ەمحاناعا تىركەلۋدە تاڭداۋ قۇقىعىڭىز بار

الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى باسقارما تور­اعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى بوتاگوز جاقسەلەكوۆانىڭ ايتۋىنشا ناۋقاننىڭ ماقساتى – قارالىپ جۇرگەن ەمحاناسىنا كوڭىلى تولمايتىن ازاماتتارعا ەمدەۋ مەكەمەسىن اۋىستىرۋعا, قالاۋىنشا تىركەلۋىنە مۇمكىندىك بەرۋ. سونداي-اق بۇل شارا مە­ديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ نارىعىنا جاڭادان قوسىلعان مە­ديتسينا ۇيىمدارىنىڭ كەلەر جىلى حالىققا قىزمەت كورسەتۋگە تاپسىرىس الۋىنا جاعداي جاساۋ ماقساتىندا وتكىزىلەدى. ماسەلەن, بىلتىرعى تىركەۋ ناۋقانى بارىسىندا 300 مىڭنان استام قازاقستاندىق ازامات ەمحانا تاڭداۋ قۇقىعىن پايدالانعان كورىنەدى. بۇل الدىڭعى جىل­دارداعى كورسەتكىشتەردەن ەكى ەسە كوپتىگىن بايقاتىپ, تىركەۋ كامپانياسىنا دەگەن جۇرتشىلىقتىڭ قىزىعۋشىلىعىنىڭ ارتقانىن, ازاماتتاردىڭ اتالعان ناۋقان تۋرالى عانا ەمەس, ەمحانانى ەركىن تاڭداۋ قۇقىعى جايلى دا بىلە باستاعانىن بىلدىرەدى. بوتاگوز جاقسەلەكوۆا ءمان بەرگەندەي, بۇل ءۇشىن مەديتسينالىق قىزمەتتى حالىققا كورسەتۋشىلەردىڭ الەۋە­تى زاڭنامامەن بەلگىلەنگەن تا­لاپ­تارعا ساي بولۋى ءتيىس. ەڭ باس­­تىسى – ەمدەۋ مەكەمەسىنىڭ الەۋ­مەت­­تىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى تۇزەتىن بازادا بولۋى جانە ەمحانانىڭ بەلگىلى ءبىر تىركەلگەن تۇرعىندار قاتارى بولۋى شارت.

جۋرناليستەرگە ناۋقان تۋرالى بايانداعان ماماندار وتبا­سىلىق قىزمەت كورسەتۋ جانە مەديتسينالىق-سانيتارلىق كو­مەكتىڭ قولجەتىمدىلىگى پرين­تسيپ­تەرىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ەم­حا­نانىڭ ۇيگە جاقىن ماڭدا بولعانى دۇرىس ەكەنىن ايتتى. بۇل ۇيدە بىرەۋ اۋىرىپ, ءوزىن جايسىز سەزىنگەن جاعدايدا دارىگەرلەردىڭ جەدەل كومەك كورسەتۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. ويتكەنى جەدەل جاردەم جۇيەسىندە جاسالعان سوڭعى رە­فورمالارعا سايكەس, بۇدان بىلاي 4-ساناتقا جاتقىزىلاتىن شاقىرتۋلارعا جەدەل جاردەم قىزمەتى ەمەس, جەرگىلىكتى ەمحانالار قىزمەت كورسەتەتىنى ءمالىم.

وعان قوسا, دارىگەرلەرگە تۇسە­تىن جۇكتەمە مەن ەمحانا­لارداعى كەزەكتى ازايتۋ ماقساتىندا تىركەۋ شەگى بەلگىلەنىپ وتىرادى. بۇل بو­يىنشا 1 جالپى پراكتيكا دا­رىگەرىنە تىركەلەتىن ادام سانى 1700-دەن اسپاۋى ءتيىس. بۇرىن ءبىر دارىگەر 2000 ادامعا قىزمەت كورسەتىپ, ونىڭ ەمحانالارداعى كەزەك سانىن ۇلعايتىپ كەلگەن. «بۇل جاڭا ۋچاسكەلەردىڭ اشىلۋىنا تۇرتكى بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىز جانە اتالعان ماسەلەدە مەديتسينا بيزنەسىنىڭ وكىلدەرى بەلسەندىلىك تانىتادى دەپ سەنەمىز. بىلتىردىڭ وزىندە قورمەن كەلىسىمشارت بە­كىتكەن جەتكىزۋشىلەر سانى ەداۋىر ارتتى. قازىرگى تاڭدا قور­دىڭ جەتكىزۋشىلەر تىزىمىندە 1365 مەدي­تسينا ۇيىمى بار. ونىڭ 623-ءى جەكەمەنشىك. بۇل 2017 جىلمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسە كوپ. ال 2019 جىلى ولاردىڭ سانى تاعى 10 پروتسەنتكە ارتادى دەگەن بولجام بار», دەيدى مسق ستراتەگيا جانە ءادىسناما جونىندەگى باسقارۋشى ديرەكتور سەرىك تاڭىربەرگەنوۆ.

تۇرعىنداردىڭ ەمدەۋ مە­كە­مەسىن تاڭداۋدى جۇزەگە اسى­رۋىنىڭ بىرنەشە ءادىسى بار. ال­عاشقىسى – تاڭداعان ەمحاناعا تىكەلەي بارۋ بولسا, ەندى ءبىرى – ەلەكتروندى قولتاڭبانى پاي­دا­لانىپ, ونلاين تىركەلۋ. سون­داي-اق قولتاڭبا بولماعان جاع­دايدا حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتا­لى­عى ارقىلى جازىلۋ. ال مەدي­تسي­نالىق مەكەمەنى اۋىس­تىر­عاندار جىل سوڭىنا دەيىن وزدەرى بۇرىن تىركەلگەن ەمحانادا قارالىپ, جاڭا ەمحانانىڭ قىزمەتىنە 1 قاڭتاردان باستاپ قانا جۇگىنەدى. «الەۋمەتتىك مەدي­­تسينالىق ساقتاندىرۋ قو­رى» كوممەرتسيالىق ەمەس اكتسيو­نەر­لىك قوعامىنىڭ باسقارۋشى ديرەك­تورى زابيرا ورازاليەۆا تۇ­سىندىر­گەندەي, ەگەر تىركەلىپ جات­قان وتباسى مۇشەسى 18-گە تول­ماعان بولسا, ونداي جاعدايدا بالانىڭ مۇددەسىن قورعاي الاتىن قۇجاتى بار اتا-انا نەمەسە زاڭدى تۇلعا سول بالانىڭ اتىنان ءوتىنىشىن جانە قۇجاتىنىڭ كوشىرمەسىن بەرىپ تىركەلۋى ءتيىس. بۇل جەردە بالالاردى جانە 18 جاسقا تولماعان جاسوسپىرىمدەردى تىركەۋ تەك قانا ەمحانالار ار­قىلى جۇرگىزىلەتىنىنە نازار اۋدار­عان ءجون. مەديتسينالىق قىزمەتتى تۇتىنۋشى egov.kz پورتالى ارقىلى تىركەلۋ ءۇشىن جۇيەگە كىرىپ, ەلەكتروندى ءوتىنىمدى تولتىرادى. قىزمەتتىڭ ناتيجەسى ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ جەكە كابينەتىنە جولدانادى. حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى ارقىلى تىر­كەلۋدە Connection Points ءبولى­مىنىڭ قىز­مەتىن پايدالانۋعا بولادى. جيىندا كوپ كوتەرىلگەن ماسە­لەلەردىڭ ءبىرى ەلىمىز بويىنشا ۋچاسكەلىك تەراپەۆتەردەن تىس ما­مان­داندىرىلعان دارىگەرلەر – كارديولوگ, نەۆروپاتولوگ, ماممولوگ, ەندوكرينولوگ سياقتى ما­ماندارعا قارالۋدىڭ ازابى جايلى بولدى. بىرنەشە اي بۇرىن جازىلىپ قويىپ, ۋاقىتى كەلگەن كۇنى تالونىن الىپ, ماماندانعان دارىگەرگە كورىنبەك پاتسيەنتتەر جولىعاتىن قيىندىقتارعا قا­تىستى مسق ستراتەگيا جانە ءادىسناما جو­نىن­­دەگى باسقارۋشى ديرەكتو­ر سەرىك تاڭىربەرگەنوۆ جاۋاپ بەر­دى. ونىڭ ايتۋىنشا مۇن­داي تىعىرىقتان جال­پى پراكتيكالىق دارى­گەرلەر قىز­مەتىن كەڭەيتۋ الىپ شىقپاق. «مۇن­داي جاعدايدا جالپى پراكتي­كالىق دارىگەر پاتسيەنتتەردى ما­مان­دان­عان دارى­گەرگە جىبەرمەي-اق ءوزى ەسەپكە قويىپ, ەمىن جۇرگىزە بەرەدى. سون­­دىقتان بۇل ماقساتتا جۇ­مى­­سىمىزدى قارقىندى اتقارا بەرە­مىز. بولا­شاقتا كەزەكتى ازاي­تۋ­دىڭ ءبىر جولى – جالپى پراك­تي­كا­­­لىق وتباسىلىق دارىگەر جۇ­مى­­سىن مەيلىنشە كەڭىرەك قول­داپ, ولار­دىڭ جالاقىلارىن ءوسىرۋ­دىڭ دە جولىن اشۋ», دەيدى س.تاڭىر­بەر­گەنوۆ.

حالىقتى تىركەۋمەن اينالىساتىن ەمحانالاردىڭ ءتىزىمى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساق­تاندىرۋ قورىنىڭ fms.kz ساي­تىن­داعى «كلينيكا تاڭداۋ» بو­لى­مىندە ورنالاسقان. بيىلعى تىر­كەۋ ناۋقانىنا باستاپقى مەدي­­تسينالىق-سانيتارلىق كومەك كور­سەتەتىن 580 ۇيىم قاتىسىپ, ەل تۇر­عىندارىنا دارىگەرلىك كومەك كور­سەتەدى دەپ كۇتىلۋدە.

انار تولەۋحانقىزى,

«ەگەمەن قازاقستان»