وتكەن جۇمادا ەلوردانىڭ جەتەكشى وقۋ ورنى – نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» مادەني ورتالىعىندا تۇركى الەمىنە ورتاق ۇلى اقىن, الاش ارىسى ماعجان جۇماباەۆتىڭ 125 جىلدىعىنا ارنالعان «ماعجان رۋحى جانە ءححى عاسىر جاستارى» اتتى ادەبي-تانىمدىق كەش ءوتتى.
جاستاردىڭ ماعجان جۇماباەۆ شىعارماشىلىعىن ءتۇسىنىپ, وقۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن وياتۋ جانە اقىن شىعارمالارىنا بۇگىنگى كوزقاراس تۇرعىسىنان قاراپ باعا بەرۋ, ستۋدەنتتەر مەن عالىمداردىڭ اراسىندا جاندى ديالوگ ورناتۋدى ماقسات تۇتقان ءىس-شاراعا نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى حاديشا دايىروۆا, وبلىستىق «سولتۇستىك قازاقستان» قوعامدىق-ساياسي گازەتىنىڭ ديرەكتورى جاراسباي سۇلەيمەنوۆ, الماتى قالاسىنداعى قازاقستان-بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, عالىم جانار قورابەكقىزى, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى عاليابانۋ كەرتاەۆا جانە باس قالانىڭ وزگە دە جوعارى وقۋ ورىندارىنان وقىتۋشىلار مەن ستۋدەنتتەر قاتىستى.
نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت – الەمدىك ستاندارتقا ساي جاراتىلىستانۋ مەن مەديتسينا باعىتىندا ءبىلىم الاتىن ستۋدەنتتەردى تەك سالالىق دامىتۋمەن شەكتەلمەي, جاستاردى رۋحاني كەمەلدەندىرۋ, ۇلتىمىزدىڭ تاريحى مەن ءداستۇرىن تەل ەمىپ وسكەن پاتريوت ازامات ەتىپ تاربيەلەۋگە ولشەۋسىز ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان ەلىمىزدەگى ماڭدايالدى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى. 2010 جىلى ىرگەسى قالانعاننان بەرى ۇزدىكسىز ۇيىمداستىرىلىپ كەلە جاتقان مادەني, رۋحاني كەشتەر سونىڭ ايعاعى. اتاپ ايتار بولساق, وتكەن جىلى «جىر – سەمسەر, كۇي – قۇدىرەت, ولەڭ – ورنەك» اتتى قازاقتىڭ ءبىرتۋار قايراتكەر تۇلعالارى: ماحامبەت وتەمىس ۇلى, قۇرمانعازى ساعىرباي ۇلى جانە فاريزا وڭعارسىنوۆانى ەسكە الۋعا ارنالعان ادەبي-سازدى كەشكە كۋا بولساق, بيىل ش.ايتماتوۆتىڭ 90 جىلدىعىنا وراي «الاشتىڭ ايتماتوۆى» تاقىرىبىندا جانە ءبىر مازمۇندى شارا ۇيىمداستىرىلدى. «ماعجان رۋحى جانە ءححى عاسىر جاستارى» – وسى ءبىر تاعىلىمدى دا ۇلگىلى ءۇردىستىڭ زاڭدى جالعاسى.
– اباي دەسە, ويىمىزعا تۇتاس قازاق ورالادى. ياعني, اباي – قازاقتىڭ ءوزى بولسا, ماعجان – سول ۇلى دالانىڭ رۋح تۋى. سوندىقتان دا بۇل كەشتىڭ ۇلتىمىز ءۇشىن ورنى دا, تاعىلىمى دا زور. ماعجان مەرەيتويىن ۇلىقتاۋ شاراسى جىل باسىندا تۇركيانىڭ انكارا قالاسىنان باستاۋ الىپ, ازەربايجان مەن ماكەدونيا ەلدەرىندە جالعاستى. انكارادا اقىنعا ەسكەرتكىش اشىلدى. مۇنىڭ بارلىعى ءدۇلدۇل دارىننىڭ ۇلىلىعىن, كۇللى تۇركى الەمىنە ورتاق قايراتكەر تۇلعا ەكەنىن ايگىلەيدى. ءبىز دە وسى ءبىر تاماشا ءۇردىستى ۇزبەي, ەلىمىزدىڭ بولاشاق كوشباسشىلارى تاربيەلەنىپ جاتقان جوعارى وقۋ ورنى – نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتە جالعاستىرعىمىز كەلدى. ەلىمىزدىڭ كەمەل كەلەشەگى – ءورىمتال جاستار كىمدەردى ارداقتاپ, قۇرمەت تۇتۋ كەرەك دەگەن ماسەلەگە قازىردەن باستاپ كوڭىل بولسەك دەيمىز. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – بالالارىمىزدى ءوزىمىزدىڭ تاريحىمىز بەن سالت-داستۇرىمىزدەن, ۇلتىمىزدىڭ ۇلى تۇلعالارىن تانۋدان الىستاتپاۋ. ادام قانشا ءبىلىمدى بولسا دا ءوز ۇلتىنىڭ بولمىسى مەن ءتول تاريحىن بىلمەسە, ول ادامنىڭ ەلى ءۇشىن ەمىرەنىپ, وتانىنا جان جۇرەگىمەن قىزمەت ەتۋى مۇمكىن ەمەس. وسى سەبەپتى دە جاستارىمىزدى تەك جاراتىلىستانۋ سالاسىمەن عانا شەكتەمەي, رۋحاني كەمەلدەندىرۋگە, جان-جاقتى, ينتەللەكتۋال ادام بولىپ ەر جەتۋىنە بارىنشا باسىمدىق بەرىپ, سول ءۇشىن ايانباي جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز, – دەيدى كەشتى ۇيىمداستىرۋشى, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت جانىنداعى «رۋحاني جاڭعىرۋ» مادەني ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى گۇلتاس قۇرمانباي.
تاعىلىمدى كەش اياسىندا بەلگىلى جۋرناليست جاراسباي سۇلەيمەنوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن «اسىل كىتاپ» باسپاسىندا جارىق كورگەن «ماعجان جۇماباەۆ» ەنتسيكلوپەدياسىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى. پاراسات-پايىمى, وي-ساناسى بۇكىل تۇركى الەمىنە نۇرىن شاشقان ۇلتىمىزدىڭ ۇلى تۇلعاسى, ءىرى قوعام قايراتكەرى ماعجان جۇماباەۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىق قىزمەتىنە ارنالعان ايتۋلى ەڭبەكتە اقىننىڭ وسكەن ورتاسىنا, سوڭىنا قالىرعان ادەبي-مادەني مۇراسىنا, قوعامدىق قىزمەتىنە قاتىستى مول ءارى تىڭ دەرەكتەر كەڭىنەن قامتىلىپتى.
ادەبي-سازدى تانىمدىق شارانىڭ تاعى ءبىر ەلەۋلى ءساتى – كەش اياسىندا نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتە ءبىر ايدان بەرى ءوتىپ جاتقان «ماعجان وقۋلارى» كونكۋرسى مەن «ماعجانتانۋ» عىلىمي جوبالار بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارىنىڭ ەسىمى جاريالانىپ, ارنايى ديپلومدارمەن ماراپاتتالدى. «ماعجان وقۋلارى» بويىنشا 1-ورىن نازەركە لەسكە بۇيىرسا, 2-جانە 3-ورىندى ءمادينا وتكەلوۆا مەن سايان قاترەنوۆ ءبولىستى. ال «ماعجانتانۋ» جوباسىنىڭ جەڭىمپازدارى ساراپشىلار القاسىنىڭ شەشىمىمەن, تومەندەگى رەتتىلىك بويىنشا قورىتىندىلاندى: 1-ورىندى بەكسۇلتان قازىباي, 2-ورىندى شىڭعىس ايدىنوۆ, 3-ورىندى دينا تۇلەكوۆا ەنشىلەدى. ال قازىلار القاسىنىڭ ارنايى سىيلىعى ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتى داۋرەن بينازاروۆقا تابىستالدى. تاعىلىم مەن تانىمدىق ءمانى ەگىز ورىلگەن ادەبي كەشتى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ستۋدەنتتەرى قازاق جانە اعىلشىن تىلىندە قويىلعان «مەن جاستارعا سەنەمىن» اتتى ادەبي-كومپوزيتسيالىق ساحنالىق كورىنىسپەن تۇيىندەدى.
ءبىز كەزىندە ۇلى اقىننىڭ ءوزى جىرلاپ وتكەن, جاستاردىڭ بويىنان وتانسۇيگىشتىك سەزىمدى انىق سەزىندىك.
نازەركە جۇماباي, «ەگەمەن قازاقستان»