ەلىمىزدە جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرىن ساتىپ الۋمەن اينالىساتىن «جەك بويىنشا ەسەپ ايىرىسۋ ورتالىعىنىڭ» قۇرىلعانىنا بيىل 5 جىل تولدى. بۇل ورتالىق ۇلتتىق ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ جۇيەلىك وپەراتورى KEGOC كومپانياسىنىڭ ەنشىلەس كاسىپورنى رەتىندە جۇمىس اتقارىپ كەلەدى. بيىلعى كوكتەمدە وتكەن اۋكتسيوننىڭ ناتيجەسىندە اتالعان ورتالىق 250 مۆت ەلەكتر وندىرەتىن 19 ينۆەستورمەن كەلىسىمشارتقا وتىرىپتى.
«جەك بويىنشا ەسەپ ايىرىسۋ قارجى ورتالىعى» جشس باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى جەڭىس دۇيسەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, ورتالىق 5 جىل ىشىندە ۇزاقمەرزىمدى كەپىلدەندىرىلگەن كەلىسىمدەر جاساپ, ينۆەستورلارمەن قويان-قولتىق جۇمىس اتقارىپ كەلەدى.
بۇگىندە ەلىمىزدە جاڭعىرمالى ەنەرگيا وندىرەتىن 25 ستانسا ىسكە قوسىلعان. رەسپۋبليكا بويىنشا «جاسىل ەنەرگيانىڭ» كولەمى 430 مۆت. بۇل جالپى كورسەتكىشتىڭ 1 پروتسەنتىن قۇرايدى. 2020 جىلعا قاراي جاڭعىرمالى ەنەرگيانىڭ ۇلەسىن 3 پروتسەنتكە جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر.
ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى اينۇر سوسپانوۆانىڭ ايتۋىنشا, 2013 جىلعا دەيىن ينۆەستورلار ءۇشىن ناقتى كىممەن كەلىسىمشارت جاساسۋ, ونىڭ تالاپتارىن انىقتاۋ كۇردەلەنە تۇسكەن ەدى. وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن زاڭعا تولىقتىرۋلار مەن وزگەرىستەر ەنگىزىلىپ, جەك بويىنشا ەسەپ ايىرىسۋ ورتالىعى قۇرىلدى.
− مەملەكەت پەن ينۆەستور اراسىنداعى تۇيتكىلدەر زاڭ اياسىندا ناقتىلانىپ, ەكىجاقتى بايلانىس ايقىندالا ءتۇستى. ەكىنشىدەن, ينۆەستورلار سالعان قاراجاتىن كىم ارقىلى جانە قالاي قايتاراتىندارىن ءتۇسىندى. بۇل ءوز كەزەگىندە جۇمىستىڭ ىلگەرىلەۋىنە ىقپال ەتىپ وتىر. 5 جىل ىشىندە ورتالىقتىڭ اتقارعان جۇمىستارى ناتيجەلى بولدى دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار, – دەدى دەپارتامەنت ديرەكتورى.
بۇگىندە ەلىمىزدە بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى, قىتاي, ەۋروپا ەلدەرىنەن كەلەتىن ينۆەستورلار كۇن ەنەرگياسىنان قۋات الاتىن ءىرى ستانسالار سالۋعا نيەت بىلدىرگەن.
بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىن ءوندىرۋ ءۇشىن ارنايى تەحنولوگيالار قولدانىلادى. ونىڭ نارىقتاعى باعاسى دا اسا قىمبات بولىپ وتىر. سول سەبەپتى بۇل سالاداعى جوبالاردىڭ, وعان سالىناتىن ينۆەستيتسيانىڭ دا باعاسى جوعارى بولاتىنى تۇسىنىكتى. تاريف قۇنى تىم اسپانداپ كەتپەۋى ءۇشىن مەملەكەت اۋكتسيون وتكىزۋدى قولعا العان.
− جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرىنەن تۇسەتىن تابىستى ەل ەكونوميكاسىنا باعىتتاۋ شارالارى قولعا الىندى. بۇل رەتتە الدىمەن ينۆەستورلاردى اۋكتسيون ارقىلى انىقتاۋ تاجىريبەسى ەنگىزىلىپ وتىر. بۇل الەمنىڭ وزىق ەلدەرىندە تيىمدىلىگىن كورسەتكەن باستاما دەپ ايتا الامىز. كوكتەمدە وتكەن اۋكتسيوندا 250 مۆت ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ بەلگىلەنسە, اۋكتسيون ارقىلى ونداعى تاريفتەردىڭ باعاسىن 20-25 پروتسەنتكە ارزانداتۋعا مۇمكىندىك الدىق. اۋكتسيوننىڭ ەكىنشى تولقىنى 3-18 قازان ارالىعىندا وتكىزىلەدى. كۇزگى ماۋسىمدا بۇل سالادا باسەكەلەستىك ورتا قالىپتاسىپ, ءىرى ينۆەستورلار كەلەدى دەگەن ويدامىز, – دەدى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى جەك دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى اينۇر سوسپانوۆا.
بۇگىندە قازاقستاندا جاسىل ەنەرگيانى دامىتۋعا باعىتتالعان 63 جوبا ىسكە قوسىلعان. بۇل جوبالارعا 50-گە جۋىق ينۆەستوردىڭ 500 ملن دوللارعا تارتا قاراجاتى سالىنعان. ايتا كەتەرلىگى, تەڭگەنىڭ دوللارعا شاققانداعى باعامىنىڭ تۇراقتى بولماۋى ينۆەستورلار ءۇشىن كۇدىك تۋدىرادى. بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن مەملەكەت تاريفتەرگە يندەكساتسيا جاساپ وتىر. ياعني, 70 پروتسەنت تەڭگەنىڭ دوللارعا شاققانداعى باعامى ەسەپكە الىناتىن بولسا, قالعان 30 پروتسەنت ينفلياتسياعا تاۋەلدى بولماق. بۇل كەلىسىمگە ينۆەستورلار دا قاناعاتتانىپ وتىر.
ەركەجان ايتقازى,
«ەگەمەن قازاقستان»