ناعىز قازاق قازاق ەمەس, ناعىز قازاق – دومبىرا
قادىر مىرزا ءالى
دومبىرا – كۇمبىرلەگەن ءداۋىر جىرى,
داۋىسى ۇلاسقانداي داۋىلعا ۇلى!
شاتتىعى قاۋىرسىننىڭ جەڭىلدىگى,
قايعىسى قورعاسىننىڭ اۋىرلىعى!
وزەگىن ساعان بەرگەن اقىن ج ۇلىپ,
ورىنىن ساعان بەرگەن باتىر تۇرىپ!
قاپ-قالىڭ كىتاپتاردىڭ مازمۇن جۇگى,
جۇپ-جۇقا شاناعىڭدا جاتىر تۇنىپ!
قوس ىشەك, توعىز پەرنە, شەشەن شاناق,
كەر زامان سەنى دە اتقان كەسەل ساناپ!..
دومبىرا كوكىرەگى شەر – كونە مۇرا,
كوك تۇرىك تورىنە ىلگەن كوسەم سانات!
ەستىرتكەن ەڭكىلدەپ كۇي – حانعا قازا,
دومبىرا – قارسى تەڭەۋ داڭعازاعا!
تەربەيدى سەندەگى ءسوز جۇرەك كولىن,
بەرمەيدى سەندەگى ساز جانعا مازا!
كەتبۇعا – كۇيدىڭ ءپىرى, شابىتتى ەردەن,
دومبىرا قالعان مۇرا – انىق كومبەم!
جۇرەگى حان الدىندا شايلىقپاعان,
اتىڭنان اينالايىن, حالىق بەرگەن!
دومبىرا – قازاق ءۇشىن عۇمىر ءمانى,
سەن توككەن كۇيمەن رۋحىم جىعىلمادى!
دومبىرا – سۇڭقار ەدى بالداقتاعى,
دومبىرا – تۇلپار ەدى تۇعىرداعى!
شىققاندا كەڭ شاناقتان گۇل ءورىلىپ,
جارق ەتەر كوكجيەكتەن كۇدەر ءۇمىت!
نەمەسە "قوسباسارى" بۋىندى الار,
پەرنەسىن كۇيشى باسسا تىم ەرىنىپ...
قوس مەكتەپ – تاتتىمبەت پەن قۇرمانعازى,
ەكەۋى ەكى ۇلگىنىڭ ءدۇر ماڭعازى!
بىرەۋى توكپە كۇيدىڭ تورەشىسى,
بىرەۋى شەرتپە كۇيدىڭ سىرباز ءمانى!
باعزىدان جەتكەن مۇرا قىز-ۇلعا امان,
دومبىرا – قىزىل ءبورى, قىزىر قاعان!
بەتىندە قۋ تاقتايدىڭ قىزىل ارشا,
ىشەگى تاۋتەكەنىڭ ىزىڭداعان!
قوبىزدى قورقىت دەسەم قول كوسەمى,
دومبىرا – دوسپامبەتسىڭ سەن كەشەگى!
دينا مەن اققىزدايسىڭ – داريعا اققۋ,
توگىلگەن تاتتىمبەتسىڭ توردە شەرى!
دومبىرا – سەن تۇرانسىڭ قامال بەرىك,
ورداڭا قۇت دارىعان قاعان قونىپ!
تۇمەن باپ تۇركىستانسىڭ كونە استانا,
باستاعان باستى ورداسىڭ بابام جورىق!
ابىلاي اق تۋىسىڭ – ازات بايراق,
دومبىرا اسىل پىشاق, عاجاپ قايراق!
ەشبىر جاۋ اتتاي الماس ەسىگىڭنەن,
دومبىرا باردا قىلماس قازاققا ايبات!
قۇرىشتان قۇيىلعانداي بەرىك بۇيىم,
قىلىشتان وتكىر سەنىڭ جورىق كۇيىڭ!
مەنى دە يلەپ ءوتتى زۇلمات نەبىر,
سەنى دە تۇيرەپ ءوتتى سوعىپ قۇيىن!
دومبىرا – كوكەي كەسىپ, كىسەن اشقان,
وندايدا جەرگە اينالىپ تۇسەدى اسپان!
كەزەكتى العان كەزدە ناقىستى كۇي,
وزەكتى ورتتەي قاۋىپ ىشەك وسقان!
دومبىرا – باعزى مۇرا ساقتان بەرى,
الاشتىڭ ايبوز داۋسى, اقتاڭگەرى!
دومبىرا – تىلسىم اعاش نۇر سيپاتتى,
شۇعىلا شاناعىنان سوققان لەبى!
اۋمايسىڭ ەر تولەگەن, ءور جىبەكتەن,
شەگىڭدە شەجىرەسى ەلدىڭ وتكەن!
پەرنەڭدى بويلاۋىق كۇي بالقىتقاندا,
پەردەسىن جاننىڭ اپپاق جەلبىرەتكەن!
سىلەيگەن بالبالىمداي سال دومبىرا,
سۇلەيمەن بالداعىنداي ءمان دومبىرا!
ارىمنىڭ اي ديدارلى, كۇن سيپاتتى,
جارىمنىڭ ءجۇزىن اشقان ءان دومبىرا!
دومبىرا – سەندە رۋحى حان كەنەنىڭ,
جەتكىزدىڭ كوككە تۋدىڭ جان كەمەلىن!
قولىما السام سەنى تالاسبەكتەي,
تۇسىمدە تۇمەن-تۇمەن قول كورەمىن!..
ماحامبەت – سەن دەپ بەرگەن قايران باسىن,
نامىسىڭ قايدان سوسىن قايرالماسىن!..
شەرتكەندە جان دىبىسىن قانمەن تەۋىپ,
دەرتتەنگەن كوڭىلىمدە وينار جاسىن!
تارتقاندا ءۇش ىشەكتەپ, تەرىس بۇراپ,
"قوڭىر قاز" ۇشار بەتكە الىس قۇلاپ!..
دومبىرا – ارقاداعى اقان سەرى,
دومبىرا – پاڭ قۇلاگەر قامىس قۇلاق!
شەرتكەندە شەبەر ساۋساق بيازى لەپ,
كوكەيگە قۇدىرەتىن قۇيار ىزەت!
دومبىرا – سەن ابايسىڭ ءسوز پاتشاسى,
دومبىرا – سەن ادايسىڭ كۇي ازىرەت!
قاشاعان, اقتان ايتقان ءسوز مۇراعات,
كۇي بولىپ ماڭعىستاۋدى كەزدىم ابات!
دومبىرا – دارياداي اساۋ سۋدا,
نۇرتۋعان, نارتاي جەكە – وزگە ۇلاعات!
باسىندا بايانتاۋدىڭ ءماشھۇر ءجۇسىپ,
سويلەدى دومبىراداي تاسقىن قىسىپ...
ايرىلىپ قالدىم سول ءبىر پاراساتتان,
كوزىنە قاپيادا قاستىڭ ءتۇسىپ...
«قارقارالى باسىندا جالعىز ارشا»,
تيەتىن اندەي كىم بار جانعا ۇزانشا!
التى قىر استىنداعى سال تۇسكەن ءۇي,
اۋەنى اۋدەم جەردەن تاڭعا ۇزارسا!
دومبىرا داۋىسىندا الاش ءۇنى,
كوزىمنىڭ اعى دا سول, قاراشىعى!
تيەگى – توبىلعىنىڭ قاتتى ءدىڭى,
سۇيەگى – قىزىل قايىڭ, اعاش ءىرى!
سەن باردا بايتاعىم كەڭ, ۇلىسىم باي,
قايتەمىن وسىندايدا ۇلىسىنباي!
ساڭق ەتىپ قازىبەكتىڭ كومەيىندەي,
جارق ەتىپ قابانبايدىڭ قىلىشىنداي!
جەتىسۋ جەتى جارعى ماقامىسىڭ,
ماقپالدى, ۇكىلىسىڭ, وقالىسىڭ!
كەنەندەي الاتاۋدىڭ باسىن بۇلت قىپ,
جامبىلداي وتقا ءتۇستىڭ وتان ءۇشىن!
سۇگىردىڭ قاراتاۋدا شەرتىسى – ورنەك,
اعادى سىردى بويلاپ, ەرتىس ورلەپ!
ءۇستىرتتىڭ ۇستىندەگى ءۇن تۇسىمدە,
سىڭەدى شاعىلدارعا دەرتى شولدەپ...
التايدىڭ ارعى بەتى, بەرگى باسى,
قازاقتىڭ قاراعايلى دومبىراسى!
امىرە, اسەتتەردىڭ ءار انىنە –
الاشتىڭ ءاليحانداي جان كۋاسى!
ءبىرجانسىڭ – قوياندىنى انمەن اشقان,
ساكەنسىڭ – تاۋ ىشىندە ساۋلەلى اسپان!
دومبىرا – جۇسىپبەك پەن جانىبەكسىڭ,
قازاقتى قارا ولەڭمەن انگە قوسقان!
جارالعان زامان ەسكى, جۇرت كونەدە,
دومبىرا – تورىمدەگى قۇت دودەگە!
«قوڭىرى» ابىكەننىڭ – الاش زارى,
ءومىرى ءاشىمتايدىڭ ۇلتقا ونەگە!
سايدالى سارى توقانىڭ سارىنىندا,
اپارار سۇرلەۋ جاتىر ارى عۇنعا!
دومبىرا – بايجىگىتسىڭ كۇي قاعانى,
دومبىرا – كوكبالاقسىڭ انىعىندا!
دايراباي, قىزداربەكسىڭ – كۇي مەكتەبى,
يتاياق, سەمبەك, ءابدي – تۇيدەكتەرى.
ماناربەك, ماعاۋيا – قوس دومبىرا,
ۇلگى ۇلتقا – ءۇمىت شامى, ۇيرەتكەنى!
ەكى شەك, وعىز پەرنە, تيەك كەپىل,
ارباعان سيقىر سازى – جىبەك كوكىل!..
«كورۇعلى» كوكجيەكتەن كورىنگەندە,
سىرقىرار كوردە جاتقان سۇيەك ءنوپىر!
قاندىرار ءجىتى قۇلاق شىن قۇرىشىن,
قايراتتىڭ كومەيىندە ءبىر دىبىسىڭ!
دومبىرا – اقسەلەۋدىڭ «سارىارقاسى»,
تار ەكەن سارىارقا دا – ءدۇلدۇل ءۇشىن...
دومبىرا – قويناۋىڭ قۇت, قوڭىر ولەڭ,
ايدالعان جاياۋ مۇسا سەنىمەنەن!..
اتىلىپ ءمادي سەرى قاپىلىستا,
قالعانسىڭ تار قاپاستا, تەمىر ەدەن...
جىراۋدىڭ جىرى سەنسىڭ – الپامىستاي,
بايشۇبار قوس ىشەكتە قايتەدى ۇشپاي!..
دومبىرا شەرتىلمەسە باتىرىنا,
قالادى گۇلبارشىنداي جار تابىسپاي!
دومبىرا – بەيبارىسسىڭ مىسىرعا اسقان,
دومبىرا – ءامىر تەمىر – كۇشىڭ داستان!
دومبىرا – ءسۇيىنبايدىڭ الداسپانى,
قالشيتىپ قاتاعاننىڭ مىسىن باسقان!
ايتىستىڭ دومبىرا العاش – اقتاڭگەرى,
شومىلعان سۇلۋ ءسوزدىڭ ماقپال كولى!
دومبىرا – بابام قيىر جاتقان جەرى,
دومبىرا – قازاق قازىق قاققان جەرى!
دومبىرا - قىپشا بەلدى, الما مويىن,
حاس سۇلۋ تارانعانداي تالعام, ويىم!
دومبىرا تۇمار اجە بولمىسىنداي,
كورسەتپەس جاتقا بەتىن, جاۋعا بويىن!
دومبىرا – ءان جاۋىنى, كۇي نوسەرى,
بابادان قالعان مۇرا سىي كەشەگى:
دومبىرا – قازاعىمنىڭ تاقياسى,
دومبىرا – قازاعىمنىڭ كيمەشەگى!
دومبىرا – نۇرعيساسىڭ ساز ءدۇلد ۇلى,
سۇيەكتەن وتەدى وتكىر ءسوز كۇمبىرى!
قارا شال قاعىسىندا قاز قاڭقىلداپ,
كەلىنشەك شالىسىندا جاز بۇلب ۇلى!
دومبىرا – «اق جاۋىنى» سەكەن ءدۇردىڭ,
وكسىگى وڭەشىمدە وتەر كۇننىڭ!..
تولقىنى كوڭىلىڭنىڭ كولىن شايقار,
سول ماڭگى, قالعانى بوس, بەكەر...قۇربىم!..
ساۋىرلى شاناق ءۇنى نەتكەن اسقاق,
بارادى گاككۋ دىبىس كوككە باستاپ!..
كىم ايتتى سەنى اعاش دەپ ساڭعىرلاعان –
الاشقا ماڭگى اينالىپ كەتكەن اسپاپ!
دومبىرا – سەن جۋسانسىڭ بۇرقىراعان,
كوزىمنىڭ جاسىن ساعان ىركىپ الام!
سەن نارعا كوپ ۇقسايسىڭ جۇك قالدىرماس,
دومبىرا سەن ەسەندە – جۇرتىم امان!
سەرىنىڭ سەن كوزىسىڭ – سال ك ۇلىگىم,
بايلىعىم, باقىت, ىرىس, مال-م ۇلىگىم.
دومبىرا, سەندە جاتىر بار عۇمىرىم,
جۇرەككە جەتكىزە بەر ءان ءدۇبىرىن!
دومبىرا – سەن قىمىزسىڭ تۇنەمەلى,
دومبىرا – سەن شايىردىڭ ۇلى ولەڭى!
دومبىرا – سەرتتى جاننىڭ جان سەرىگى,
دومبىرا – دەرتتى جاننىڭ جۇرەك ەمى!
كەتەمىن, كۇيىڭ مەڭدەپ, ەمىرەنىپ,
كەتەمىن, سازىڭ تەربەپ, تەبىرەنىپ!
قۇدايدىڭ ءبىزدى سۇيگەن ءبىر كۋاسى,
دومبىرا, بۇل قازاققا سەنى بەرىپ:
تاڭدايعا الاش رۋحىن تامىزدى ازات!
دومبىرا, سەن جايلى ايتار اڭىز عاجاپ!
تورىمدە تۇرعاي ماڭگى ءتول اسپابىم,
توبەمە تۇتتىم سەنى – ناعىز قازاق!