سەنات توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن پالاتانىڭ جالپى وتىرىسىندا سەناتورلار بىرنەشە زاڭ جوباسىن قابىلداپ, حالىقارالىق قۇجاتتاردى راتيفيكاتسيالادى.
جالپى وتىرىس سەناتقا شىمكەنت قالاسىنان جاڭادان سايلانعان دەپۋتاتتار – نۇرلان بەكنازاروۆ پەن دارحان ساتىبالدىنىڭ قازاقستان حالقىنا انت بەرۋ راسىمىنەن باستالدى. سودان سوڭ جاڭا سەناتورلار ءوز وتىنىشتەرىنىڭ نەگىزىندە سەناتتىڭ تۇراقتى كوميتەتتەرىنە مۇشە بولىپ سايلاندى. اتاپ ايتقاندا ن.بەكنازاروۆ پالاتانىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭناما, سوت جۇيەسى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوميتەتىنە, ال د.ساتىبالدى الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە عىلىم كوميتەتىنە مۇشەلىككە ءوتتى.
جالپى وتىرىستا ءبىرىنشى كەزەكتە بۇعان دەيىن ءماجىلىس ماقۇلداعان «2018-2020 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى قارالدى. بۇل قۇجات بويىنشا بايانداما جاساعانداردىڭ ءبىرى – ۇلتتىق ەكونوميكا ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى رۋسلان دالەنوۆ دەپۋتاتتارعا زاڭ جوباسىنىڭ ماقسات-مىندەتتەرى مەن تالاپتارى تۋرالى ايتىپ بەردى. ونىڭ بايانداۋىنشا, 2018 جىلعا ارنالعان ماكروەكونوميكالىق كورسەتكىشتەر بولجامى ناقتىلانىپ, نەگىزگى ستسەناريدە 2018 جىلى مۇنايدىڭ باعاسى باررەل ءۇشىن 55 اقش دوللارىنان 60 اقش دوللارىن دەيىن ۇلعايتىلعان. ال 2018 جىلعى نومينالدى ءىجو 58 242,9 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە باعالانىپ, بۇل 2017 جىلعى ساۋىردە ماقۇلدانعان كورسەتكىشتەن سالىستىرمالى تۇردە 1 036,2 ميلليارد تەڭگەگە جوعارى بولىپ وتىر.
ۆيتسە-ءمينيستردىڭ حابارلاۋىنشا, باسقا سالالارداعى ءوسىم سول كۇيىندە ساقتالعان جانە ينفلياتسيا 5-7 پايىز دەڭگەيىندە قالۋى ءتيىس.
ال قارجى ءمينيسترى ءاليحان سمايىلوۆ زاڭ جوباسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ شىمكەنت قالاسى مەن تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمشىلىك مارتەبەلەرىن وزگەرتۋ تۋرالى جارلىعىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ازىرلەنگەندىگىن اتاپ ءوتتى.
وسىعان بايلانىستى قۇجاتتا وبلىستان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە كەرى ترانسفەرت اۋدارۋ جانە ولاردى ترانسفەرتتەرمەن شىمكەنت قالاسىنا قايتا جىبەرۋ جولىمەن وبلىستىڭ سۋبۆەنتسيالار كولەمىن ءبولۋ كوزدەلگەن.
– اگروونەركاسىپتىك كەشەن الەۋەتىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا 18,8 ملرد تەڭگە, ونىڭ ىشىندە كەيىننەن اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارى مەن جابدىقتارىن ساتىپ الۋدى كرەديتتەۋ ءۇشىن «قازاگرو» ۇلتتىق باسقارۋ حولدينگى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ جارعىلىق كاپيتالىن ۇلعايتۋعا 15 ملرد تەڭگە باعىتتاۋ ۇسىنىلادى. ساپالى جانە قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي ۇسىنۋ شەڭبەرىندە سالىمشىلارعا الدىن الا جانە ارالىق تۇرعىن ءۇي قارىزدارىن بەرۋ ءۇشىن «قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اكتسيونەرلىك قوعامىن بيۋدجەتتىك كرەديتتەۋگە 15,0 ملرد تەڭگە جۇمساۋ ۇسىنىلادى, – دەدى ءا.سمايىلوۆ.
ءوز كەزەگىندە ۇلتتىق بانك توراعاسى دانيار اقىشەۆ سەناتورلارعا اقشا-نەسيە ساياساتى مەن قارجى نارىعىنداعى جاعداي تۋرالى تۇسىنىك بەرىپ ءوتتى.
– 2018 جىلعى قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىندا ينفلياتسيا 3,3% بولدى, بۇل وتكەن جىلدىڭ ۇقساس كەزەڭىنەن تومەن. قىركۇيەكتەگى جىلدىق ينفلياتسيا وتكەن جىلدىڭ سوڭىنداعى 7,1%-بەن سالىستىرعاندا 6,1%-عا دەيىن تومەندەدى. ۇلتتىق بانكتىڭ باعالاۋى بويىنشا بيىلعى ينفلياتسيا 5-7% ماقساتتى دالىزدە قالادى, ال 2019 جىلى ول 4-6% قۇرايتىن جاڭا تومەن ماقساتتىق ءدالىزدىڭ جوعارى شەكاراسىندا قالىپتاسۋى كەرەك. بولاشاق ينفلياتسيانىڭ وسۋىنە جول بەرمەۋ ءۇشىن ۇلتتىق بانك
15 قازاندا بازالىق ستاۆكانى 9%-دان 9,25%-عا دەيىن كوتەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. بازالىق ستاۆكانىڭ جاڭا دەڭگەيى تەڭگە اكتيۆتەرىنە سۇرانىستى ارتتىرادى جانە قولايلى اقشا-كرەديت جاعدايلارىن ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جىلدىڭ باسىنان باستاپ 24 قازانعا دەيىن ۆاليۋتا نارىعىندا تەڭگە باعامى 10,1%-عا السىرەدى جانە ءبىر اقش دوللارى ءۇشىن 365,82 تەڭگەنى قۇرادى, – دەدى د.اقىشەۆ.
اتالعان زاڭ جوباسىنا بايلانىستى ساۋال بەرگەن سەناتورلاردىڭ ءبىرى اسقار بەيسەنباەۆ ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ وكىلىنەن تۇركىستان وبلىسىنىڭ ورتالىعى تۇركىستان قالاسىنا قىزمەت اۋىستىرعان مەملەكەتتىك جانە ازاماتتىق قىزمەتكەرلەردى باسپانامەن قامتۋ جايىندا سۇرادى. بۇل ساۋالعا بايلانىستى ر.دالەنوۆ ەلىمىزدە جالپىعا قولجەتىمدى
«7-20-25» باعدارلاماسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقاندىعىن, وعان قاتىسۋشىلاردىڭ العاشقى جارناسىن سۋبسيديالاۋ مۇمكىندىگى قارالىپ جاتقاندىعىن ايتتى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىن ەل ىشىندە ناسيحاتتاپ, نەگىزگى باسىمدىقتارىن ءتۇسىندىرىپ ورالعان دەپۋتاتتار جالپى وتىرىستا بۇدان بولەك ماجىلىستە ماقۇلدانعان «حالىقارالىق ازاماتتىق اۆياتسياعا قاتىستى زاڭسىز اكتىلەرمەن كۇرەس تۋرالى كونۆەنتسيانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى قازاقستان-قىرعىز مەملەكەتتىك شەكاراسىن شەگەندەۋ تۋرالى شارتتى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسى, تۇرىكمەنستان جانە وزبەكستان رەسپۋبليكالارى اراسىنداعى ءۇش مەملەكەتتىڭ مەملەكەتتىك شەكارالارىنىڭ ءتۇيىسۋ نۇكتەسىنىڭ اۋدانى تۋرالى شارتتى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن ءۇندىستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ ليۆانداعى ۋاقىتشا كۇشتەرىندەگى (بۇۇلۋك) ۇندىستاندىق باتالون قۇرامىندا قازاقستاندىق بىتىمگەرشىلىك كونتينگەنتتى بىرلەسىپ ورىستەتۋ ءتارتىبى تۋرالى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە جارناما ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ستاتيستيكا ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوبالارىن قابىلدادى.
وسى ارادا اتاپ وتەرلىگى, ءتيىستى زاڭ جوباسى بويىنشا بايانداما جاساعان قورعانىس ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى تالعات مۇحتاروۆ قازاقستان مەن ءۇندىستان اراسىنداعى جوعارىدا اتالعان مەموراندۋمعا 2018 جىلعى 21 تامىزدا بۇۇ-نىڭ ميسسيالارىنا قاتىسۋعا قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرىن جىبەرۋ تۋرالى قازاقستان پارلامەنتىنىڭ 2018 جىلعى 15 ماۋسىمداعى قاۋلىسىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا قول قويىلعاندىعىن اتاپ ءوتتى.
– قۇجاتتا بىتىمگەرشىلىك كونتينگەنتتى بىرلەسىپ ورىستەتۋ, اتاپ ايتقاندا, قولباسشىلىق ەتۋ جانە باسقارۋ, قارجىلىق جانە مەديتسينالىق قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق جەكە قۇرامدى دايارلاۋ ءتارتىبى ايقىندالعان. قازاقستان قارۋلى كۇشتەرى ليۆاندا 1978 جىلدان باستاپ ورىستەتىلگەن ۇندىستاندىق بىتىمگەرشىلىك كونتينگەنتىنىڭ قاراماعىنا 120 اسكەري قىزمەتشىدەن تۇراتىن روتانى ۇسىنادى, – دەدى ت.مۇحتاروۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, ءبىزدىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرگە ليۆاندا جەرگىلىكتى جەردى قاراۋىلداۋ, باقىلاۋ بەكەتتەرىن ۇيىمداستىرۋ, وق اتۋدىڭ توقتاتىلۋىن ساقتاۋدى باقىلاۋ, جەرگىلىكتى احۋالدى تالداۋ جانە باعالاۋ, ليۆاننىڭ قارۋلى كۇشتەرىنە ءتيىستى كومەك كورسەتۋ جۇمىستارى مىندەتتەلەدى. سوڭىندا بىرقاتار سەناتورلار ورتالىق جانە اتقارۋشى ورگانداردىڭ باسشىلارىنا دەپۋتاتتىق ساۋالدارىن جولدادى.
سەرىك ابدىبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»