كۇرەس باستالدى. ونىڭ تۋىن پرەزيدەنت نازارباەۆ كوتەردى.

عاسىرلار بويى تەحنولوگيا, تەحنيكا تۇرعىسىنان الەم ەلدەرىنىڭ ەڭ سوڭىندا تيتىقتاپ جۇرگەن, ءوندى­رىسىنىڭ دەڭگەيىن كەڭەس داۋىرىندە ين­دۋستريالىق قوعام دارەجەسىنە دە جەتكىزە الماعان قازاق ەلىن زاماناۋي جوعارى تەحنيكا, تەحنولوگيالارمەن جاراقتاپ, ۇزاپ العا كەتكەن پوستيندۋستريالى ساتىداعى ەلدەردىڭ, ياعني بۇگىنگى ەڭ وزىقتارىنىڭ قاتارىنا الدىمەن بىرتىندەپ جاقىنداپ, تۇبىندە ولاردىڭ ساناتىنا قوسىلۋدىڭ ۇلى جورىعى باستالدى. وسى جورىقتى دا جان-جاقتى ويلاستىرىپ, تىكەلەي ونىڭ دا كوشىن باستاعان پرەزيدەنت نازارباەۆ بولدى. ەلىمىزدە ون شاقتى جىلدان ارتىق تولاسسىز ءجۇرىپ جاتقان يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى, سونىڭ ارقاسىندا دۇنيەگە كەلگەن 1000-نان اسا جاڭا كاسىپ­ورىن – سونىڭ دالەلى.

پرەزيدەنتتىڭ تىكەلەي باسشى­لىعىمەن, بۇرىن ەشكىم بىلمەيتىن, ەشكىممەن ايتارلىقتاي قاتىناسى جوق قازاقتاردى, قازاق ەلىن الەمگە جان-جاقتى تانىستىرۋ باستالدى. ول ءۇشىن الەم ەلدەرىمەن بەي­بىت­شىلىك پەن جاراستىققا باستاي­تىن ساياسات جاسالۋى كەرەك ەدى. ونى دا پرەزيدەنت جاسادى. الەم ەل­دەرى­نىڭ بىرازىمەن ءوزارا ءتيىمدى سايا­سي-ەكونوميكالىق بايلانىس قا­لىپ­تاستى. ونىڭ دا ءتيىمدى مودەلىن ىسكەرلىكپەن جۇزەگە اسىرا بىلگەن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى بولدى. وسىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان بۇگىن كوپتەگەن ەلدەرمەن تۇراقتى جانە ءوزارا ءتيىمدى بايلانىسى بار الەمگە بەلگىلى مەملەكەت.

الەم كەڭىستىگىندە باسقالارمەن تەڭ جۇرەتىن, ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگى زامان تالابىنا ساي كەلەتىن ۇرپاق ءوسىرۋ دە جوعارىدا ايتىلعان جو­رىق­تىڭ ەرەكشە ماڭىزدى بولىگى بول­دى. پرەزيدەنت ۇسىنعان الەم­دەگى جاراستىققا قۇشاعىن ايقارا اشقان قازاق ەلىن الەم ەلدەرى تۇسى­نە ءبىلدى. ءبىلىم الامىن, شەتەل­دەگى وزىق ۇلگىلەرمەن سۋسىنداي­مىن دەگەن قازاق ازاماتتارىن ەشكىم بەتىنەن قاقپادى. جۇزدە­گەن مىڭ قازاق جاستارى الەمنىڭ دامىعان ەلدەرىندە بولىپ, زاماناۋي ءبىلىم الدى. پرەزيدەنت ۇسىنعان «بولاشاق» باعدارلاماسى قازاقستاننىڭ ءار سالالارىنىڭ كوشىن باستايتىن ءبىلىمدى, بىلىكتى ما­مان­دار دايىنداۋ ماقساتىن قوي­دى. وسى باعدارلامامەن شەتەل­دە وقىعان مامانداردىڭ ال­عاش­­قى توبى مينيسترلەر, وبلىس, اۋدان اكىمدەرى, باسقا دا جاۋاپتى مەم­لەكەتتىك قىزمەتتەردى جەمىستى اتقارا باستادى. ولاردىڭ قاتارى جىلدان-جىلعا كوبەيۋدە.

سىرتقى ساياسات, ديپلوماتيا الەمىندە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ەڭبەگى دە, بەدەلى دە, وعان دەگەن قۇرمەت تە ەرەكشە. وسى ەگەمەندىك جىلدارىندا ەۋروپا, سولتۇستىك جانە لاتىن امەريكاسى, ازيا, اراب ەلدەرىنىڭ كوپشىلىگىنە بارىپ, ولاردىڭ كەيبىرەۋىنە ءبىر رەت ەمەس, بىرنەشە ساپار شەگىپ, سول ەلدەرمەن قازاق ەلىنىڭ تۇراقتى قارىم-قاتىناسىن ورناتا ءبىلدى. قازىرگى يۋ-قيۋ زاماندا الەم ەلدەرىنىڭ كوبى, الىس-جاقىن كورشىلەر دە ءبىر-ءبىرىنىڭ جاعاسىنا جارما­­سىپ جات­قاندا الەمدە ەشكىممەن قاباق شىتىسپاي, تەك دوستىق, تۇسىنىس­تىك جاع­دايدا بولۋ – نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى­نىڭ سىرتقى ساياساتتاعى اسقان شەبەرلىگى. 

الەم ەلدەرى ونى جاھاندىق دارەجەدەگى قايراتكەر, ساياساتكەر دەپ تانىپ, قۇرمەتتەيدى. سونىڭ ايعاعى – ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ كەزەكتى وتىرىسىنىڭ, وسى ۇجىم­دى قۇرعان ەلدەردىڭ ءبىرىنشى باس­شى­لارىنىڭ قاتىسۋىمەن قازاق­­ستان استاناسىندا ءوتۋى. بۇل – تاريح­تا دامۋ جولىنا جاقىن­دا عانا شىققان ەلدەردىڭ ەشقاي­سى­سىندا بولماعان تەڭدەسى جوق وقي­عا. وسىنى ۇيىمداستىرۋعا مۇم­كىن­­دىك اشقان قازاقستان باس­شى­سى­ن­ىڭ الەمدەگى جوعارى بەدەلى, بەي­بىتشىلىك, جاراستىق تۋىن كو­تەر­گەن پرەزيدەنتىن ءار ۋاقىتتا قولداپ وتىرعان قازاق ەلىنىڭ بەدەلى.

وسىنداي ەرەن ەڭبەكتىڭ ارقا­سىندا ەلوردامىز الەم ەلدەرى­نىڭ مامىلەگەرلەر استاناسى سيپاتىنا يە بولدى. الىس-جاقىن جەرلەردەگى داۋ-دامايلار­دىڭ ءوز ەلدەرىندە شەشىمىن تاپپاي, استاناعا كەلىپ, ەلباسىنىڭ اقىل-كەڭەسىن تىڭداپ, داۋدىڭ كۇرمەۋى بىردەن شەشىلمەسە دە, تار­قاتىلا باستاعانىنا قۋانىپ قايتقانداردى دا ءبىر ەمەس, تالاي رەت كوردىك. قورىتا ايتساق, بىز­دەردى, قازاقتاردى, الەم ساحناسىنا شىعارىپ, ەلدىگىمىزدى بارشاعا پاش ەتە العان نۇرسۇلتان نازارباەۆتاي قايراتكەر تاريحىمىزدا بۇرىن-سوڭدى بولعان جوق.

ءبىزدىڭ تىرشىلىگىمىز, جالپى ادام­­زات ءومىرى قازىرگى زاماندا وتە تەز وزگەرۋدە. بۇگىنگى ءبىزدىڭ بايلى­عى­مىزدىڭ باستى كوزى – مۇناي مەن گازدىڭ ماڭىزى ازايىپ, بالامالى ەنەرگەتيكا, ءتورتىن­شى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا­نىڭ كەيبىر جەتىستىكتەرى ادام ومىرىندە, ەڭ الدىمەن دامى­عان ەلدەردە قولدانىلا باستادى. مۇنى تاريحتا بىرنەشە رەت بول­عان كۇردەلى تەحنولوگيالىق جاڭا­لىق­­تاردىڭ اناسى دەپ ايتۋعا بولا­دى دەيدى ماماندار. ويت­كەنى بۇرىن بولعاندارى ادام­نىڭ قارا كۇشىنە كۇش (تراكتور, مە­حا­ني­كالىق تۇرعىلار ت.ب.) قوسۋ ءۇشىن جاسالعان ەدى, ءتورتىنشى تەحنو­لو­گيا­لىق توڭكەرىس ادامنىڭ وي-سا­ناسىن, جاسامپازدىعىن, قىسقاشا ايتقاندا, ادام كاپيتالىن ەسەلەپ ارتتىراتىن جاڭالىق بولىپ تۇر. 

وسىنداي بولاشاقتىڭ كۇردەلى وزگەرىسىن دەر كەزىندە تۇسىنۋدە دە ن.نازارباەۆ قىراعىلىق تانىتتى. ادام كاپيتالىن دامىتۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى حالىقتى, ەڭ الدىمەن جاس ۇرپاقتى ساپالى بىلىممەن سۋسىنداتۋ بولسا, وسىنى تەرەڭ تۇسىنگەن پرەزيدەنت ءبىلىم سالاسىنا بۇرىنعىدان دا كۇر­دەلى, وتە اۋقىمدى رەفورمالاۋ جوبا­س­ىن ۇسىندى. قازىرگى تاڭدا بۇكىل ءبىلىم-عىلىم جۇيەسىندە, بالا­باق­شادان باستاپ جوعارى وقۋ ورىن­دارىنا دەيىن, وسى رەفورمالار ەك­پىندى تۇردە ءجۇرىپ جاتىر. جاڭا, ساپالى وقۋ باعدارلاماسى ەنگى­زى­لۋدە, جۇزدەگەن, مىڭداعان مەكتەپ ۇستازدارى وزدەرىنىڭ كاسى­بي دا­يىن­دىعىن كوتەرۋدە, ولار­دىڭ جالاقىسى دا قوماقتى كوتەرىلۋدە. بارلىق مەكتەپتەرگە كەڭجولاقتى ينتەرنەت جەلى­سى تاراتىلۋدا, ءار­بىر اۋىل مەك­تەپ­­تەرىن زاماناۋي مۋل­­تيمەديا قۇرالدارىمەن جاب­­دىق­تاۋ الدى­مىز­داعى جىلدان باس­­تالادى. الەم ەلدەرىندە ەڭ جو­عا­رى ساپاعا يە بولعان ورتا جانە جوعارى مەكتەپ وقۋ­لىقتارى قازاق تىلىنە اۋدارى­لىپ, سولار­دىڭ نەگىزىندە شەتەل­دەر­دەگىدەي وقۋ­شى­لارعا ءدارىس بەرۋ جۇيەسى قا­لىپ­تاسا باستادى. بىر­­نەشە جىل بۇرىن باستالعان بالا­­باقشا مەن ورتا مەكتەپتە, قازاق, ورىس تىل­دەرى­مەن قاتار اعىل­شىن ءتىلىن وقىتۋ باع­­دار­لاماسى ءبىز­دىڭ جاس­تارى­­مىز­­دىڭ الەم كەڭىستىگىندەگى ءبىلىم, عى­لىم, تەحنيكا, تەحنولوگيا جا­­ڭا­­­لىق­تارىمەن ولار­دى قازاق تىلى­نە اۋدا­رۋ­دى كۇت­پەي دەر كەزىندە ين­تەر­­نەت ارقىلى تانى­سۋىنا جول اشىپ وتىر. تەك بيىل­عى جىلدىڭ وزىن­­دە ءبىلىم جۇيە­سىندەگى رەفورما­لار­­دى ىسكە اسى­رۋ ماقساتىمەن 

2 ترلن تەڭ­­گە­د­ەن ارتىق قارجى ءبولى­نىپ وتىر. بۇل بۇرىن-سوڭدى بول­ما­عان وتە قوماق­تى قولداۋ. قورىتا ايت­­ساق, ەل ازا­مات­تارىنىڭ بۇگىندە دە, بو­لا­­­شاق­تا دا زاماننىڭ وكتەم تا­لا­­بىنا جاۋاپ بەرە الاتىن, دۇ­نيە­تانىمى جوعارى, ءبىلىمى مەن بىلىك­­­تىلىگى تەرەڭ ۇرپاق دايىنداۋ ءۇشىن پرەزيدەنتتىڭ تىكەلەي باس­شى­­لى­عىمەن ۇلكەن تاعى ءبىر جورىق باس­تالدى. سونى بارشامىز قولداپ, ىسكە ساتتىلىك تىلەيىك, اعايىن.

الەمدى دە, قوعامدى دا, جەكە ادامدى دا كۇرت وزگەرتەتىن ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيانىڭ ما­ڭىز­دى سالاسى – تسيفرلى تەحنولوگيا. ونى جاقسى يگەرگەن قوعام شارۋاشىلىق سالالارىنىڭ تيىم­دىلىگىن ەسەلەپ ارتتىرادى. وسى­نى جاقسى تۇسىنگەن پرەزيدەنت كوپ ەلدەرگە بارىپ, ماماندارمەن سويلەسىپ, ىسكە اسىپ جاتقان تسيفر­لى تەحنولوگيالاردى, ولار­دىڭ ناقتى ناتيجەسىن كورىپ, حالقى­نا «تسيفرلى قازاقستان» باعدار­لاماسىن ۇسىنىپ وتىر. مەملەكەت تاراپىنان وسى باعدارلامانى ىسكە اسىرۋعا كەرەك قارجى, باسقا دا مۇقتاجدىق انىقتالدى. مينيستر­لىكتەر, ءوڭىر باسشىلارى, جوعارى وقۋ ورىندارى, باسقا دا ءبىلىم, عىلىم, تەحنولوگيا سالاسىنداعى ورتا­لىقتار وسى ىسكە بۇگىنگى تاڭدا بەلسەندى تۇردە كىرىسىپ كەتتى. بۇل ىسكە دە ساتتىلىك تىلەيىك, اعايىن. 

ەگەمەندىكتىڭ العاشقى جىلدارىنان پرەزيدەنت ەڭ الدىمەن ەلدىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرىپ الۋ ماڭىزدى ەكەنىن العا تارتىپ, ءىرى-ءىرى ەكونوميكالىق رەفور­ما­لار­دى جۇزەگە اسىردى. ونىڭ ناتي­جەسىن بۇگىن كورىپ وتىرمىز. ەل ەتەك-جەڭىن جينادى, الەۋمەت ەڭسەسىن تىكتەدى. ەندىگى جەر­دە باسقا شارۋالارعا ەمىن-ەركىن ارالاسۋعا, سونىڭ ىشىن­دە ەلدىڭ رۋحاني ۇستىنىن نى­عايتۋعا مۇمكىندىگىمىز جەتىپ وتىر. وسىنىڭ بارلىعىن كۇنى بۇ­رىن ستراتەگيالىق تۇرعىدان ويلاس­تىرعان مەملەكەت باسشىسى وتكەن جىلى «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ», ال جاقىندا « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى باعدارلامالىق ماقالالارىن جاريالادى. وندا جاسالعان تەرەڭ تۇجى­رىمدار مەن جان-جاقتى دا­يەك­تەلگەن باعىتتاردى ءوز باسىم ەگەمەن قازاق ەلىنىڭ قايتا تۇلەۋى­نىڭ تاماشا مانيفەسى دەر ەدىم. ويتكەنى ول ماقالادا ايتىلعان قۇندىلىقتاردىڭ ماڭىزى ەرەكشە, الەم كەڭىستىگىندە قازاقتى قازاق ەتىپ ساقتاي الاتىن قۇندىلىقتار. 

وسى جوعارىدا ايتىلعان ءىس-شارالاردى قورىتا كەلىپ, ەگەمەن ەل رەتىندە اسۋدان استىق, ارناعا تۇستىك دەپ ايتۋىمىزعا بولادى. حالىق­تىڭ تۇرمىسى بىرتىندەپ جاقسارىپ كەلەدى. بيزنەستى قولداۋ, وعان مەملەكەت تاراپىنان جاردەم كۇشەيدى. ۇستازدار قاۋىمىنىڭ ەڭبەكاقىسى تۋرالى جوعارىدا ايتتىق, دارىگەرلەر جالاقىسى دا الداعى جىلدان باستاپ وسەتىنى رەس­مي تۇردە ايتىلدى. الەۋمەتتىك سالا­نىڭ باسقا قىرلارى دا جاق­سارا باستادى. پرەزيدەنت, ۇكى­مەت وسى الەۋمەتتىك سالاداعى كوپ­تەگەن ولقىلىقتاردى جويىپ, ەل تۇر­مىسىن تياناقتى جاقسارتۋعا كىرىس­كەن سىڭايى بار. بۇل وتە دۇرىس قادام, ول توقتاپ قالماۋى, جالعا­سىن تابۋى كەرەك.

حالقىمىز وياندى. ءاربىر قوعام­دىق ماڭىزى بار ماسەلە­لەرگە, ولار­­دى تالقىلاۋعا بەلسەنە ارالا­سا­­تىن قالپىن كورسەتىپ كەلە جاتىر. ۇكىمەتتىڭ ءاربىر شەشىمى بۇقارا حا­لىقتىڭ قىزۋ تالقىلاۋىنا تۇسۋ­دە. وسىدان ءتيىستى قورىتىندى شى­­عارۋىمىز كەرەك. ءاربىر جا­ۋاپتى شەشىم بيلىك پەن حالىقتىڭ ەكى­جاق­تى پىكىر الماسۋى نەگىزىندە قابىل­دانۋى كەرەك. سوندا عانا حالىق ونى قولداپ, ورىنداۋعا كو­ڭىل قويا­دى. پرەزيدەنت ۇكىمەتتەن, مي­نيستر­­لىكتەردەن, باسقا دا جاۋاپتى مە­كە­مەلەردەن وسىنى تالاپ ەتەدى. 

پايىمداپ قاراساق, دەموكرا­تيا­لىق ءۇردىستىڭ جاڭا قىرىنا, بۇرىنعىدان دا ىزگىلىگى مول ساتىسىنا شىعۋعا بەت العانىمىز كورىنەدى. پرەزيدەنت حالىققا ۇسىنعان «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى وسىعان جول اشتى. مەملەكەت تاراپى­نان جاسالعان ءىس-شارالاردىڭ جا­ريا­لىلى­عى كوبەيدى. حالىق ول شارا­لار­دىڭ دۇرىس-بۇرىستىعىن ايتىپ, باقى­لاۋدى كۇشەيتتى. بي­لىك­تىڭ ەڭ تومەنگى دەڭگەيىنەن جو­عارى دەڭ­گەيىنە دەيىن قۇرىلعان قوعام­­دىق كەڭەستەر وزەكتى ماسە­لە­لەردى كوتەرىپ, ولاردى بي­لىك­پەن قوسا وتى­رىپ شەشۋگە مۇم­كىندىك الدى. 

وسىناۋ جىلدار ىشىندە پرەزي­دەنت­تىڭ ىسكەر باسشىلىعىمەن جۇزەگە اسقان ىستەر سان الۋان. مەرەي­لى مەرەكە – تۇڭعىش پرەزي­دەنت كۇنى قارساڭىندا «جاقسىنىڭ جاق­سىلىعىن ايت, نۇرى تاسى­سىن» دەپ ولاردىڭ ءبىرازىن جوعا­رى­دا ايتتىق. بىراق الدىمىزدا تالاي اسۋلار تۇرعانىن بىلەمىز, پرەزيدەنت ول تۋرالى ءوزى ۇسىنعان «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا وتە جاقسى باياندادى. وركەنيەت جولى – ۇلى كوش. ول جولمەن ۇزاق ءجۇرىپ, ساتىدان ساتىعا كوتەرىلىپ, جاڭا ساپاعا جەتە بەرۋىمىز كەرەك. بىزدە ءوندىرىستىڭ تەحنولوگيالىق دەڭگەيى تومەن. بىراق سوعان قارا­­ماي الەمدەگى ەكونوميكالىق باسە­كە­گە كىردىك تە كەتتىك. سوندىقتان العاش­قى جىلدارى تاپقانىمىز­دان جو­عالت­قانىمىز كوپ بولدى. ءوز ەلىمىز­دىڭ ەكونوميكاسى جان-جاقتى دا­يىن بولماي, الەم ەلدەرىمەن ەركىن ساۋ­داعا تۇستىك. جاعداي سولاي بولدى. كەڭەس وداعى تارادى, باتىس ەل­دەرى وسى جولعا تۇسۋگە پارمەندى تۇردە يتەرمەلەدى. 

كاپيتاليستىك قوعامنىڭ العاش­قى وتانى انگليا جاھان­دىق باسەكە­گە شىعۋ ءۇشىن ءوز ءون­دىرىسىنىڭ قۋاتىن بارىنشا ارت­تىرۋ ماقساتىمەن تيۋدورلار زا­مانىنان (1485ج.) باستاپ ەكى عاسىر دايىندالعان. ءوز ەلى­نىڭ ەكو­­نوميكاسى الەمدەگى نارىق با­سەك­ەسىنە دايىن بولۋعا امەري­كا قۇراما شتاتتارىنا 150 جىل كەرەك بولدى. بىزدە ونداي ۋا­قىت بولعان جوق. نەگىزگى سەبەپ­تەرىن جوعارىدا ايتتىق. بىزگە دايىن­دىقسىز نارىق جولىنا شى­عىپ, قاتارىمىزدى جول ۇستىندە تۇزەتۋگە تۋرا كەلدى. 

العان بەتىمىزدەن تايماي, ىلعي ىلگەرى ءجۇرىپ وتىرساق, حالىقتىڭ بىرلىگىن, ەلدىڭ تۇتاستىعىن ساقتا­ساق, ۇرپاق ءوسىرىپ, زامان تالابىن تۇسى­نە ءبىلىپ, وسىدان تۋاتىن ءىس-قي­مىلدى بەلسەندىلىكپەن جاساي بەرسەك, وسى ايتىلعان ساۋالدار­عا ءتيىستى جاۋاپ تابىلادى. تۇڭ­عىش پرەزيدەنت ات ۇستىندە نىق وتىر. ونىڭ نازارىندا – تۋعان حالقىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگى, ونىڭ نازارىندا – جاقسى بولاشاققا باس­تايتىن اسۋلار. ونىڭ نازارىندا – الەم تىنىسى, جاقسىلىعى مەن قاۋىپ-قاتەرى. قىراعى كوز وسىنىڭ ءبارىن كورىپ, وي ەلەگىنەن وتكىزىپ, كەرەگىن ءوز ەلىنىڭ ومىرىنە ەنگىزۋ قامىندا.

تۇڭعىش پرەزي­­دەنت كۇنى وسى قۇرمەتتى اتاق يەسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ءوزىن, بار­­شا حالقى­مىزدى ەلەۋلى مەرەكەسىمەن قۇت­تىق­­تاي­مىن. زامان بۇدان دا جاقسارىپ, ۇلى كوشىمىز قالپىن بۇزباي بۇدان ءارى جالعاسا بەرسىن. تاعى دا ىسكە ءسات, اعايىندار! 

كەنجەعالي ساعاديەۆ,

مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى

سوڭعى جاڭالىقتار