قۇرىق مۋلتيمودالدى حابى ىسكە قوسىلدى

ەلباسى مۋلتيمودالدى حابتىڭ بەسىنشى كاسپي ءسامميتىنىڭ قارساڭىندا ىسكە قوسىلۋىنىڭ سيمۆولدىق مانىنە توقتالىپ, بۇل جوبانىڭ تەك قازاقستان ءۇشىن عانا ەمەس, سونداي-اق بۇكىل ەۋرازيا قۇرلىعى ءۇشىن ماڭىزى زور ەكەنىن ايتتى.

مەملەكەت باسشىسىنا تانىستىرىلعان قۇرىق پورتى اقتاۋ قالاسىنان 70 شاقى­رىم, قاراقيا اۋدانىنىڭ قۇرىق اۋىلىنان 17 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان. تاسىمال جۇمىستارىنا ىڭ­عايلى شى­عا­ناقتا ورنالاسقان قۇرىق تاۋەل­سىز­دىك­تەن بەرى اشىلعان قازاقستاندىق العاش­قى پورت بولۋىمەن دە ەرەكشە. استىق, تىڭايتقىشتار, مۇناي ونىمدەرى, حيميا­لىق زاتتار, حالىق تۇتىناتىن تاۋارلار, ماشينالار مەن ءتۇرلى جابدىقتار جانە وزگە دە جۇك تۇرلەرىن تيەپ-تۇسىرۋگە نەگىز­دەلگەن نىسان گەوگرافيالىق ورنالاسۋى جاعىنان اقتاۋ جانە باۋتين پورتتارىنان دا قولايلى.

67,4 گەكتار اۋماقتى الىپ جاتقان اۋماقتا ەكى ايلاق, اۆتوموبيل وتپە جولى, تەمىر جول مەتالدىق ءوتۋ كوپىرى, كەدەن جانە شەكارالىق باقى­لاۋ قىزمەتتەرى بار ديسپەتچەرلىك, كەدەندىك رەسىمدەۋ عيماراتى, ۋاقىتشا ساقتاۋ قويماسى, اكىمشىلىك جانە وندىرىس­تىك عيماراتتار, سۇرىپتاۋ ستانساسى, اۆتوموبيلدەردى جانە جولاۋشىلاردى باقىلاۋ-وتكىزۋ پۋنكتى بار. 2016 جىلى سىيىمدىلىعى 4 ميلليون توننا قۇرىق پورتىنداعى تەمىر جول پارومى كەشەنىنىڭ ءبىرىنشى فازاسى ىسكە قوسىلىپ, 2017 جىلدان باستاپ كوممەرتسيالىق قىزمەتى باس­تالدى. وتكەن جىلى پورتتىڭ تەمىر جول پارومىنداعى تەرمينالدا العاشقى ميلليون توننا جۇك تيەپ-تۇسىرىلسە, جىل سوڭىنا دەيىن بۇل كورسەتكىش 1,5 ميلليون تونناعا, قاتىناعان كەمەلەر سانى 320-عا جەتتى.

سونداي-اق وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا قۇرىق پورتىنان «ازەربايجان كاسپي تەڭىزىنىڭ كەمە شارۋاشىلىعى» جاق «بياستياكار گارا گاراەۆ» كەمەسىمەن العاشقى جەڭىل جانە جۇك كولىكتەرى جونەلتىلدى. ۇزىندىعى 125,25 مەتر, ەنى 16,22 مەتر, 3463 توننا جۇك كوتەرۋ مۇمكىندىگى بار الىپ كەمەگە 27 جۇك كولىگى, 1 جەڭىل كولىك تيەلىپ, 30 جولاۋشى وتىرعان بولاتىن. ال 2018 جىلدىڭ جەتى ايى ىشىندە تيەپ-تۇسىرىلگەن جۇك كولەمى 1,2 ميلليون توننادان اسىپ ءتۇستى.

مۋلتيمودالدى كولىك حابىنىڭ تانىستىرىلىمىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلىمىزدىڭ كولىك-ترانزيت الەۋەتىن دامى­تۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا نازار اۋدارىپ, ونىڭ ەۋرازيالىق قۇرلىقارالىق كولىك جۇيەسىنە قوسىلۋى مەملەكەتىمىز ءۇشىن ستراتەگيالىق مىندەت بولىپ سانالاتىنىن اتاپ ءوتتى.

– سوڭعى جىلدارى 2,5 مىڭ شاقى­رىمنان استام تەمىر جول سالىنىپ, 12 مىڭ شاقىرىم اۆتوموبيل جولى قايتا جوندەلدى. لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىم دامىپ كەلەدى. جۇك تاسىمالدايتىن ۆاگوندار جاڭارتىلۋدا. «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» اۆتوموبيل ترانزيتتىك ءدالىزى ىسكە قوسىلدى. اقتاۋ پورتى جاڭارتىلدى. قىتايمەن شەكارادا قورعاس قۇرعاق پورتى قۇرىلدى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

مەملەكەت باسشىسى سوڭعى ون جىلدا قازاقستاننىڭ كولىك-لوگيستيكا جۇيەسىن دامىتۋ ءۇشىن تارتىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى 30 ميلليارد دوللارعا جەتكەنىن جانە قۇرىق مۋلتيمودالدى كەشەنى وسى اۋقىمدى جۇمىستىڭ ماڭىزدى بولىگى بولىپ سانالاتىنىن ايتتى.

– بۇگىن ىسكە قوسىلعان قۇرىق پورتىنىڭ اۆتوجول ينفراقۇرىلىمى كولىك ءتران­زيتىن دامىتۋ ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشادى. قۇرىق ارقىلى وتەتىن ترانسكاسپي باعىتى قىتايدان, ورتالىق ازيا ەلدەرى – وزبەكستان, قىرعىزستان, تاجىكستان, سونداي-اق رەسەيدىڭ ورال-ءسىبىر وڭىرلەرىنەن تۇركيا مەن ەۋروپاعا جانە كەرى قاراي جۇك تاسىمالداۋ­دىڭ ءتيىمدى لوگيستيكاسىن قامتاماسىز ەتەدى. سونىمەن قاتار 2020 جىلعا قاراي قازاق­ستاننىڭ ترانزيتتىك تاسىمالدان تۇسەتىن كىرىسىن جىلىنا 5 ميلليارد دوللارعا ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ

كولىك جانە لوگيستيكا تۋرالى ءسوز قوزعاعاندا, ءىرى كولىك-لوگيستيكالىق حاب بولۋعا قاجەتتى بارلىق مۇمكىندىك­تەرگە يە ماڭعىستاۋ ءوڭىرى مەن حالقى­مىز ەلىمىزدەگى جالعىز تەڭىز دەپ قاستەرلەي­تىن كاسپي ايرىقشا اتالادى. اقتاۋ جانە قۇرىق پورتتارىنىڭ ەل ەكو­نوميكاسىنداعى عانا ەمەس, سىرتپەن بايلانىستاعى الەۋەتى جىل ساناپ ارتىپ كەلەدى.

قازاقستان پرەزيدەنتى كولىك ينفراقۇ­رىلىمىن دامىتۋ ەكونوميكانىڭ باسە­كەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ ارتۋىنا مۋل­تيپ­ليكاتيۆتى ىقپال ەتەتىنىن جانە قايتا قالپىنا كەلگەن جىبەك جولى ارقىلى وتەتىن ساۋدا لەگىنە تىڭ سەرپىن بەرەتىنىن, سونداي-اق وڭىردەگى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋگە جانە ەكونوميكانىڭ ىلگەرى­لەۋىنە سەپتىگىن تيگىزەتىنىن اتاپ ءوتتى.

– بۇگىندە ماڭعىستاۋ وبلىسى اۋە, اۆتوموبيل جولدارى, تەمىر جول جانە تەڭىز كولىكتەرى جەلىسى توعىسقان ءىرى كولىك-لوگيستيكا ورتالىعىنا اينالىپ وتىر. كاسپيدەگى ەكى زاماناۋي پورت ءوزارا ءبىرىن-ءبىرى تولىقتىراتىن بولادى. بۇل ءوڭىر ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر بەرەدى. قىزمەت كورسەتۋ سەكتورىن ىلگەرىلەتىپ, ترانسۇلتتىق كومپانيالاردى تارتۋ كەرەك, سونداي-اق جاڭا تەحنولوگيالاردى پايدالانا وتىرىپ, قايتا وڭدەيتىن ءوندىرىستى دامىتقان ءجون. بۇلاردىڭ ءبارى تۋريستىك يندۋستريانى دامىتۋعا جول اشادى. بۇل ايماق ەكونوميكاسىن ديۆەرسيفيكاتسيالاۋ ءۇشىن اسا ماڭىزدى. بىزگە وسى مۇمكىندىكتەردى ءتيىمدى پايدالانۋ كەرەك, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

سالتاناتتى شارادا مەملەكەت باسشىسىنا «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق باسقارما توراعاسى ق.الپىسباەۆ «نۇرلى جول» باعدارلاماسى اياسىن­داعى قۇرىق پورتى پاروم كەشەنى قۇرىلىسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسى تۋرالى باياندادى. ايتا كەتۋىمىز كەرەك, وڭىردە اتالعان باعدارلاما اياسىن­دا ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە بىرقاتار ين­ف­راقۇرىلىمدىق جوبا جۇزەگە اسى­رىلدى. وزەن – تۇرىك­مەنستان­مەن مەملەكەتتىك شەكارا, شال­قار – بەينەۋ, بورجاقتى – ەرساي جاڭا تە­مىر­جولدارى سالىنعان بولاتىن.

جال­پى العاندا, سوڭعى ون جىلدا ەۋرازي­يا­لىق كولىك ءدالىزىن دامىتۋ ماقساتىندا كولىك-لوگيستيكا سالاسىنا 30 ملرد دوللار شاماسىندا ينۆەستيتسيا قۇيىلعان. جاڭا ينفراقۇرىلىم جاساقتاۋ قۇرىلىسى مەن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جانە Iت-ينفراقۇرىلىم جاسالۋدا. 2020 جىلدارى بۇعان 8,4 ملرد دوللار جۇمسالاتىن بولادى. بۇل « ۇلى جىبەك جولىنىڭ» جاڭعىرۋىنا سەرپىن بەرمەك.

سالتاناتتى شارادا ءسوز العان وزبەكستان پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ا.راماتوۆ « ۇلى جىبەك جولىنىڭ» جاڭعىرعانىن, ترانسكاسپي باعدارىندا تاسىمالدىڭ وسكەن­دىگىن جەتكىزسە, COSCO كومپانياسىنىڭ باس­قارۋشى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى سۋيت تسزيۋن «نۇرلى جول» باعدار­لاماسى مەن ء«بىر بەلدەۋ – ءبىر جول» باس­تاماشىلىعىنىڭ توعىسىپ, ەكى مەملەكەت باسشىلارىنىڭ تاپسىرمالارىمەن ورىندالعاندىعىن اتاپ ءوتتى.

«ازەربايجان تەمىر جولى» جاق باسشىسى د.گۋربانوۆتىڭ ايتۋىنشا, قۇرىق پورتى قازاقستان مەن ازەربايجان اراسىندا تەمىر جولدى دامىتۋداعى تەحنولوگيالىق كوپىر بولىپ سانالادى. ازەربايجان تەمىرجولشىلارى قازاق­ستاندىق ارىپتەستەرىنىڭ لوگيستيكالىق ءىس-تاجىريبەسىمەن ءبولىسىپ, تەمىر جول مەن تەڭىز كولىگىندەگى مۋلتيمودالدىق شەشىم­دەردى بىرگە شىعارادى.

سوڭىندا ەلباسى ۇكىمەتكە وبلىس اكىمدىگىمەن بىرلەسىپ مۋلتيمودالدى حابتاردىڭ – اقتاۋ جانە قۇرىق پورت­تارىنىڭ بازاسىندا قوسىمشا وندىرىستەر مەن قىزمەت كورسەتۋ سەكتورىن دامىتۋ جونىندەگى كەشەندى جوسپار ازىرلەۋدى تاپسىردى.

– جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار يندۋس­تريالىق جانە سەرۆيستىك وندىرىس­تەردى جاڭا جاعدايلارعا بەيىمدەۋ ءۇشىن قاجەتتى شارالاردى قابىلداۋى كەرەك. سونىمەن قاتار جاڭا جۇمىس ورىن­دارىن اشىپ, كادرلاردى جاڭا مامان­دىقتار بويىنشا وقىتۋعا جانە قايتا دايارلاۋعا, سونداي-اق وڭىردە شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا جاعداي جاساۋ قاجەت, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

قازاقستان پرەزيدەنتى ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزى زور جوبالارعا اتسالىس­قان­داردىڭ بارىنە ريزاشىلىق ءبىلدىرىپ, كولىك سالاسىنىڭ ەڭبەككەرلەرىن كاسىبي مەرە­كەلەرىمەن قۇتتىقتادى.

گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,

«ەگەمەن قازاقستان»

ماڭعىستاۋ وبلىسى