ب. ساعىنتاەۆ اقتوبە وبلىسىنىڭ ونەركاسىپتىك جانە الەۋمەتتىك كاسىپورىندارىن ارالادى

اقتوبە قالاسىنىڭ دامۋىمەن تانىسۋ يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا 2017 جىلدىڭ سوڭىندا ىسكە اسىرىلعان «قازاقستان مۇناي جابدىقتارى زاۋىتى» جشس نىسانىندا باستالدى.

پرەمەر-مينيستر تسەحتە جوعارى قىسىمدا جۇمىس ىستەيتىن قوندىرعىلاردى ازىرلەۋدىڭ جانە بلوكتىق-جيىنتىقتى جابدىقتاردىڭ تەحنولوگيالىق ۇدەرىسىمەن تانىستى.

زاۋىتتى ارالاۋ بارىسىندا «قمجز» جشس ديرەكتورى ا. كاشلاەۆ زاۋىتتا وندىرىلەتىن ءونىم ساپاسىنىڭ پايىزى 96% اساتىنىن ايتتى. وسىلايشا, ءوندىرىس كولەمى ءبىرىنشى جارتى جىلدىقتا جالپى سوماسى 3,6 ملرد تەڭگەگە شامامەن 5 مىڭ ت قۇرادى. شىعارىلعان قۇبىرلار ۇڭعىمادان سىرتقا گاز نەمەسە سۇيىق فليۋيدتى تاسىمالداۋعا, بۇرعىلاۋ كەزىندە جانە ولاردى ودان كەيىنگى پايدالانۋ ءۇشىن مۇناي مەن گاز ۇڭعىمالارىن بەكىتۋگە, سونداي-اق سۋدى, پايدالى قازبالاردى جانە ت.ب. ىزدەۋ كەزىندە ۇڭعىمالاردى بۇرعىلاۋ ءۇشىن پايدالانىلادى. سونداي-اق, بلوكتىق-جيىنتىقتى جابدىق جول مەن قۇرىلىس ءۇشىن بيتۋم جانە مازۋت الۋعا, ال قوندىرعىلار ۇڭعىمالاردى بۇرعىلاۋعا ارنالعان.

بۇدان وزگە, ب. ساعىنتاەۆقا كاسىپورىندى دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى باياندالدى. شەتەلدىك ينۆەستورلارمەن بىرلەسە وتىرىپ, جالپى ينۆەستيتسيالار كولەمى 16 ملرد تەڭگە بولاتىن جانە 100 جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋمەن «كومىرتەك كۇيەسى ءوندىرىسى» جاڭا جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. جوبانىڭ قۋاتتىلىعى جىلىنا 50 مىڭ ت كۇيەنى قۇرايدى.

زاۋىتتى تەكسەرگەننەن كەيىن اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى ب. ساپارباەۆ «اقتوبە» يندۋستريالىق ايماعىنىڭ اۋماعىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جوبالار تۋرالى, سونداي-اق ءوڭىردىڭ ونەركاسىپتىك كاسىپورىندارىن تسيفرلاندىرۋ جانە تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى باياندادى.

«اقتوبە» يندۋستريالىق ايماعى 200 گا اۋماقتى قامتيدى. بۇگىنگى تاڭدا اتالعان الاڭنىڭ 60% يگەرىلدى. بۇگىنگى تاڭدا 14,8 ملرد تەڭگە سوماسىنا جەتى جوبا قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بيىل 29,4 ملرد تەڭگە سوماسىنا 508 جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋمەن ءتورت جوبانى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانعان.

وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى س. تولەنبەرگەنوۆ ءوز كەزەگىندە وڭىردەگى جول بويىنداعى سەرۆيستى دامىتۋ جانە اۆتوجولداردى جوندەۋ جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى باياندادى. وسىلايشا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ جاقسى جانە قاناعاتتانارلىق جاعدايداعى اۆتوجولداردىڭ 90% ۇلەسىنە 2022 جىلعا قاراي قول جەتكىزۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ اياسىندا جىل سايىن جول جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ كولەمى ارتىپ كەلەدى.

«اقتوبە وبلىسىنىڭ اۋماعىنداعى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوكولىك جولدارىنىڭ جەلىسى 1897 شاقىرىمدى قۇرايدى. 2016 جىلى 99 شاقىرىم جوندەلدى, 2017 جىلى — 302 شاقىرىم, بيىل جالپى سوماسى 35,7 ملرد تەڭگەگە 404 شاقىرىم جول جوندەۋ جوسپارلانعان, ال 2019 جىلى 43,6 ملرد تەڭگەگە 452 كم جوندەۋ بولجانعان», — دەدى س. تولەنبەرگەنوۆ.

«قازاۆتوجول» ۇك باسقارما توراعاسى ە. كيزاتوۆ KazWay پاۆيلون-سەرۆيسىنىڭ جۇمىسىن تانىستىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, بيىل اقتوبە وبلىسىنىڭ اۋماعىندا رەسپۋبليكالىق اۆتوجولدار مەن «باتىس ەۋروپا — باتىس قىتاي» حالىقارالىق ترانزيتتىك ءدالىزىنىڭ بويىندا ۇزىندىعى 609 شاقىرىم بولاتىن وسىعان ۇقساس جەتى پاۆيلون ورناتۋ جوسپارلانىپ وتىر.

2018 جىلدىڭ قاڭتار-ماۋسىم ايلارىندا اقتوبە وبلىسىندا ونەركاسىپ ونىمدەرىن شىعارۋ كولەمى 815,3 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. 2017 ج. ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ناقتى كولەم يندەكسى 105,1% قۇرادى. وڭدەۋ ونەركاسىبىندە مۇناي وڭدەۋ ونىمدەرى, رەزەڭكە جانە پلاستماسسا بۇيىمدارى, مەتاللۋرگيا, دايىن مەتالل بۇيىمدارىنىڭ ءوندىرىسى ارتتى.

اقتوبە وبلىسىندا ەكىنشى بەسجىلدىقتا (2015–2019 جج.) كاسىپكەرلىكتى قولداۋ كارتالارىمەن ينۆەستيتسيالار كولەمى 195 ملرد تەڭگە بولاتىن, 2,9 جۇمىس ورنىن قۇرۋمەن 23 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. بۇگىنگى تاڭدا 14 جوبا پايدالانۋعا بەرىلگەن, 1100 استام جۇمىس ورىندارى قۇرىلعان. بۇل اك, بەكىتۋ بۇيىمدارىن, بورلايتىن شارلاردى, سيليكات بۇيىمداردى, مەتالل كونسترۋكتسيالار مەن مەتالل بۇيىمداردى, ماكارون ونىمدەرىن, جاراقاتتانۋدان قورعايتىن جابىنداردى,ء سۇت ونىمدەرىن وندىرەتىن جوبالار, ەت كومبيناتى, قۇرامىندا حرومى بار قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ, مۇنايگاز جابدىقتارى جانە قۇبىرلار, شىنى جۋاتىن سۇيىقتىقتار, انتيفريزدەر, شاعىن ءموز, سونىمەن قاتار ءۇي قۇرىلىسى كومبيناتى.

جۇمىس ساپارى اياسىندا باقىتجان ساعىنتاەۆ سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك قاعيداتى بويىنشا ىسكە اسىرىلعان بىرقاتار الەۋمەتتىك نىسانداردى: «Daru Zharygy» وفتالمولوگيالىق ورتالىعىن, «العاشقى كومەك» جشس ورتالىق جەدەل جانە شۇعىل كومەك ستانتسياسىن, سونىمەن قاتار جەكپە-جەك سارايىن ارالادى.

مەديتسينالىق ۇيىمداردى ارالاۋ كەزىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ا.قاليەۆ اقتوبە وبلىسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋداعى جوعارى الەۋەتىن ءتيىمدى پايدالانۋ ماقساتىندا ءوڭىر تۇرعىندارىنا كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ينفراقۇرىلىمىن كەشەندى جاڭعىرتۋ ىسكە اسىرىلىپ جاتىر.

«وبلىستا باۋىر مەن بۇيرەك ترانسپلانتاتسياسى (2 جىل ىشىندە 37 بۇيرەك اۋىستىرۋ جانە 12 باۋىر اۋىستىرۋ وتالارى جاسالدى), ۇلكەن بۋىنداردى ەندوپروتەزدەۋ, ەندو-بەينەحيرۋگيالىق ەمدەۋ تاسىلدەرىنىڭ كەڭ اۋقىمى ءتارىزدى بىرەگەي ەمدەۋ تەحنولوگيالارى يگەرىلدى. زاماناۋي دەڭگەيدەگى گەنەتيكالىق زەرتحاناسى بار ەكستراكورپورالدى ۇرىقتاندىرۋ ورتالىعى اشىلدى», — دەدى ا. قاليەۆ, ول سونىمەن قاتار مەديتسينا كلاستەرىن دامىتۋدىڭ بۇدان كەيىنگى جوسپارلارى تۋرالى باياندادى. 

اقتوبە وبلىسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋدى قارجىلاندىرۋعا 8,5 ملرد تەڭگە, دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارىن دامىتۋعا — 4,2 ملرد تەڭگە, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازانى نىعايتۋعا — 1,9 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. 

باقىتجان ساعىنتاەۆ «Daru Zharygy» زاماناۋي وفتالمولوگيالىق كلينيكاسىندا بولدى. مەديتسينالىق مەكەمە الەمدىك ساپا جانە قاۋىپسىزدىك ستاندارتتارىنا ساي كەلەتىن اقش, شۆەيتساريا, گەرمانيا, جاپونيا ەلدەرىنىڭ جوعارى تەحنولوگيالىق جابدىقتارىمەن جانە يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالارىمەن جاراقتالعان.

قازاقستاندا جىل سايىن وفتالمولوگتارعا 1 ملن جۋىق ادامنىڭ جۇگىنۋى تىركەلەدى, ونىڭ ىشىندە 400 مىڭى – ءبىرىنشى رەتتىك وفتالموپاتولوگيامەن جۇگىنگەن. اتالعان ماسەلەنىڭ وزەكتىلىگى ماڭىزدى جوبانىڭ ىسكە اسىرىلۋىنا سەبەپ بولدى. وسىلايشا, ورتالىق 2017 ج. جەلتوقسان ايىندا پايدالانۋعا بەرىلدى, ال بيىلعى جىلدىڭ باسىندا كەپىلدەندىرىلگەن تەگىن مەديتسينالىق كومەك كولەمى مەحانيزمى ارقىلى ەمدەلۋشىلەردى قابىلداي باستادى. ورتالىقتىڭ ستاتسيونارى 60 توسەك-ورىنعا جانە كۇنىنە 500 رەت قابىلداۋعا شاقتالعان.

دياگنوستيكالىق ءبولىمدى ارالاۋ كەزىندە پرەمەر-مينيسترگە جاڭا تسيفرلىق جوبالار تۋرالى باياندالدى. «Daru Zharygy» ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ع. ەلەۋوۆ كلينيكا «Medelement» مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەسىمەن جاراقتالعانىن ايتتى. قازىرگى كەزدە «قامقور» جۇيەلەرى جانە «Damumed» ءموبيلدى قوسىمشاسى ەنگىزىلىپ جاتىر. ماج ينتەگراتسياسى ارقاسىندا دارىگەرلەر ادامنىڭ دەنساۋلىعىنىڭ تولىق جاي-كۇيىن باقىلاي الادى, الدىن-الا ونلاين-تىركەۋدىڭ ارقاسىندا ەمحانالارداعى كەزەكتەر ازايادى. ەمدەلۋشىلەر دارىگەردىڭ كەڭەستەرىن, رەتسەپتىلەر, ەڭبەككە جارامسىزدىق پاراعىن, جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەر ناتيجەلەرىن ۇيدەن شىقپاي-اق الا الادى.

اقتوبە وبلىسى اكىمدىگىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, بۇگىنگى تاڭدا مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەرمەن ۇيىمداردىڭ 81% قامتىلعان. 2019 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن بۇل دەڭگەي 100% جەتكىزىلەدى. سونىمەن قاتار, وڭىردە ا.ج. 1 شىلدەسىنەن باستاپ مەديتسينالىق قۇجاتتامانى قاعازسىز جۇرگىزۋگە كوشۋ جوباسى ەنگىزىلگەن.

جالپى قازاقستاندا ا.ج. ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەرمەن اۋداندىق دەڭگەيگە دەيىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ 96,7% قامتىلعان. ال ينتەرنەت جەلىسىنە اۋداندىق دەڭگەيگە دەيىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ 100% قولى جەتىمدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن تسيفرلاندىرۋدان كۇتىلەتىن تيىمدىلىكتەر: حالىقتىڭ مەديتسينالىق كومەك ساپاسىنا قاناعاتتانۋ دەڭگەيى: 2018 — 44%, 2019 — 49%, 2020 — 55%, دارىگەردىڭ قابىلداۋىنداعى ۋاقىتتىڭ قىسقارۋى 50-60%.

دەنساۋلىق ساقتاۋ ينفراقۇرىلىمىنىڭ دامۋىمەن تانىسۋ «العاشقى كومەك» جشس جەدەل جانە شۇعىل مەديتسينالىق كومەك قالالىق ستانتسياسىن كورۋ بارىسىندا جالعاستى. جوبا تۇرىك ينۆەستورلارمەن بىرلەسىپ ءمجا اياسىندا ىسكە اسىرىلعان. بيىل ناۋرىزدان باستاپ جەدەل مەديتسينالىق كومەك ورتالىق ستانتسياسى جۇمىس ىستەي باستادى, ونىڭ قۋاتتىلىعى جىلىنا 75000 شاقىرۋ جانە 28 سانيتارلىق اۆتوماشيناعا ارنالعان اۆتوگاراجى بار.

ارالاۋ كەزىندە پرەمەر-مينيستر جەدەل جاردەم ستانتسياسىنىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرىن كورىپ, ديسپەتچەر ءبولىمىنىڭ, call-ورتالىقتىڭ, جەدەل جاردەم بريگاداسىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ, مەكەمەنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەستى.

ستانتسيا ەڭ زاماناۋي جابدىقتارمەن جاراقتالعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. وبلىس جۇرتشىلىعىنان قوڭىراۋلاردى قابىلداۋ ءۇشىن «103» بويىنشا 15 پۋلتكە بىرىڭعاي call-ورتالىق قۇرىلعان, قوڭىراۋلار قابىلدانعان سوڭ مەديتسينالىق ىرىكتەۋلەر جۇرگىزىلەدى. ونلاين رەجيمدە تۇرعىنداردان كەلىپ تۇسكەن قوڭىراۋلاردى «العاشقى كومەك» جشس وقىتىلعان ماماندارى قابىلداپ, قاداعالايدى. ورتالىق جەدەل مەديتسينالىق جاردەم قىزمەتتەرىمەن, ءىىد, تج, ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتى, سانيتارلىق اۆياتسيا ورگاندارىمەن, اپاتتار مەديتسيناسى وڭىرلىك ورتالىعىمەن, شۇعىل جاعدايلارداعى ناۋقاستاردى قابىلدايتىن قالاداعى امسك جانە ستاتسيونارلارىمەن جەدەل بايلانىس قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن, وڭىردەگى سانيتارلىق اۆتوكولىككە جەرسەرىكتىك مونيتورينگ جۇرگىزۋ ءۇشىن رەسۋرستارمەن جاراقتالعان.

«العاشقى كومەك» جشس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى گ. توپچۋ بىرىڭعاي اقپاراتتىق-تالدامدىق call-ورتالىق جۇمىسىمەن قاتار ەلەكتروندى شاقىرۋ كارتاسى ەنگىزىلگەنىن جانە جۇگىنۋدى قابىلداۋ كەزىندە گەو-كودتاۋ پروتسەدۋراسى جۇرگىزىلەتىنىن حابارلادى. شاقىرتۋلار جەدەل مەديتسينالىق كومەك جۇرگىزۋشىسىنىڭ GPS-ناۆيگاتورىندا جانە دارىگەردىڭ (فەلدشەردىڭ) پلانشەتىندە كورىنەدى. بۇگىنگى تاڭدا جەلىدە تاۋلىك بويى زاماناۋي مەديتسينالىق جابدىقتارمەن جاراقتالعان 16 رەانيموبيل, 2 دياگنوستيكالىق اۆتوموبيل جۇمىس ىستەيدى, سونداي-اق شۇعىل مەديتسينالىق كومەك كورسەتەتىن 16 اۆتوموبيل بار.

«رەانيموبيل بارلىق قاجەتتى اپپاراتۋرامەن جاراقتالعان. اپپارات دەفيمونيتورەلەكتروكارديوگرامما تۇسىرۋگە ارنالعان. ەرەسەكتەر مەن بالالارعا ارنالعان اۋىستىرىلاتىن بلوكتارى بار», — دەدى «العاشقى كومەك» جشس ديرەكتورى ب. تۇرمەتوۆ.

2018 جىلىڭ 6 ايىنىڭ ىشىندە ادامدار بارلىعى 177 472 رەت جۇگىنگەن. جاڭا تسيفرلىق تەحنولوگيالار جۇرەك-قانتامىر جۇيەسى اۋرۋلارىمەن سىرقاتتانعان ناۋقاستارعا قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا, كەشىگىپ ورىندالاتىن شاقىرتۋلار سانىن ازايتۋعا, سونىمەن قاتار جول-كولىك وقيعاسى ورىن العان جەرلەرگە ۋاقىتىلى جەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

وڭىردەگى ءمجا جوبالارىمەن تانىسۋ اياسىندا باقىتجان ساعىنتاەۆ سونىمەن قاتار رەسپاۋبليكالىق جانە حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ءىرى سپورتتىق جارىستاردى وتكىزۋگە ارنالعان «جەكپە-جەك سارايىن» بارىپ كوردى. 

دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسىنىڭ باسشىسى م. ماحامبەتوۆ عيمارات تۇعىرداعى ءتۇرلى جينامالى-قۇراستىرمالى زاماناۋي رينگتەرمەن, كۇرەسۋگە ارنالعان كىلەمدەرمەن, تاتاميلەرمەن جانە جاتتىعۋعا ارنالعان باسقا دا سپورتتىق جابدىقتارمەن جاراقتالعانىن ايتتى. 

وبلىس اكىمدىگىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا دەنساۋلىق ساقتاۋدى , مادەنيەت پەن سپورتتى دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلامالارى اياسىنداعى كوپتەگەن جوبالار مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىك جانە بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى قاعيداتى بويىنشا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. بۇگىندە وڭىردە جالپى ينۆەستيتسيالار پورتفەلى 43 ملرد تەڭگە بولاتىن 108 ءمجا جوبالارى جۇرگىزىلۋدە.

اقتوبەدە ءمجا مەحانيزمى بويىنشا مۇز سارايى, حوككەي ءمودۋلى, تەننيس ورتالىعى جانە جەڭىل اتلەتيكا مانەجى سالىنىپ جاتىر. جاستار اراسىندا سپورتتى ناسيحاتتاۋ جانە سالاۋاتتى ءومىر سالتى داعدىلارىن تەلۋ ماقساتىندا اقتوبەدە 14 street workout الاڭ مەن سكەيت-پارك سالىنعان. وبلىستا 28 بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان سپورت مەكتەپتەرى بار, ونىڭ ىشىندە 6-ۋى — ارنايى مەكتەپ. بۇل مەكتەپتەردە 17 مىڭنان استام وقۋشى 47 سپورت ءتۇرى بويىنشا جاتتىعادى.

بارلىعى وبلىستا 1670 سپورت نىسانى بار. ونىڭ ىشىندە: 17 ستاديون, سپورت سارايى, 14 سپورت كەشەنى, 981 سپورتتىق قۇرىلىمدار, 33 حوككەي جانە 28 تەننيس كورتى, 6 شاڭعى بازاسى, 9 ءجۇزۋ باسسەينى, 544 سپورتزال جانە ت.ب. بار.

ەسكە سالايىق, پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا وڭىرلەردە جۇمىس ساپارىن جالعاستىرۋدا. وسىعان دەيىن اتىراۋ, قاراعاندى, قوستاناي, قىزىلوردا, ماڭعىستاۋ, وڭتۇستىك قازاقستان جانە اقمولا وبلىستارىندا جۇمىس ساپارلارىمەن بولدى.