ەرتەرەكتە جەمەنەي-جايىر ولكەسىندە اسۋباي اتتى ايگىلى قۇسبەگى, ساياتكەر ادام وتكەن. ول زايسان كولىنىڭ وڭتۇستىك-شىعىس جاعىندا, ۇشار باسى سارداردىڭ كۇمىس دۋىلعاسىنداي جارقىراپ, التىن ارايلى كۇن نۇرىنىڭ شۋاعىنا شاعىلىسىپ تۇرعان ساۋىر تاۋىنىڭ قۇسىنا قۇمار بولىپتى. تاۋدىڭ تومەنگى سىلەمى مايقاپشاعايدىڭ جوعارعى شاتىندا بۇركىتتى دەيتىن بيىك قۇز بار. وعان جىل سايىن اقيىق بالاپان باسادى. بۇل ۇيادان ەشكىم بالاپان الا المايدى. ويتكەنى ۇيانىڭ ءۇستى ماڭگى مۇزداق تا, وڭ بەتى زاڭعار جالاما. ۇيا وسى جاق بەتتەگى تار قۋىسقا سالىنعان.
قۇز ۇياداعى بالاپاندى الۋ ءۇشىن اسۋباي قۇسبەگى ۇزاق جىل ارەكەت جاسايدى. بىراق ەش قيسىنىن كەلتىرە المايدى. ۇياعا ۇشقان قۇس بولماسا, ءتىرى پەندەنىڭ بارۋىنىڭ ەشقانداي ءجونى جوق. بىراق «اڭدىعان جاۋ الماي قويماس» دەگەندەي, ابدەن دايىندالىپ, تولىق جاراقتانعان توپ, قۇزدىڭ ەتەگىندە تۇرىپ ۇزاق اقىلداسادى. سودان ولار جالاما-قۇزدىڭ ارتىن اينالىپ ءوتىپ, مىنگەن اتتارىن قيا بوكتەرگە بايلاپ تاستاپ, ءارى قاراي جاياۋ ورلەيدى. ءبىر جارىم كۇن دەگەندە ۇيانىڭ جەلكەسىنە زورعا جەتەدى.
وسىندا ءبىر تۇنەپ بۇركىتتىڭ ۇياعا كەلەتىن سۇرلەۋ-جىمىن بايقايدى. تاڭ راۋانداعان الاڭ-ەلەڭدە ۇياسىن تاستاپ بالاپانىنا جەم ىزدەپ شىققان ۇياباساردى كورەدى. جارىقتىق ناعىز قىران ەكەن. سوناۋ كوكتەگى قۇس قاناتىنىڭ سۋىلىنان ءبارى ويانادى. سودان كۇن كوتەرىلگەن شامادا ىسكە كىرىسەدى. الدىمەن دايىنداپ اكەلگەن بىرنەشە قايىس ارقانعا كەرەگەدەن جاسالعان ەرگەنشەك بايلاپ, دەنەسى جەڭىل, ارەكەتى قاعىلەز ءبىر جىگىتتى وعان بايلاپ, قۇز باسىنان قۇلديلاتىپ ۇياعا تۇسىرەدى. ۇيادا سارى اۋىز جالعىز بالاپان بار ەكەن. ۇياعا تۇسكەن جىگىت ارنايى اپارعان ات كورپەگە بالاپاندى بولەپ الىپ, قۇز باسىنداعى جىگىتتەردىڭ كۇشىمەن توبەگە امان-ەسەن شىعادى. جۇمىس ءساتتى اياقتالعانىن كورگەن اسۋباي قۇسبەگى:
– جىگىتتەر, تەزىرەك ۇيادان الىستاپ كەتەيىك, ۇياباسار ەرەكشە بالاجان بولادى. بالاپانىن الىپ بارا جاتقانىن كورسە ءوزىن دە, وزگەنى دە ايامايدى. ۇياباسار كەلىپ قالسا, ءبىرىمىزدى جازىم ەتەرى ءسوزسىز. نە ءوزى جازىم بولادى, – دەپ ەسكەرتەدى. جىگىتتەر ۇيادان تەزىرەك الىستاپ كەتۋدى ويلاپ, ۇيالى قۇزدىڭ جەلكەسىنەن تومەن قاراي ەڭكەيە بەرگەندە, ساي تاعانىنداعى وزەندى بويلاپ, سۋىر كوتەرىپ كەلە جاتقان ۇياباساردى بايقاپ قالادى. ۇياباسار دا ۇيانىڭ ماڭىنداعى ادامداردى كورىپ, ساسقالاقتاپ ۇياسىنا قونادى. بوس تۇرعان ۇيانى كورىپ قۇزدى جاڭعىرتىپ شىرقىراعان كەزدە, بولەۋدە جاتقان بالاپان دا شاڭقىلداپ قويا بەرەدى.
ۇياباسار كوتەرگەن سۋىرىن ۇياعا تاستاي سالىپ, اسپانعا قاراي تىك شىرقاۋ كوتەرىلەدى, قايتا سورعالايدى. ءبىر زاۋالدىڭ بولارىن سەزگەن اسۋباي قۇسبەگى جىگىتتەرگە «جارتاستىڭ قالقاسىنا تىعىلىڭدار» دەپ ايعايلاپ ۇلگەرەدى. جىگىتتەر جالما-جان جارتاسقا تىعىلادى. ءتۇيىلىپ كەلگەن ۇياباسار جارتاسقا ىقتاعان جىگىتتەرگە تۇياعىن ىلىكتىرە الماي, قالقىپ ۇشىپ, شىرقىراپ قايتا كوككە كوتەرىلەدى. تاسقا ىقتاعان جىگىتتەر ۇياباساردى كوزدەرىنەن تاسا قىلماي قاراپ تۇرادى. زەڭگىر اسپانعا تىك كوتەرىلگەن ۇياباسار شىرقاۋ كوككە ءبىر-اق شىعىپ جەردەگىلەرگە نۇكتە بولىپ كورىنەدى. اسۋباي قۇسبەگى سەرىكتەرىنە جارتاستىڭ قالقاسىنان شىقپاۋدى بۇيىرادى.
ءاپ-ساتتە كوكتەن داۋىل سياقتى سۋىلداعان داۋىس شىعىپ, كوزدى اشىپ, جۇمعانشا ەكى توپشىسىن قومداعان بۇركىت نايزاعايدىڭ وتىنداي ءتۇيىلىپ, وزدەرىنە قاراي زۋلاپ كەلە جاتقانىن بايقايدى. ءبىر ۋاقىتتا تارس ەتكەن دىبىس شىعادى. جىگىتتەر تاسادان شىعىپ قاراسا بۇركىت تاسقا كەلىپ ءوزىن ءبىر-اق ۇرعان ەكەن. قۇستىڭ دەنەسى پارشا-پارشا بولىپ, تاسقا جابىسقان قانات, قۇيرىعى مەن قاڭقاسى قالىپتى. وقيعانى قالت جىبەرمەي باعىپ تۇرعان اسۋباي قارت: «جانىمىزدى مىنا جارتاس الىپ قالدى. باعانا بالاپان الىپ جاتقاندا نەمەسە ەتەككە ءتۇسىپ الاڭقايدا كەزدەسكەندە, مىنا قىران ءوزى عانا مەرت بولماي, جىگىتتەردىڭ ءبىرىن جازىم قىلار ەدى» دەپ باسىن شايقاپ, مەرت بولعان قىراندى قۇزدىڭ باسىنا كومدىرىپتى.
بەكەن قايرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»