تاتۋلىقتى تۋ ەتەيىك
وتباسى – مەملەكەتتىكتىڭ التىن بەسىگى. مۇندا ادام بويىنداعى اسىل قاسيەتتەر جارقىراي كورىنىپ, قالىپتاسادى. وتانعا دەگەن ىستىق سەزىم – جاقىندارى مەن تۋعان-تۋىسقاندارىنا دەگەن ءسۇيىسپەنشىلىكتەن باستالادى. كۇيرەتۋ, قيراتۋ, ءبۇلدىرۋ, ءوز قولىڭنان شىققان جاسامپازدىققا ءوزىڭ قول كوتەرۋ سياقتى ارەكەتكە بارعاندار دا ءبىر انانىڭ بالاسى ەمەس پە؟! ولار وتباسىنىڭ تىرەگى ەكەنىن ويلاعاندا, جۇرەگىمىز اۋىرىپ, سونداي جولعا ءتۇسۋ ءۇشىن قانداي كۇش ولاردى باعىتتاپ, اقىل بەردى, ولار نەگە, كىمگە سەندى دەگەن ويلار ءبارىمىزدى مازالايدى.
ەلباسى ماڭعىستاۋ وبلىسىندا بولعان كەزىندە اتاپ وتكەندەي, بۇل وقيعا ارانداتۋشىلاردىڭ ارەكەتى. ەلدىگىمىزدى كورە المايتىن, تۇراقتىلىق پەن ۇلتتىق بىرلىگىمىزگە قارا كۇيە جاققىسى كەلەتىندەردىڭ ءىسى. قازاق ەجەلدەن ىنتىماق پەن ىرىسقا ۇيىعان, ۇلكەندى تىڭداپ, كىشىنى سىيلاعان, جانى دارحان حالىق. بۇگىندە لاڭكەستىك پەن زۇلىمدىقتان الەم تىتىركەنىپ تۇرعان كەزدە ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ, تاۋەلسىزدىگى نىعايىپ كەلە جاتقان ەلىمىزدەگى تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ ءبىزدىڭ جاستاردىڭ نەگىزگى ماقساتى بولعانىن قالار ەدىك.
ەرەۋىلمەن, ەرەگىسپەن ەشبىر ەل اسقاق مۇراتىنا جەتكەن ەمەس. ەجەلدەن تىنىشتىق اڭساپ وسكەن ەلدىڭ بالاسى ءوزىنىڭ رۋحاني ىرگەسىن سونداي جات ارەكەتتەردەن قورعاۋعا تىرىسۋى كەرەك ەدى. ۇلى فيلوسوف پلاتون: «ۇلتىڭدى ساقتايمىن دەسەڭ, قىزىڭدى تاربيەلە, رۋحىڭدى ساقتايمىن دەسەڭ, ۇلىڭدى ءتاربيەلە» دەگەن ەكەن. اتا-بابا ءداستۇرىندەگى بالا تاربيەسىنىڭ بيىك تۇعىرىن الاسارتىپ الماساق ەكەن. جاستار تاربيەسىن ۋىسىمىزدان شىعارىپ الساق, ەرتەڭگى ۇلت تاعدىرى نە بولماق؟
«اكە كورگەن وق جونار, شەشە كورگەن تون پىشەر» دەگەندەي, وتباسىندا ۇلدار اكەلەرى نەمەسە اتالارىنىڭ بويىنداعى ونەگەلى قاسيەتتەردى ۇلگى تۇتىپ وسسە عانا ەل بولامىز. ەرتەڭگى ەلدىڭ تۇتقاسىن ۇستايتىن ازاماتتاردى تاربيەلەيتىن وتباسىندا اتا-اجەنىڭ, اكە مەن شەشەنىڭ ءتالىمىن كورىپ بوي ءتۇزەسە, سوزدەرى مەن ىستەرى, ۇيدە دە, ءتۇزدە دە ءبىر بولسا, ءبىر بىرىنە دەگەن ىستىق ماحاببات, جىلدار بويى سىيلاستىق پەن تۋىستىققا اينالسا عانا ۇلگىلى وتباسى مەملەكەتتىڭ بەرىك تىرەگىنە اينالادى. سوندىقتان دا ءاربىر اتا-انانىڭ قوعام, مەملەكەت الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن كوتەرۋ جاعىن تەرەڭىرەك ويلاستارعان ءجون بە دەپ ويلايمىن.
ەگەمەن ەل بولۋىمىز جاس بۋىن وكىلدەرىنە ءبىلىم مەن عىلىمدى, كاسىپتى يگەرۋگە كەڭ جول اشتى. ءبىلىم الىپ, ەلىنە قىزمەت ەتكىسى كەلەتىن جاستارعا ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا عانا ەمەس, پرەزيدەنتتىك «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا دا الەمنىڭ كەز كەلگەن مەملەكەتىندە ءبىلىمىن شىڭداۋعا جاعداي جاسالدى. جۇمىسشى كاسىبىن يگەرەم دەگەندەرگە كاسىپتىك ليتسەي مەن كوللەدجدەرگە قوسا مەملەكەت ەسەبىنەن وقيتىن كۋرستار اشىلۋدا. جاستارىمىز ءارتۇرلى ارانداتۋشىلىقتارعا ەرمەي وسى مۇمكىندىكتى تولىعىمەن پايدالانسا, ءبىر ماماندىققا يە بولىپ, جۇمىسقا ورنالاسىپ نەمەسە ءوز الدىنا بيزنەس اشىپ جاتسا, قوعامداعى ماسەلەلەر بىرتىندەپ شەشىمىن تابار ەدى.
ءبىزدى جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق, ءوز بولاشاعىنا نەمقۇرايلى قاراۋى, كەيبىر جاستاردىڭ قىلمىس پەن ناشاقورلىققا ءۇيىر بولۋى قاتتى الاڭداتادى. ءبىراق وسىنداي ەل شوشىرلىق وقيعانى ۇيىمداستىرۋ ورىمدەي جاستاردىڭ قولىنان كەلەر ءىس ەمەس. بۇل وقيعانىڭ ارتىندا قازاق ەلىنىڭ باسىنداعى باقىتىن, جيىرما جىلداعى جەڭىستەرى مەن جەتىستىكتەرىن, تالايدى تامساندىرعان تاتۋلىعى مەن تۇراقتىلىعىن كورە المايتىن قارا قىزعانىش تۇرعانى بەلگىلى. قوعام بولىپ ەلدەگى تۇراقتىلىققا, جاستار تاربيەسىنە زور كوڭىل ءبولۋىمىز كەرەك.
«ەگەر بىزدە بەيبىتشىلىك پەن ءبىتىم ورناسا, وندا ءبىزدىڭ بالالارىمىز دا باقىتتى بولادى», دەپ اتاپ كورسەتتى مەملەكەت باسشىسى. تاۋەلسىز ەلدە ءومىر ءسۇرۋ, ءوز بولاشاعىڭدى ءوزىڭ جاساۋ, كوپتەگەن حالىقتاردىڭ نەسىبەسىنە بۇيىرا قويماعان باقىت. سول سەبەپتى ءتاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تۇعىرلى بولۋىنا قازاقستاننىڭ ءاربىر ازاماتى ءبىلىمى مەن بىلىگىن جۇمساعانى ءجون. سۇتتەي ۇيىپ وتىرعان ەل تاتۋلىعىنا قول كوتەرمەي, اسىلىمىزدى ارداقتاي بىلەيىك! حالقىن سۇيەتىن, ەلىن, جەرىن قاستەرلەيتىن ادامنىڭ جونسىزدىكتەرگە بارمايتىنى بەلگىلى. سوندىقتان, بارشا قازاقستاندىقتاردى تاتۋلىقتى تۋ ەتىپ, تىنىشتىق, سابىرلىلىق ساقتاۋعا شاقىرامىن!
شالقىما قۇرمانالينا, باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى
ورال.
دۇرىس شەشىم قابىلدادى
قاپەلىمدە شۇعىل شەشىم قابىلداپ, ەل بىرلىگىنە سىنا ءتۇسىرمەيتىن حالقىمىزدىڭ «اقىلدى دەمە تۋىستى, ساسقاندا اقىل تاپپاسا», دەگەن ءسوزى جاڭاوزەن قالاسىنداعى تارتىپسىزدىك پەن بۇزاقىلىق ورىن العان ساتتە ويعا ورالدى. ونىڭ ۇستىنە قاسيەتتى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ مەرەيىندە ورىن العانى ءتىپتى, جان اۋىرتتى. مۇنى تاعى دا ۇلتىمىزدىڭ مىنا دانالىعىمەن تۇيۋگە تۋرا كەلەدى. مۇندايدا: «اشۋ تاسىسا, اقىلى ءتوگىلەر, اس تاسىسا, قاتىعى توگىلەر» دەمەۋشى مە ەدى.
تەلەديدارلاردان اشۋعا ءمىنگەندەردىڭ بەي-بەرەكەت بۇزاقىلىعىن كورىپ, بەيقام ەلدىڭ شىرقىن بۇزعانىنا قىنجىلدىق. تام-تۇمداپ جيناعان كاسىپكەرلەردىڭ ءدۇكەندەرىن تالقانداۋمەن بىرگە مەملەكەتتىك مەكەمەلەردى قيراتقانى جانعا باتادى. قاسيەتتى قارا شاڭىراق سانالعان كيىز ءۇيدى ورتەگەنىنىڭ ءوزى ناعىز باسسىزدىق. شاڭىراق – كيەمىز ەمەس پە ەدى.
اباي بابامىز ادامگەرشىلىك جايلى تەرەڭ تولعاعاندا قىنجىلاتىن ءساتى وسى عوي. باھادۇر بابالاردىڭ ءار سۇيەم جەر ءۇشىن قاسىق قانى قالعانشا كۇرەسۋى ارقاسىندا ءبۇگىنگى ءتاۋەلسىزدىككە قول جەتتى. قازىرگى كەزدە ەلباسى قازاقستاننىڭ ءوسىپ-وركەندەۋى مەن ەرتەڭى ءۇشىن تەر توگىپ, دامىل تاپپاعانىن كورىپ ءجۇرمىز. ەلىمىزدەگى وسى جاقسىلىقتاردى جوققا شىعارۋعا ۇمتىلعان توپتاردىڭ «ءوزەنمۇنايگاز» كومپانياسى مەن جۇمىستان شىعارىلعان مۇنايشىلاردىڭ اراسىنداعى ەڭبەك داۋىن ۋشىقتىرۋىن جەتىسۋ جۇرتشىلىعى باتىل ايىپتايدى.
قازاق – قاشاننان اقكوكىرەك, باۋىرمال حالىق. وسى تۇرعىدان العاندا قاسيەتتى كۇنى قارۋ كەزەنىپ, وق اتۋ ەشبىر كوڭىلگە سىيمايدى. ەكراننان جاپا-تارماعاي جۇلقىلاسقان بۇزاقىلاردىڭ اراسىندا بالاپانىن قورعاعان قارلىعاشتاي اقىلعا شاقىرعان اق جاۋلىقتى انانى كورگەندە جۇرەك سىزدادى. بىراق, اشۋلى توپ انا سوزىنە قۇلاق اسپادى. ارينە وكىنىشتى.
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسى وقيعادان كەيىن ماڭعىستاۋ وڭىرىنە باردى. جاڭاوزەندەگى جۇرتشىلىقپەن كەزدەستى. مۇنى دا تەلەديداردان كوردىك. ەلباسىنا كوپتى كورگەن قاريا قىنجىلا وتىرىپ, ەلدىڭ اتىنان كەشىرىم سۇرادى. پرەزيدەنت حالىقتى سابىرعا شاقىرىپ, تاۋەلسىزدىگىمىزدى باعالاعاندا عانا ۇرپاعىمىز باقىتتى بولاتىنىن قاداپ ايتتى. دۇرىس شەشىم قابىلداپ, حالىقتى بىرلىككە جۇمىلدىردى.
قانداي قيىندىق بولماسىن, ونى بەيبىت جولمەن شەشۋگە بولادى. ەلىمىز ەڭسە كوتەرىپ, ەندى عانا ءالەمگە تانىلعان تۇستا جىك شىعارۋدىڭ ەش رەتى جوق. حالقىمىز بۇدان دا قيىن كەزەڭدەردى باسىنان وتكەرگەن. سول كەزدىڭ وزىندە وزگە ۇلتتاردى باۋىرىنا باسىپ, ءبىر كۇلشە ناندى ءبولىپ جەگەنىن قالاي ۇمىتامىز.
جاڭاوزەندىك باۋىرلار اقىلعا كەلىپ, بەيبىت ءومىر جالعاساتىنىنا سەنەمىن. ەلگە ىرىتكى سالىپ, جىمىسقى ويىن جۇزەگە اسىرۋعا جول بەرمەيىك. ەلدىڭ تىنىشتىعى, جاس ۇرپاقتىڭ كەلەشەگى ءبىزدىڭ قولىمىزدا ەكەنىن ۇمىتپايىق, اعايىن.
ءالي الپىسباەۆ, «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى, مادەنيەت قايراتكەرى.
الماتى وبلىسى.
تۇراقتىلىقتان قىمبات ەشتەڭە جوق
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جاڭاوزەن وقيعاسىنىڭ زاردابىن جويۋ ماقساتىندا ونى العاشقى كۇننەن ءوز باقىلاۋىنا العانىن, كەيىننەن سول قالاعا ارنايى بارىپ, جۇرتشىلىقپەن جۇزدەسۋىن وڭ قادامعا بالادىم. سەبەبى, سول ساتتە جاڭاوزەندەگى شىنىمەن ابدىراپ قالعان حالىققا مەملەكەتتىڭ, ەلباسىنىڭ قولداۋى قاجەت ەدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى قينالعان جۇرتتىڭ كوڭىلىنە سەنىمدىلىكتى ورنىقتىرىپ, كۇندەلىكتى تىرشىلىك اعىمىنا الاڭسىز ىلەسۋىنە جول اشتى.
ەلباسى جاڭاوزەنگە ساپارى بارىسىندا ەلدىڭ بىرلىگىن ساقتاۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى. ءويتكەنى, قازاقستاندا تاۋەلسىزدىك العالى بەرى ىشكى تۇراقتىلىق ساقتالىپ, حالىقتار اراسىنداعى ءبىرلىكتىڭ بۋىنى بەكي ءتۇستى. بۇل – قازاقستاندىقتاردىڭ ەڭ باستى جەتىستىگى. مىنە, وسىنشاما جىل ساقتالىپ كەلگەن تۇراقتىلىقتى, بىرلىگىمىزدى ودان ءارى نىعايتا ءتۇسۋدىڭ ماڭىزىن ارقايسىمىز ءتۇسىنۋىمىز قاجەت. جاڭاوزەندەگى جۇمىس بەرۋشىلەر مەن مۇنايشىلاردىڭ ەڭبەك داۋىن سىلتاۋ ەتىپ, ەلدەگى تۇراقتىلىققا سىنا قاققىسى كەلەتىندەر قاتتى قاتەلەسەدى. ۇرپاعىنىڭ كەلەشەگىن ويلاعان ءار ادام ب ۇلىك پەن ءتارتىپسىزدىكتەر ۇيىمداستىرعىسى كەلگەندەردىڭ ارەكەتىنە ىلەسپەيدى دەپ ويلايمىن. سەبەبى, بىزگە ەلدىڭ تۇراقتىلىعىنان قىمبات ءنارسە جوق. تۇراقتىلىعى ساقتالعان ەلدە ەكونوميكالىق وركەندەۋ, ءالەۋمەتتىك سەرپىلىس بولاتىنى داۋسىز.
تاۋبە دەپ ايتالىق, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ جۇرتى بىرلىك پەن تۇراقتىلىقتى باستى قۇندىلىق دەپ بىلەدى. وسىناۋ باستى قۇندىلىعىمىز بۇدان بىلايعى ۋاقىتتا جاڭاوزەندە دە ساقتالا بەرگەنىن قالايمىن. جاڭاوزەن جاراسى دا جازىلادى. ەندى مۇنداي وقيعا قايتالانباسا دەپ تىلەيمىز. جاڭاوزەندە ەڭبەك داۋى دا بولماسىن دەيىك. قىسقارتىلعان مۇنايشىلار كوپ كەشىكپەي جۇمىسقا ورنالاساتىنىنا سەنەمىز. ويتكەنى, ەلباسى «قازمۇنايگاز» كومپانياسىنىڭ جاڭا باسشىلارىنا ەڭبەك داۋىنىڭ وڭ شەشىلۋىنە تاپسىرما بەردى. پرەزيدەنتتىڭ بۇل تاپسىرماسى جاڭاوزەندىكتەر يگىلىگىنە داڭعىل جول اشپاق.
ۆەرا شين, ح. دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قىزمەتكەرى.
اتىراۋ وبلىسى.
قازاقستاننىڭ تۇنىعىن ەشكىم شايقاي المايدى
ەلباسىنىڭ ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى ساپارى تالايدان شيەلەنىسكەن ماسەلەنىڭ ءتۇيىنىن تارقاتتى. ەلدە ۇساق-تۇيەك دەيتىندەي, ەرتەڭگە قالدىراتىنداي ماسەلە بولماۋى كەرەك. ۇكىمەت ۋاقىتىندا ءبارىن رەتتەپ وتىرسا, مۇنداي اۋىر وقيعالار بولماس ەدى. سوندىقتان ەلباسىنىڭ دەرەۋ قابىلداعان شەشىمدەرى كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى.
قازاقستاننىڭ بۇگىنگى جاعدايىن قوي ۇستىنە بوزتورعاي جۇمىرتقالاعان زامان دەۋگە ابدەن بولادى. ەڭ العاش تاۋەلسىزدىك العاندا ەلدىڭ ءتول تەڭگەسىن انگليادا باستىرۋعا قازىناسىنان قارجى سۋىرىپ بەرە الماعان مەملەكەت اينالدىرعان 20 جىلدىڭ ىشىندە كەيبىر ەلدەردىڭ 100 جىلدا ارەڭ جەتەتىن جەتىستىكتەرىنە جەتتى.
حالىقتا “حاندا قىرىق كىسىنىڭ اقىلى بار” دەگەن اتالى ءسوز بار. ءبىر ۇلكەن اقساقالمەن اڭگىمەدە قازاقستاننىڭ بۇگىنگى جەتىستىكتەرىن ايتىپ وتىرىپ: «ءبىزدىڭ ەلباسىدا ەلۋ كىسىنىڭ اقىلى بار», دەپ قالدىق. ۇلكەن كىسى تۇزەتتى. “كەشەگىنىڭ حاندارىنىڭ ءبىر ەلگە عانا ءامىرى ءجۇردى. سوعىستا جەڭدى, جەڭىلدى. ال, ءبىزدىڭ پرەزيدەنتىمىز كۇنى كەشە ەشكىمگە بەلگىسىز, بوداندىق قامىتىن كيىپ, تاعدىرى قىل ۇشىندا بولعان قازاقتى ءدۇنيە ءجۇزىنە ايگىلەدى. قۋاتىن ارتتىردى. سوندىقتان قىرىق-ەلۋ ەمەس, ءجۇز كىسىنىڭ اقىلى بار دەسەڭ دە ارتىق بولمايدى”, دەدى.
وتىرعانداردىڭ ءبارى ءادىل باعا دەستى. “باس جارىلسا بورىك ىشىندە”, دەگەن بار. جاڭاوزەن جاراسى – ءبارىمىزدىڭ جارامىز. ەندى ونداي وقيعا قايتالانباۋى كەرەك. قازاق بالاسى ەشكىمنىڭ ايتاعىنا ەرمەسە ەكەن دەپ تىلەيمىز.
ەلباسى ماڭعىستاۋدا بولعان وقيعاعا ءادىل باعا بەردى. سالدارىن انىقتاپ, مۇنايشىلاردى جۇمىسپەن قامتۋدى كوميسسيا توراعاسى, ومىرزاق شوكەەۆكە تاپسىردى. ومىرزاق ەستاي ۇلى كۇردەلى ماسەلەلەردى ساتىمەن شەشەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتكەر ەكەندىگىن سان رەت تانىتقان. سوندىقتان, جاڭاوزەندە ءبارى قالپىنا كەلىپ, ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى اياعىنا دەيىن ورىندالاتىنىنا سەنەمىز.
عالىمجان زيابەكوۆ, “جاستار داۋىسى” گازەتىنىڭ باس رەداكتورى.
شىمكەنت.
بىرلىك – ەل تىرەگى
ەلباسىنىڭ ماڭعىستاۋ وبلىسىنا, سونىڭ ىشىندە جاڭاوزەنگە ارنايى بارىپ, جەرگىلىكتى جۇرتپەن كەزدەسىپ, بولعان وقيعاعا بايلانىستى اشىق اڭگىمەلەسۋى ۇلكەن پاراساتتىلىقتىڭ بەلگىسى رەتىندە ءسۇيسىندىردى. بارشا قازاقستاندىقتار سياقتى ورىن العان تارتىپسىزدىك پەن باسبۇزارلىق مەنىڭ دە جانىما قاتتى باتقان ەدى. جاستاردىڭ جات پيعىلدىلاردىڭ ارانداتۋىنا ۇرىنۋى وتە وكىنىشتى بولدى. ورتاق ءۇيىمىز, قاسيەتتى قارا شاڭىراعىمىزدىڭ تىنىشتىعى مەن بىرلىگىنە ويدا جوقتا سىنا قاعىلۋى قابىرعامىزدى قايىستىرىپ كەتتى. بۇل بارىمىزگە اششى ساباق بولۋعا ءتيىس. الداعى ۋاقىتتا ونىڭ سەبەپ-سالدارى تەرەڭ زەرتتەلىپ, ناقتى قورىتىندى شىعارىلۋى كەرەك دەپ بىلەمىز.
جاڭاوزەندىكتەردىڭ تاعدىرى مەن مۇقتاجىنا مەملەكەت باسشىسىنىڭ جانى اۋىراتىنىن مۇنايشىلارمەن اراداعى اڭگىمەدە ايقىن سەزىندىك. زارداپ شەككەن حالىقتىڭ قايعىسىن ءبولىسۋ كوڭىلىمىزدەن شىقتى. ەڭبەك داۋىنا قاتىستى ماسەلەلەردى شەشۋ تۋرالى تاپسىرمالاردىڭ تىڭعىلىقتى ورىندالاتىندىعىنا سەنەمىز.
ارينە, ءومىر جولى داڭعىل بولا بەرمەيدى. بۇرالاڭدارى, اۋىر سوقپاقتارى كەزدەسەدى. وندايدا وكپە-رەنىش, سابىرسىزدىققا ەرىك بەرىلۋى ءۇلكەن قاتەلىككە اپارىپ سوقتىرارىن كوردىك. بۇدان بىلايعى ۋاقىتتا سودان ساقتانۋ قاجەت. اسىرەسە, قيىن كەزدە شىدامسىزداۋ كەلەتىن جاس ادامداردىڭ قوعامعا جات ارەكەتتەرگە باراتىن جولىن كەسۋ كەرەك.
قازىرگى ۋاقىتتا ءبىز ەلباسىنىڭ ەلىمىزدىڭ قارىشتاپ دامۋى جولىنداعى ەرەن ەڭبەگىن باعالاي بىلگەنىمىز ءجون. ەلدىكتىڭ ۇلگىسىن وسىنداي ساتتە كورسەتىپ, ىنتىماق پەن بىرلىكتى بەكىتە تۇسۋگە شاقىرامىن. مەملەكەت باسشىسىنىڭ اقتاۋدا, جاڭاوزەندە كەزدەسۋلەردە سويلەگەن ءسوزى ارقايسىمىزعا تەرەڭ وي سالۋعا ءتيىس. ەڭبەك داۋلارىن ۋشىقتىرماي دەر كەزىندە شەشۋدى بارلىق ءىرى كومپانيالار ەستە ساقتاعانى ءجون.
«اششۋ دۇشپان, اقىل دوس», دەيدى حالقىمىز. وسى اسىل ءسوز ءجۇرەككە تۇتىلۋى قاجەت. تىنىشتىق, تۇراقتىلىق – بەرەكە تىرەگى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ونى ءاردايىم جوعارى قويىپ كەلەدى. ونى مۇنايشىلار الدىندا تاعى دا اتاپ كورسەتۋى حالىق تىلەگىمەن ورايلاسىپ جاتىر.
رازاق ءالين, «اپپاز» شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى.
قاراعاندى وبلىسى,
قارقارالى اۋدانى.
بىرلىگىمىزگە سىزات تۇسپەسىن
مەن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جاڭاوزەنگە بارعان ساپارىنداعى تۇرعىندارمەن كەزدەسۋدە سويلەگەن ءسوزىن كوڭىل قويىپ تىڭدادىم. سەبەبى, مۇنداي كەلەڭسىز وقيعانىڭ ارتى نە بولىپ كەتەدى دەپ قاۋىپتەنىپ ءجۇر ەدىم. بۇل جالعىز مەن ەمەس, كوپتى الاڭداتقانىندا ءسوز جوق. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى بۇل جولى دا قازاقي قالىپ, ۇلكەن پاراساتتىلىق كورسەتتى. قاقتىعىس كەزىندە قازا بولعاندارعا كوڭىل ايتىپ, قايعىلارىن ءبولىسۋ ءۇشىن كەلگەنىن جەتكىزگەندە ءار قازاقستاندىقتىڭ وتباسىنداعى قايعى-قاسىرەتكە بەي-جاي قاراي المايتىنى, ءوز جۇرەگىنەن وتكىزەتىنى تاعى دا اڭعارىلدى. وزگە ەلدەردەن شوقتىعى بيىكتەگەن ەلىمىزدى كورە المايتىنداردىڭ بولاتىنىن ەسكە سالا كەلىپ, بۇلاي بىرلىگىمىزدى ساقتاماساق ەڭسەلى ەل بولا المايتىنىمىزدى قاداپ ايتتى. قاشاندا حالقىنىڭ قامىن جەيتىن ەلباسىنىڭ ىنتىماقتىڭ بيىگىنە ۇمتىلايىق دەگەن ءسوزى تۇرعىنداردىڭ قاياۋلى كوڭىلىنە سەنىم ۇيالاتتى. وسىنداي قايعىلى جاعدايعا دەيىن ونى ۋشىقتىرعان كومپانيالار باسشىلارىن اۋىستىرىپ, جاعدايدى تۇزەيتىندەي اۋقىمدى جۇمىستاردى قولعا الۋى دا كۇپتى كوڭىلدەردىڭ تۇمانىن سەيىلتتى. جۇرت ءجون سوزگە, جۇيەلى قولداۋ-كومەككە نەگىزدەلگەن شۇعىل شارالارعا توقتادى. پرەزيدەنت مۇنداي كەلەڭسىزدىكتەرگە ەشقاشان دا جول بەرىلمەيتىنىن, كىنالىلەردىڭ ءتيىستى جازاسىن الاتىنىن, ال جازىقسىزداردىڭ جاپا شەكپەيتىنىن جەتكىزدى. شىنىندا, قالىڭ جۇرتتى ءدۇرلىكتىرىپ, ءوزدەرى تاسادان تاس اتاتىندارعا توسقاۋىل قويىلۋى دۇرىس. ايتپەسە, قارا حالىقتى ارانداتىپ ءجۇرگەندەردىڭ ەسەبى تۇگەلدەنىپ كەتۋى بەك مۇمكىن. جالپى داۋ-دامايمەن ءماسەلە شەشىلمەيدى. بۇل دالەلدەۋدى قاجەت ەتپەيتىن اقيقات.
نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى, ەش ءنارسەنى دە كۇلبىلتەلەمەدى. ءتىپتى, ءوزىن جاعداي قالىپتى دەپ الداعانداردى دا كوپتىڭ الدىندا اشىق ايتتى. بۇل پرەزيدەنتتىڭ بارلىق ءماسەلەدە جاريالىلىق ۇستاناتىن قاسيەتىن ايقىن اڭعارتتى, قانداي جاعدايدا اقيقاتقا ءجۇگىنەتىنىن كورسەتتى. ەڭ باستىسى, ءبۇلىنگەن نىسانداردى قالتىنا كەلتىرۋ باستالدى, زارداپ شەككەندەرگە كومەك كورسەتىلەتىن, جۇمىستان شىعارىلعان جاڭاوزەندىكتەر ءۇشىن جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلاتىن بولدى. ءاربىر جۇمىسسىز جاڭاوزەندىكتىڭ ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا اشىلعان كاسىپورىندارعا جۇمىسقا ورنالاسۋىنا جاعداي جاسالاتىن بولدى. جالعىز جاڭاوزەندىكتەردىڭ عانا ەمەس, ءبۇكىل ەلدىڭ ءجۇرەگىنە سالماق ءتۇسىرگەن كۇردەلى جاعدايدان شىعۋدىڭ سان ءتۇرلى شارۋالارى باستالىپ كەتكەنىن كوزىمىز كورىپ, ەلباسىنا ريزا بولدىق. حالقىمىز: «باقتىڭ بارار جەرى – ىنتىماق», دەپ تەگىن ايتپاسا كەرەك. اعايىن, ىنتىماعىمىزعا ءىرىتكى تۇسپەسىن, تاۋەلسىزدىگىمىزدى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتايىق دەگىم كەلەدى ءسوزىمنىڭ سوڭىندا. بۇل اتا-بابالارىمىز عاسىرلار بويى اڭساعان ەگەمەندىگى ەمەس پە. ولاي بولسا, باسىمىزعا قونعان باقتىڭ باعاسىن بىلەيىك.
گۇلنار سەيتالينا.
اقتوبە.
احۋال جاقسارىپ كەلەدى
قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇيەلى جۇمىسى, جەرگىلىكتى بيلىك, ادال نيەتتى ازاماتتار جاڭاوزەن قالاسىنداعى جاعدايدى قالىپقا كەلتىرىپ, تۇرعىنداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ جولىندا جۇمىستارىن جۇيەلى تۇردە جۇرگىزۋدە. سونىڭ ناتيجەسىندە بارلىق الەۋمەتتىك نىساندار جۇمىس ىستەي باستادى. اتاپ ايتساق, 9 ناۋبايحانا, 9 ءدارىحانا, ازىق-ت ۇلىك دۇكەندەرى مەن بازارلاردىڭ 70 پايىزى حالىققا قىزمەت كورسەتۋدە. ءبىراز شاعىن اۋدانداردا ۋاقىتشا اۆتودۇكەندەر جۇمىس جاساپ تۇر. ولار ازىق-ت ۇلىكتىڭ 13-14 تۇرىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ قىمباتتاۋىنا جول بەرمەي, باعانى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن «كاسپي» الەۋمەتتىك-ارىپتەستىك كورپوراتسياسىنىڭ ەنشىلەس كاسىپورنى «بەرەكەت» سەرىكتەستىگىنىڭ قويماسىنا ازىق-ت ۇلىكتىڭ, ەتتىڭ قورى جاساقتالىپ وتىر. قالا اكىمدىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن كوشەلەر مەن قيراعان عيماراتتاردى قوقىستان تازارتۋ جۇمىستارى ءجۇرگىزىلىپ, وعان 800-گە جۋىق تۇرعىندار تارتىلدى. بۇل جۇمىستى «تازالىق» مەملەكەتتىك-كوممۋنالدىق كاسىپورنى مەن «كازاۆتودور» رەسپۋبليكالىق كاسىپورنى قىزمەتكەرلەرى ودان ءارى جالعاستىرۋدا.
ۇيالى بايلانىس ىسكە قوسىلدى. تەلەديدار, پوشتا قىزمەتى جۇيەگە ءتۇستى. «راحات» شاعىن اۋدانىندا عانا ءبىراز ءۇيدىڭ تەلەفون بايلانىسىن قالپىنا كەلتىرۋ جالعاسۋدا. قيراعان نىسانداردى جوندەۋدى قولعا الۋ ءۇشىن ەكى جوبالىق توپ, ولاردىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسىن جاساۋدا. جۇما كۇننەن باستاپ قالالىق اكىمدىك ۇيىنە كۇردەلى جوندەۋ باستالدى. وتكەن اپتادا قايعىلى جاعداي كەزىندە زارداپ شەككەندەرگە كومەك كورسەتۋ ماقساتىندا قۇرىلعان كومەك قورىنا قارجى اۋدارۋشىلار قاتارى كوبەيە تۇسكەن. ىرگەلى ونەركاسىپ ورىندارى ىشىنەن العاشقى بولىپ «ماڭعىستاۋمۇنايگاز» اق ۇجىمى وزدەرىنىڭ ءبىر كۇندىك ەڭبەك اقىلارىن بولگەنى بەلگىلى بولدى.
ەلباسى تاپسىرماسىنا وراي ءو.ءشوكەەۆ باسقارعان ۇكىمەتتىك كوميسسيا جاڭاوزەن قالاسىن قالپىنا كەلتىرۋ, قارجى ماسەلەسىن شەشۋ, قالانىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن قامتاماسىز ەتەتىن نىسانداردى تەزدەپ ىسكە قوسۋ ءۇشىن جۇيەلى جۇمىس ىستەۋدە. جەكسەنبى كۇنى وبلىستىڭ جاڭا اكىمى ب.مۇحامەدجانوۆ جاڭاوزەنگە بارىپ قالاداعى زارداپ شەككەن نىسانداردى ارالاپ, تۇرعىنداردىڭ جاي-كۇيىمەن تانىسىپ قايتتى. قولعا الىنعان جەدەل ءىس-شارالار ءناتيجەسىندە «وزەنمۇنايگاز» وندىرىستىك فيليالىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ءتۇگەلگە جۋىق جۇمىسقا شىعىپتى. وزەن كەن ورنىنداعى جاعداي تۇراقتالۋىنا قاراي, ورتا تاۋلىكتىك ءونىم دە ءبىرقالىپتى دەڭگەيدە ۇستالۋدا. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى جاڭاوزەن قالاسىندا قالىپتى ءومىردى قالىپقا كەلتىرىپ, تۇرعىنداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ جولىندا قاجەتتى جاعدايلاردى جاساۋدا. جاڭاوزەن قالاسى كومەنداتۋراسى شتابىنىڭ باستىعى, پوليتسيا پولكوۆنيگى ا.دوساحانوۆتىڭ ايتۋىنشا, دەمالىس كۇندەرى دە ءتارتىپ بۇزۋشىلىق ارەكەتتەرگە جول بەرىلگەن جوق. قالانىڭ ءومىر تىرشىلىگى ءبىر قالىپقا ءتۇسىپ, تۇراقتالىپ كەلەدى.
جولامان بوشالاق,
ماڭعىستاۋ وبلىسى.