«قاراعاندى وبلىسىنىڭ تىلدەردى دامىتۋ جونىندەگى باسقارماسى» مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ جۋىردا عانا قۇرىلعان رەسۋرستىق ءتىل ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «ۇلتتىق ستاندارت نەگىزىندە مەملەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋدى جەتىلدىرۋ جانە بىرىزدەندىرۋ جولدارى» اتتى ادىستەمەلىك سەمينار ءوتتى.
ايماقتا ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى ءوز جەمىسىن بەرىپ كەلەدى. قاراعاندى وبلىستىق تىلدەردى دامىتۋ جونىندەگى باسقارماسىنا قاراستى جاڭا ورتالىقتىڭ اشىلۋى – وسىنىڭ جارقىن دالەلى. مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىن ءتيىمدى جۇزەگە اسىرىپ, لاتىن گرافيكاسىن ەنگىزۋ بارىسىندا ادىستەمەلىك كومەك كورسەتۋ ماقساتىندا اشىلعان «رەسۋرستىق ءتىل ورتالىعى» كوممۋنالدىق مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ ەكى ءبولىمى جۇمىس ىستەيدى. جاڭا ورتالىقتا لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋ بويىنشا وقىتۋ جانە ادىستەمەلىك جۇمىس, سونداي-اق لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋ بويىنشا تالداۋ, مونيتورينگ جانە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار بولىمدەرىنىڭ ماماندارى الداعى ۋاقىتتا ۇيىمداردىڭ ءىس-قاعازدارىن, باق-تى جانە كورنەكى اقپاراتتاردى لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ, لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋ ۇدەرىسىنە جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ, ۇشتىلدىلىكتى ەنگىزۋ باعىتىندا جۇمىس اتقاراتىن بولادى.
تاياۋدا ورتالىق اۋدان, قالالارداعى تىلدەردى دامىتۋ بولىمدەرىنىڭ ماماندارى مەن وقىتۋ ورتالىقتارى ديرەكتورلارىنىڭ باسىن قوسىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تىلدەردى دامىتۋ مەن قولدانۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى مەن قازاق ءتىلىن مەڭگەرۋدىڭ كوممۋنيكاتيۆتىك تىلدىك قۇزىرەتتىلىكتەرىن بەلگىلەيتىن ۇلتتىق ستاندارت تالاپتارىنا سايكەس مەملەكەتتىك ءتىلدى بىرىزگە ءتۇسىرۋ ماقساتىندا ادىستەمەلىك سەمينار وتكىزدى. سەميناردا «سارىارقا 2» وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەنى نەگىزىندە مەملەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋدىڭ جۇيەلەنگەن باعدارلاماسىن ازىرلەۋ, كۋرس تىڭداۋشىلارىنا بەرىلەتىن سەرتيفيكاتتاردىڭ بىرىڭعاي ۇلگىسىن بەكىتۋ, ءتىل وقىتۋ ورتالىقتارى مەن كۋرستارى ادىسكەرلەرىنىڭ جانە وقىتۋشىلارىنىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلانىپ, ورتالىقتاردىڭ الەۋەتىن كوتەرىپ, قازاق ءتىلىن وقىتۋدى ءبىر جۇيەگە كەلتىرۋ ءۇشىن 2018-2020 جىلدار ارالىعىندا جۇزەگە اسىرىلۋعا ءتيىستى ءىس-شارالار ورتاعا سالىندى. رەسۋرستىق ءتىل ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى گۇلناز مۇستاعۇلوۆا سەمينار شىمىلدىعىن اشىپ, وقىتۋ ورتالىقتارىنداعى مەملەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋدىڭ قالاي جۇزەگە اسىپ وتىرعانىنا جان-جاقتى توقتالدى. بايانداماشى ءوز سوزىندە 2018 جىلدىڭ ءى جارتىجىلدىق قورىتىندىسى بويىنشا وبلىس اۋماعىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋ كۋرستارىنا – 1398, ال اعىلشىن ءتىلىن وقىتۋ كۋرسىنا – 974 تىڭداۋشى قامتىلعان, ونىڭ ىشىندە وبلىستىق تىلدەردى دامىتۋ جونىندەگى باسقارماسىنىڭ تاپسىرماسى نەگىزىندە مەملەكەتتىك تىلگە – 365, اعىلشىن تىلىنە – 165 ادام قامتىلعانىن ايتا كەلىپ, «قازتەست» جۇيەسى بويىنشا سەرتيفيكاتتىق تەستىلەۋدىڭ ۇشجىلدىق قورىتىندىسىمەن تانىستىرىپ, تەستىلەۋ بويىنشا الدىمىزدا تۇرعان مىندەتتەرگە باسا نازار اۋداردى. سونىمەن قوسا ايماقتارداعى وقىتۋ ورتالىقتارىنىڭ حال-احۋالىنا توقتالىپ ءوتتى.
بۇگىندە مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا بالقاش, شاحتينسك, جەزقازعان, تەمىرتاۋ, ساران قالالارىندا تىلدەردى وقىتۋ ورتالىقتارى اشىلىپ, مەملەكەتتىك جانە اعىلشىن تىلدەرى وقىتىلۋدا. ايتا كەتۋ كەرەك, بۇل كۇندە جۇمىسىن دوڭگەلەتىپ وتىرعان ءار ورتالىقتىڭ وزىندىك ەرەكشەلىگى بار. اتاپ ايتقاندا, جەزقازعان ورتالىعى ءوزىنىڭ ورنالاسقان گەوگرافيالىق جاعدايىنا بايلانىستى ورتا جانە ودان جوعارى دەڭگەي توپتارىن وقىتىپ, «شەشەندىك ونەر» كۋرسىن جۇرگىزىپ وتىرعان بىردەن-ءبىر ورتالىق بولسا, بالقاش ورتالىعى شتاتتىق كەستە بويىنشا مامان سانى ەڭ كوپ ءارى مەملەكەتتىك تىلگە وقىتقان تىڭداۋشى سانى جاعىنان دا كوش باستاپ تۇر. شاحتينسك ورتالىعىنا كەلەتىن بولساق, «قازتەست» جۇيەسى بويىنشا وقىتۋ ادىستەمەسىن دۇرىس قالىپتاستىرىپ ۇلگەرگەن ورتالىق رەتىندە جەمىستى ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. ال تەمىرتاۋ جانە ساران قالالارى وزگە ۇلت وكىلدەرى تىعىز قونىستانعان قالا بولعاندىقتان, قازاق ءتىلىن وقىتۋ ماسەلەسى ءالى بىرنەشە جىل بويى كۇن تارتىبىنەن تۇسپەۋگە ءتيىستى. سەميناردا اتالعان ورتالىق وكىلدەرى جەرگىلىكتى جەردە ءتىل ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋعا وزدەرىنىڭ قوسقان ۇلەسى تۋرالى, اتقارعان جۇمىستارى توڭىرەگىندە ءسوز قوزعادى.
ودان ءارى رەسۋرستىق ءتىل ورتالىعىنىڭ لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋ بويىنشا وقىتۋ جانە ادىستەمەلىك جۇمىس ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى جۇپار جاقانوۆا قوردالانىپ قالعان ماسەلەلەرگە توقتالىپ, ونى شەشۋ جولدارىندا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە شاقىردى. ورتالىق جۇمىستارىن جانداندىرۋ ءۇشىن جۇيەلى جۇمىس جاساۋ قاجەتتىگىن باسا ايتتى.
ەلباسىمىز: «حالىقارالىق تاجىريبەلەرگە سۇيەنە وتىرىپ, قازاق ءتىلىن وقىتۋدىڭ قازىرگى زامانعى وزىق باعدارلامالارى مەن ادىستەرىن ازىرلەپ, ەنگىزۋ قاجەت. مەملەكەتتىك ءتىلدى ءتيىمدى مەڭگەرۋدىڭ ەڭ ۇزدىك, يننوۆاتسيالىق ادىستەمەلىك, تاجىريبەلىك وقۋ-قۇرالدارىن, اۋديو-بەينەماتەريالدارىن ازىرلەۋ كەرەك», – دەپ اتاپ كورسەتكەن ەدى. رەسپۋبليكا كولەمىندە وسى باعىتتا ءبىرشاما جۇمىس اتقارىلدى. سونىمەن قوسا قاراعاندى وبلىسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋدىڭ ادىستەمەسىن جەتىلدىرۋ باعىتىندا ۇلكەن جوبانى جۇزەگە اسىرعانىن اتاپ كەتۋ كەرەك. قاراعاندى وبلىسى تىلدەردى دامىتۋ جونىندەگى باسقارماسىنىڭ قولداۋ كورسەتۋىمەن ۇلتتىق ستاندارت تالاپتارىن باسشىلىققا العان بەسدەڭگەيلىك «سارىارقا 2» وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەنى ازىرلەندى. قازىرگى ۋاقىتتا ءتىلدى وقىتۋ جۇيەسىن بىرىزدەندىرۋ بارىسىندا «سارىارقا 2» وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەنىنىڭ الاتىن ورنى ەرەكشە. كەشەننىڭ ا1 جانە ا2 دەڭگەيلەرىنە ارنالعان وقۋ قۇرالدارى رەسپۋبليكاعا تارالدى. وقۋ قۇرالى سويلەۋ ارەكەتىنىڭ تۇرلەرى بويىنشا دەڭگەيلەپ وقىتۋدىڭ حالىقارالىق تاجىريبەلەرىنە نەگىزدەلگەن.
رەسۋرستىق ءتىل ورتالىعىنىڭ لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋ بويىنشا وقىتۋ جانە ادىستەمەلىك جۇمىس ءبولىمىنىڭ ادىسكەرى ءاسيا سمىقوۆا جاڭا ءالىپبيدى وقىتىپ-ۇيرەتۋدىڭ ادىستەمەسىن كورسەتتى.
سەمينار جۇمىسىن قورىتىندىلاعان رەسۋرستىق ءتىل ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى گۇلناز مۇستاعۇلوۆا الداعى جوسپارلارمەن ءبولىستى. الداعى ۋاقىتتا رەسۋرستىق ءتىل ورتالىعى جانىنان جۇمىس توپتارى قۇرىلاتىنىن, توپ مۇشەلەرىنىڭ كۇشىمەن مەملەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋ بارىسىندا شەشىمىن تاپپاي وتىرعان ءبىراز ماسەلەنىڭ باسى قايىرىلىپ, وڭ ناتيجەگە قول جەتكىزۋگە بولاتىنىنا توقتالدى.
قايرات ءابىلدا,
«ەگەمەن قازاقستان»
قاراعاندى وبلىسى