بەرىك ءۋالي: وڭىردەگى وزەكتى ماسەلەلەر كەزەڭ-كەزەڭىمەن شەشىلىپ كەلەدى

– بەرىك ءۋالي ۇلى, اباي وبلىسىنا اكىم بولعان ءبىر جىل كولەمىندە باق وكىلدەرىنە ارنايى سۇحبات بەرگەن ەمەسسىز. اكىم رەتىندەگى العاشقى سۇح­با­تىڭىزدى «Egemen Qazaqstan» گازە­تىنە بەرۋگە كەلىسكەنىڭىزگە راحمەت. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاعايىن­­داۋى­مەن اباي وبلىسىنىڭ اكىمى قىزمەتىنە كىرىسكەنىڭىزگە بۇگىن تۋرا ءبىر جىل تولىپ وتىر. بۇل – ءسىزدىڭ ءوڭىر باسشىسى رەتىندەگى العاشقى جۇمىس تاجىريبەڭىز. وسى ۋاقىت كولەمىندە ءوزىڭىز تۋىپ-وسكەن ولكەدە قانداي وڭ وزگەرىستەر بولدى؟

– ءبىر جىلدىڭ كولەمىندە قانداي وزگەرىستەر بولعانىن وبلىس تۇرعىن­دا­رى­نان سۇراعان دۇرىس شىعار. اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ باعاسىن ەڭ اۋەلى حالىق بەرەدى عوي. دەگەنمەن ءبىر جىلدا ءار سالادا ءبىراز جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلدى.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ مەنى تۋعان جەرىم – اباي وبلىسىنا اكىم ەتىپ جىبەرگەندە الدىما بىرقاتار مىندەت قويدى. وڭىردەگى الەۋمەتتىك-ەكونو­ميكالىق ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋى تۇر­عىنداردىڭ تۇرمىس دەڭگەيىن ارتتىرۋعا تىكەلەي ىقپال ەتەتىنىن ايتىپ, ۇكىمەتپەن بىرگە ءوڭىردى قار­قىندى دامىتۋ جولدارىن قاراس­تى­رىپ, وزەكتى ماسەلەلەردى كەزەڭ-كەزەڭىمەن شەشۋدى تاپسىردى. بۇل باعىتتا ءبىز ەڭ اۋەلى «اۋىلدا دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلت­تىق جوباسى اياسىندا وبلىس­تا سالى­نىپ, قۇرىلىسى سوزىلىپ كەتكەن 65 مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەك نىسانى قۇرىلىسىن اياقتاپ, بىلتىر تۇرعىنداردىڭ يگىلىگىنە بەردىك.

«كەلەشەك مەكتەپتەرى» ۇلتتىق جوباسى شەڭبەرىندە بوي كوتەرگەن مەكتەپ­­تەر­دىڭ قۇرىلىسى دا كەستەدەن كەشىگىپ قالعان ەكەن. مەردىگەرلەرگە قاتاڭ تالاپ قويىپ, ناتيجەسىندە, 2025 جىلى وبلىسىمىزدا 4 زاماناۋي مەكتەپ اشىلدى. بەسقاراعاي اۋدانىندا 300 ورىندىق, اياگوز اۋدانىندا 600 ورىندىق, سەمەي قالاسىنىڭ قاراعايلى شاعىن اۋدا­نىندا 1200 ورىندىق, ۆودنىي كەنتىندە 600 ورىندىق مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلدى. ۆوستوچنىي كەنتىندە وسى باعدارلامامەن 300 ورىندىق مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى اياقتالدى. ءتورتىنشى توقساندا اشۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.

بىلتىر مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا ساي اباي قۇنان­باي ۇلى­نىڭ 180 جىلدىعى لايىق­تى دەڭگەيدە اتالىپ ءوتتى. تۇڭعىش رەت 10 كۇندىك رەتىندە وتكەن حاكىمنىڭ مەرەيتويىندا ءتۇرلى مادەني-رۋحاني, تانىمدىق, ينتەللەكتۋالدىق ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلدى. كەشەن­­دى جوسپار اياسىندا ەنتسيكلو­پەديا­لىق پورتالدىڭ, ابايعا قاتىس­­تى بىرقاتار كىتاپتىڭ تۇساۋ­كەسەرى, عىلىمي كونفەرەنتسيا, جاس­تار اراسىندا ينتەللەكتۋالدىق سايىس جانە قاراۋىلدا ۇلتتىق ويىن­­­دار سىندى حالىقارالىق, رەس­پۋب­­ليكالىق, وڭىرلىك دەڭگەيدە 100-دەن استام ءىس-شارا اتقارىلدى.

– سەمەي وبلىسى 1997 جىلى جابىلىپ, 2022 جىلى پرەزيدەنتتىڭ جارلىعىمەن اباي وبلىسى بولىپ قايتا اشىلدى. الايدا وسى ارالىقتا ءوڭىر الەۋمەتتىك-ەكو­نو­ميكالىق دامۋ جاعىنان ءبىر­شاما كەنجە قالعانى راس. 25 جىلدا قوردالانعان تۇيتكىلدى ماسە­لەلەردىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋعا, تو­لىق ەڭسەرۋگە قانشا ۋاقىت قاجەت؟

– ءوزىڭىز ايتقانداي, سەمەي وبلىسى تاراعاننان كەيىنگى 25 جىلدا ءار سالادا ماسەلەلەردىڭ قور­دا­لانىپ, ۇلى­­لار تۋعان قاستەرلى ولكە وزىنە تيەسىلى ەن­شى­سىنەن قاعى­لىپ, كوش سوڭىندا قالعانى جاسىرىن ەمەس. ءبىر عانا رەسمي دەرەك كەلتىرەيىن. ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسىنا ساي وڭىر­لىك ستان­دارتتار جۇيەسى بويىنشا وبەك­تىلەرمەن جانە كورسەتىلەتىن قىزمەتتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيى 64,1 پايىزدى قۇرادى. ال اباي وبلىسىندا بۇل كورسەتكىش رەسپۋب­ليكادا ەڭ تومەن دەڭگەيدە. ءوڭىردىڭ ينفراقۇرىلىممەن قامتىلۋى 56,3 پا­يىز بولىپ وتىر. جاقىندا ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى وسى ماسەلەگە ەرەكشە نازار اۋدارىپ: «اسىرە­سە جاڭادان قۇرىلعان اباي جانە ۇلىتاۋ وبلىستارىندا ينفراقۇرىلىم جەت­كىلىكسىز. الماتى وبلىسىندا دا احۋال ء­ماز ەمەس. بۇل ايماقتاردىڭ دامۋىنا ايرىقشا نازار اۋدارۋ قاجەت», دەپ جاڭادان قۇرىلعان وبلىستارعا ناقتى قولداۋ كورسەتۋ قاجەتتىگىن ايتتى. ارينە, وڭىردەگى ۇزاق جىل بويى قوردالانعان ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن ۋاقىت پەن ءتيىستى قولداۋ قاجەت. اباي وبلىسى پرەزي­­­دەنت پەن ۇكىمەت تاراپىنان ناقتى قول­داۋ­­دى انىق سەزىنىپ وتىر.

وبلىسىمىزدىڭ شيرەك عاسىر­دان كەيىن قايتا اشىلىپ, تاريحي ادىلەتتىلىك­تىڭ سالتانات قۇرۋى – تىكەلەي مەملەكەت باس­شى­سىنىڭ قامقورلىعى ەكەنى بارشاعا بەل­گىلى. قازىر وڭىرىمىزدەگى وزەكتى ماسە­لەلەر بىرتىندەپ شەشىمىن تا­ۋىپ, ەكو­نوميكادا تۇراقتى ءوسىم باي­قالىپ, تۇر­­عىنداردىڭ ءال-اۋقاتى جاقسارىپ كەلە­دى. مىسالى, بىل­تىر­عى 9 ايدىڭ قورى­تىن­دىسىندا اباي وبلىسى­­­نىڭ جالپى وڭىرلىك ءونىمى 101,5 پايىزدى قۇراپ, 2 ترلن 385,8 ملرد تەڭگەگە جەتتى. بىل­تىر ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ 12 نەگىزگى كورسەتكىشىنىڭ 10-ىندا ءوسىم قامتاماسىز ەتىلدى. اۋىل شارۋاشىلىعى - 101,1 پا­يىز, وڭدەۋ ونەركاسىبى – 102,9, ىشكى ساۋدا – 103,5, تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ – 105,8, بايلانىس – 106, قۇرىلىس – 106,2, ينۆەستيتسيالار – 106,8, كولىك سالاسى 125,9 پايىزعا ورىندالدى. وتكەن جىلى مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە اباي وبلىسىنان 648,7 ملرد تەڭگە سالىق ءتۇستى, بۇل – 2024 جىلمەن سالىستىرعاندا 135,5 پايىزعا ارتىق. مەنشىكتى كىرىستەردىڭ ءوسۋ قارقىنى بويىنشا وبلىس رەسپۋبليكادا ەكىنشى ورىندا تۇر.

– بىلتىر 17 مامىردا ءوڭىردىڭ الداعى دامۋ جوسپارىن جاريا ەتتىڭىز. سول كەزدە سەمەي قالا­سىن­دا «Smart City» اتتى جاڭا شاعىن اۋداننىڭ سالىناتىنىن ايت­تىڭىز. قۇرىلىس باستالدى ما؟

– سەمەي قالاسىنىڭ تاريحي ورتا­لى­عىنىڭ ينفراقۇرىلىمى ابدەن ەسكىرگەن. وسىنى ەسكەرە وتىرىپ, جاڭا اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىق سالۋ ماقساتىندا جاڭا اۋدان قۇرۋ تۋرالى شە­شىم شى­عاردىق. قازىرگى ۋاقىتتا جاڭا اۋدان­نىڭ دامۋ تۇجىرىمداماسى ازىر­­­لەنىپ, ونىڭ اياسىندا قالانىڭ باس جوسپارىن تۇزەتۋ ءارى ەگجەي-تەگجەيلى جوسپارلاۋ جوبالارىن ازىر­لەۋ جۇمىسى جۇر­گىزىلۋدە. اتال­عان جوبا سەمەي قالا­سىنىڭ سولتۇستىك بولىگىندە, جالپى كولەمى 1200 گەك­تاردان استام بوس اۋماقتا جۇزەگە اسىرىلادى. مۇندا 75 مىڭ تۇر­عىنعا ارنالعان زاماناۋي تۇر­عىن ءۇي كەشەندەرى, 40-تان استام اكىم­شىلىك, كوممەرتسيالىق جانە الەۋمەتتىك نىساندار سالىنادى.

وبلىسىمىزدا مەملەكەت باس­شى­سى­نىڭ قولداۋىمەن ابايدىڭ 180 جىل­­دىعىنا وراي «ابايعا قۇرمەت» رەسپۋب­ليكالىق اكتسيا­سى باستالعانى بەلگىلى. بۇگىندە وبلىس اكىمدىگى اكتسيا اياسىنداعى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا وڭىرلەرمەن بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. اكتسيانى العاش­قى­لاردىڭ ءبىرى بولىپ ماڭ­عىستاۋ وبلىسى قولداپ, دوس­تىق ءۇيىنىڭ قۇرىلىسىن باستادى. تۇركىستان وبلىسى كورمە ورتالىعىن, قىزىلوردا وبلىسى «اناعا تاعزىم» عيماراتىن, اتىراۋ وبلىسى «اباي الەمى» ورتالىعىن, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى مەملەكەتتىك رامىزدەر الاڭىن, اقتوبە وبلىسى جەكپە-جەك سارايىن, پاۆلودار وبلىسى ۇستەل تەننيسى ورتالىعىن, قاراعاندى وبلىسى بوتانيكالىق باق, باتىس قازاقستان وبلىسى جەلىلىك سايا­باق, قوستاناي وبلىسى رۋحا­نيات ورتالىعىن, الماتى قالاسى مەدياورتالىق, استانا قالاسى «كەلەشەك» مەكتەبىن سالىپ بەرسە, شىعىس قازاقستان وبلىسى ەرتىس وزەنى جاعا­لاۋىن اباتتاندىرادى. رامىزدەر الاڭى بەي­بىتشىلىك ارالىندا, جەكپە-جەك سارايى قالانىڭ سول جاعالاۋىندا, زاريا شاعىن اۋدا­نىندا بوي كوتەرەدى. شىم­كەنت قالاسى شىعارماشىلىق ورتا­لىعىمەن قاتار سەمەي قالاسىنىڭ ۆودنىي كەنتىنە مادەنيەت ءۇيىن سىيعا تارتپاق. وسىلايشا, «ابايعا قۇرمەت» اكتسياسى اياسىندا جاڭا شاعىن اۋداننىڭ عانا ەمەس, وبلىس ورتالىعىنىڭ ءار اۋماعى ابات­تاندىرىلىپ, جاڭا كەيىپكە ەنە­دى. اكتسيانى ءىرى ينۆەستورلار دا قولداپ وتىرعانىن ىلتيپاتپەن ايتا كەتكەن ءجون. اتاپ ايتساق, «KAZ Minerals» كومپانيالار توبى جاڭا شاعىن اۋدان­دا 25 مىڭ كورەرمەنگە ارنالعان جاڭا ستا­ديون قۇرىلىسىن باستاپ كەتتى. بۇدان بولەك, جەكە قوعامدىق قوردىڭ ەسەبىنەن 5 مىڭ ادامعا ارنالعان جاڭا مەشىتتىڭ ىرگەتاسى قالاندى. وسى باعىت بو­يىنشا باسقا دا ءىرى ينۆەستورلارمەن, ىرگەلى كومپانيالارمەن ءتيىستى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر.

– اباي وبلىسىندا ينۆەس­تور تارتۋ باعىتىندا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلىپ جاتقانىن باي­قايمىز. بۇل رەتتە ءوزىڭىز­دىڭ باستاماڭىزبەن قولعا الىنعان «تۋعان جەرگە تۋىڭدى تىك» جوبا­سىنىڭ ءجونى بولەك. جوبا اياسىندا بۇگىنگە دەيىن قانداي جۇمىس­تار جۇزەگە اسىرىلدى؟

– بىلتىر ماۋسىم ايىندا سەمەيدە «تۋعان جەرگە تۋىڭدى تىك» ينۆەستيتسيالىق فورۋمىن وتكىزگەندە 500-گە جۋىق كاسىپكەر جينالدى. ماڭىزدى شارا اياسىندا جالپى قارجىسى 336 ملرد تەڭگەنى قۇ­رايتىن 15 مەموراندۋمعا قول قو­يىلدى. فورۋمنىڭ العاشقى ناق­تى ناتيجەسى – بىلتىر Cە­مەي­دە جاڭا جىل قارساڭىندا اشىلعان «Pana Unique Semey» بەس جۇلدىزدى قوناقۇي-مەيرامحانا كەشەنى. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 5,7 ملرد تەڭگە, 105 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى. مۇنداي قوناقۇي قالامىزدا بۇرىن-سوڭدى بولعان ەمەس. فورۋم اياسىنداعى كەلىسىمدەرگە سايكەس ىسكە اسىرىلىپ جاتقان اۋقىمدى جوبالاردىڭ ءبىرى – ­­­­­زاماناۋي ەت كومبيناتى. قازىر جاڭاسەمەي اۋدانىندا قۋاتتىلىعى جىلىنا 11 400 توننا ەت جانە ەت ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەيتىن وندىرىستىك كەشەننىڭ قۇرىلىسى قارقىندى جۇرگىزىلۋدە. اعايىندى سايلاۋ جانە ەرلان مۇقاشەۆتەر جەتەكشىلىك ەتە­تىن «Eurasia Agro Semey» جشس جۇ­زە­گە اسىرىپ جاتقان جوبا ءوڭىردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ازىق-ت ۇلىك ونەر­كا­سىبىن دامىتۋعا تىڭ سەرپىن بەرمەك. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 7,7 ملرد تەڭگە. وندىرىستىك كەشەندى بيىل تامىز ايىندا ىسكە قوسۋ جوس­پارلانىپ وتىر. سونداي-اق «Qazaq Astyq Group» كومپانياسى قازىرگى ۋاقىتتا سەمەيدە كۇنباعىس مايىن تازارتۋ, قۇيۋ جانە قاپتاۋ تسەحىن سالىپ جاتىر. جوبا قۇنى – 7,1 ملرد تەڭگە, 100-دەن استام جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلاتىن بولادى.

وڭىردە ينۆەستيتسيا تارتۋ باعى­تىندا جۇيەلى جۇمىس جۇر­گى­زىلىپ كەلەدى. وسى­نىڭ ناتيجەسىندە 2025 جىلى ىسكە اسى­رىلعان جوبالار سانى 29-دان 101-گە دەيىن ارتتى. جىل قورىتىندىسىندا جال­پى قۇنى 24,1 ملرد تەڭگە بولاتىن 15 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە قوسىلىپ, 391 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى. سونى­مەن قاتار قۇنى 605,5 ملرد تەڭگە بولاتىن 48 جوبادان تۇراتىن وڭىرلىك ين­ۆەس­تيتسيالىق پۋل قالىپتاستىرىلدى. بىلتىر وبلىسقا ينۆەستيتسيا تارتۋ ماقساتىندا 100-دەن استام شەتەلدىك ينۆەستورلارمەن كەز­دەستىم. حالىقارالىق ەكونو­مي­كالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ ماق­ساتىندا «ۇلكەن التاي» حالىق­ارالىق سۋبوڭىرلىك كونفەرەن­تسياسى اياسىندا قىتاي حالىق رەسپۋب­لي­كا­سىنىڭ ءىرى كومپانيالارىمەن جال­پى قۇنى 1,5 ملرد دوللاردى قۇراي­­تىن 15 مەموراندۋمعا قول قويىلدى.

يندۋستريالىق ينفراقۇرى­لىم­دى دامىتۋ باعىتىندا دا ءتيىستى جۇمىس جۇر­گىزىلىپ جاتىر. سەمەي قالاسىنداعى اۋماعى 96 گەكتاردى قۇرايتىن ء«وندىرىس» يندۋس­­تريا­­­لىق ايماعىن 190 گەكتارعا دەيىن كەڭەي­تىپ, شاعىن ونەركاسىپ پاركىن قۇرۋ جۇمىسى قولعا الىنىپ جاتىر.

– وڭىردەگى قۇرىلىسى توقتاپ تۇرعان نەمەسە مۇلدە باياۋ­لاپ قالعان نىسان­­دار­عا جان ءبىتىپ, ونىڭ بىرقاتارى ىسكە قو­سىل­عا­نىن بىلەمىز. ناقتى قان­­داي عي­ما­راتتار تولىق اياقتالىپ, ەل يگى­لى­گى­نە بەرىلدى؟

– بىلتىر جەلتوقسان ايىندا سەمەيدە 500 بالاعا شاقتالعان, اۋىسىممەن 1500 وقۋشىعا دەيىن قابىلداي الاتىن وقۋشىلار سارايى اشىلدى. مەملەكەت باسشى­سىنىڭ ارنايى تاپسىرماسىمەن قۇرىلىسى باستالعان جاڭا وقۋ­شى­لار سارايى – اباي وبلىسى قۇرىلعالى بەرى سالىنىپ بىتكەن تۇڭعىش الەۋمەتتىك نىسان. 2023 جىلى باستالعان بۇل جوبا پرەمەر-ءمينيستردىڭ 2024–2026 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسىنا ەنگىزىلگەن. الاي­دا قارجىلىق قيىندىقتارعا بايلانىستى قۇرىلىسى توقتاپ قالعان بولاتىن. بىل­تىر ۇكىمەتتىڭ قولداۋىمەن 7,6 ملرد تەڭگە قارجى ءبولىنىپ, وقۋشىلاردىڭ يگىلىگىنە بەرىلىپ, ەلىمىزدەگى 10-ىنشى وقۋشىلار سارايى بولدى.

2025 جىلى شەكارا شەبىندەگى ماقان­­شى اۋدانىنىڭ ورتالىعى ماقان­شى اۋىلىنداعى دارىگەرلىك امبۋلاتوريانى اشتىق. جەرگىلىكتى حالىققا اسا قاجەت نىسان قۇرىلىسى 27 جىلدان استام ۋا­قىت اياقتالماي, «ساقالدى قۇرىلىسقا» اينال­عان بولاتىن. جوبا رەسپۋبليكالىق «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلدى.

– ءار ءوڭىردىڭ وزىنە ءتان ەكو­نو­­مي­كا­لىق, تۋريستىك جانە الەۋ­مەتتىك ەرەك­شە­لىكتەرى, ياعني ءيميدجى بولادى. ءسىز اباي وبلى­­­سى­نىڭ نەگىزگى ەرەك­شەلىگى مەن باسە­كەلەستىك ارتىق­شى­لى­عىن قالاي سيپاتتار ەدىڭىز؟ وسى ەرەك­­شە­لىككە ساي وبلىستى قالاي دامى­­تۋعا بو­لادى؟ تۋريستىك الەۋە­­تىن قالاي ارت­تىر­عان دۇرىس دەپ ويلايسىز؟

– اباي وبلىسى مەن سەمەي قالاسىنىڭ نەگىزگى ءيميدجى – الاش. بۇل جەر – كۇللى قازاق دالاسىنا ساۋلە شاشقان ۇلىلار مەكەنى. بارشا وركەنيەت جاڭالىعى بول­عان تۇڭعىش­تاردىڭ باستاۋ العان جەرى. قازاقتىڭ العاشقى ­تەاتر قويىلىمىنىڭ وسى وڭىردە قويىلۋى, العاشقى كاسىبي ءانشى امىرە قاشاۋباەۆتىڭ دۇنيەگە كەلۋى, العاشقى باسپانىڭ اشىلۋى, تۇڭعىش فۋتبول كلۋبىنىڭ وسىندا قۇرىلۋى, العاشقى تەلەگراف, العاشقى بانكتىڭ, ءتىپتى, العاشقى تسيركتىڭ دە وسىندا باستالۋى ءبارى دە – قۇتتى مەكەنىمىزدىڭ پروگرەسس وتانى ەكەنىنىڭ ايعاعى. «العاشقى تەاتر قويىلىمى» دەپ ايتتىق قوي. تەاتر دەگەننەن شىعادى, سەمەي قالاسىندا 45 جىلدان بەرى بىردە-ءبىر جاڭا مادەني وشاق سالىنباعان ەكەن. 1981 جىلى سالىنعان عيمارات – اباي تەاترى. بۇگىندە مۇندا ءۇش بىردەي ۇجىم جۇمىس ىستەپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا سەمەيدە پرەزيدەنتتىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن جاڭا دراما تەاتر سالىنادى. مەملەكەت باسشىسى مۇنى قىزىلوردادا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا ەرەكشە اتاپ ءوتتى.

وبلىسىمىزدىڭ تاعى ءبىر ەرەك­شە­لىگى – اۋىل شارۋاشىلىعى, ونىڭ ىشىندە مال شارۋا­شىلىعىن دامىتۋعا قولايلى­لىعى. اباي وبلىسىندا كەزىندە قوي شارۋاشىلىعى الدىڭعى قاتاردا بولدى. تاريحي قالىپتاسقان قوي شارۋاشى­لى­عىنىڭ الەۋەتىن تولىق پايدالانۋ ماقساتىندا اباي وبلىسىنىڭ 2026–2030 جىلدارعا ارنالعان سالا­­­لىق باعدار­لا­ما­سىن ازىرلەپ جاتىر­­مىز.

2025 جىلى وبلىستىڭ اۋىل شارۋا­شىلىعى سالاسىنا تارتىلعان تىكە­لەي ينۆەستيتسيالار كولەمى 45,2 پايىز­عا ءوسىپ, 63 ملرد تەڭگەگە جەتتى. وڭىر­دە اگرو­ونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ ماقساتىندا 2026–2028 جىلدار ارالىعىندا جالپى قۇنى 77,3 ملرد تەڭگەنى قۇراي­تىن 16 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسى­رىلادى. اتالعان جوبالار ىشكى نارىقتى ساپالى, تابيعي ءارى جەرگى­لىكتى ونىمدەرمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

– اۋىل شارۋاشىلىعى – ماڭىزدى سالا. جاقىندا الەۋ­مەت­تىك جەلىدەگى پاراقشاڭىزدا «وبلى­سى­مىزدا اۋىلدى دامىتۋ, كوتەرۋگە «قا­لادان – اۋىلعا» اتتى جاڭا قانات­قاق­تى جوبا, كەشەندى باعدارلاما باس­تاۋ­دى جوسپارلاپ وتىرمىز» دەگەن ەدىڭىز...

– بۇل جوبانىڭ ماقساتى – التىن بەسىك اۋىلدى تۇلەتۋ, ءوڭىر تۇر­عىندارىنىڭ ءال-اۋقاتىن جاق­سارتۋ. باعدارلاما اياسىندا قالادان اۋىلعا كوشكىسى كەلەتىن ازامات­تارعا ناقتى كومەك كورسەتىلەدى. شەتەلدەن قونىس اۋدارعىسى كەلەتىن قانداس­تارىمىزدى دا قۇشاق جايا قارسى الامىز. جالپى, ۇكىمەت تاراپىنان اۋىل حالقىنا باعىتتالعان بار­لىق باع­دار­لا­ما­نىڭ باسىن قوسىپ جانە اباي وبلىسى اكىم­دىگى تاراپىنان اۋىلعا كوشىپ كەلەم دەۋشىلەرگە كورسەتىلەتىن قولداۋ­لار­دى جيناقتاپ, «قالادان – اۋىلعا» اتتى جاڭا جوبانى ەلدىڭ نازارىنا ۇسىنعالى وتىرمىز. بۇل قاناتقاقتى جوبا ارقىلى اۋىلعا قونىس اۋدارۋ­شىلارعا بيزنەس جۇرگىزۋگە, باسپانالى بولۋعا, مال الۋعا ءارتۇرلى مەم­لەكەتتىك باعدار­لامالار ارقىلى جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرىلەدى.

– اۋىل تۋرالى ءسوز قوزعادىق قوي. ءوزىڭىزدىڭ اۋىلداردى ءجيى ارالاي­تىنىڭىزدى جاقسى بىلە­مىز. بىلتىر 161 كۇنىڭىزدى اۋدانداردا وتكىزگەن ەكەن­سىز. وڭىردەگى اۋىل­داردىڭ وزەكتى ماسەلەسى قا­لاي شەشىلىپ جاتىر؟

– اۋىلداردى ءجيى ارالايتىنىم راس. ارالاعاندا شالعايداعى ەلدى مەكەندەرگە ارنايى بارامىن. اۋىلداردى ارا­­لا­عان­­نىڭ پايداسى – ەل-جۇرتپەن تىكەلەي بەتپە-بەت سويلەسىپ, ماسەلەنى ءوز كوزىڭمەن كورەسىڭ.

ەندى سۇراعىڭىزعا كەلسەك, وبلىستا اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردىڭ ينفراقۇرى­لى­مىن نىعايتۋ باعى­تىن­دا جۇيەلى جۇ­مىس جۇرگىزى­لىپ جاتىر. بىلتىر كوك­پەكتى اۋدا­نى­نىڭ كوكپەكتى اۋىلىندا ءجۇزۋ باسسەينى, بورودۋليحا اۋدانىنىڭ پەتروپاۆلوۆكا اۋىلىندا سپورتتىق ساۋىقتىرۋ ورتالىعى, جاڭاسەمەي اۋدا­نى­نىڭ العاباس اۋىلىندا سپورت كەشەنى, ماقانشى اۋدانىنىڭ قارابۇلاق اۋىلىندا جانە ءۇرجار اۋدانىنىڭ جاناي اۋىلىندا سپورت ءمودۋلى اشىلدى. قازىر­ كۋرچاتوۆ قالاسىندا دەنەشىنىقتىرۋ-ساۋىق­تىرۋ كەشەنى, اياگوز­دە سپورت كەشەنى, اباي اۋدانىنىڭ سارجال, كوكباي اۋىلدارىندا, جارما اۋدانىنىڭ جاڭعىزتوبە اۋى­لىندا, بەسقاراعاي اۋدانىنىڭ ەرنازار اۋىلىندا, اقسۋات اۋدانىنىڭ ويشىلىك اۋى­لىندا سپورتتىق مودۋلدەردىڭ, شار قالاسىندا, بەسقاراعاي اۋدا­نى­­نىڭ بەسقاراعاي اۋىلىندا, جارما اۋدانىنىڭ قالباتاۋ اۋىلىندا ءجۇزۋ باسسەيندەرى سالىنىپ جاتىر.

– وبلىستىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا دا قوردالانعان ماسەلە از ەمەس. اۋرۋحانالار جەتىسپەيدى, بارى­نىڭ ءوزى ەسكىرگەن. وسى تۇيت­كىل­­دەردىڭ ءتۇيىنى قاشان شەشىل­مەك؟

– بۇل سالادا ماسەلە كوپ ەكەنىن جا­سىر­مايمىز. ونى اشىق ايتىپ تا ءجۇر­مىز. جىل باسىندا, قاڭتار ايىنىڭ سوڭىندا سەمەي قالا­سىن­داعى وبلىستىق جەدەل مەدي­­تسي­نالىق جاردەم ستانساسىنا 10 ساني­تارلىق اۆتوكولىكتىڭ كىلتىن سالتاناتتى تۇردە تابىستادىق. بۇل نىسان قازىرگى تاڭدا سانيتارلىق اۆتو­كولىكتەرمەن تولىق قام­تا­ماسىز ەتىلگەن. الايدا تەحني­­كا­­لار­دىڭ جالپى توزۋ دەڭگەيى 90 پايىزدان اسادى. وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن بىلتىر «اباي وبلىسى مەديتسينالىق ۇيىمدارى ءۇشىن سانيتارلىق اۆتوكولىك ساتىپ الۋ» جوباسى شەڭبەرىندە «ونەركاسىپتى دامىتۋ قورى» اق-مەن بىر­لەسىپ, وبلىستىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسە­بىنەن ليزينگتىك قارجىلاندىرۋ ارقىلى Hyundai, JAC جانە «گازەل» ماركالى 100 سانيتارلىق اۆتوكولىكتەر ساتىپ الىندى. ونىڭ ىشىندە 67 اۆتوكولىك وبلىستىق جەدەل مەديتسينالىق جاردەم ستانساسىنا, 33 اۆتوكولىك اۋدانداعى مەدي­تسينالىق ۇيىمدارعا بەرىلەدى. جاڭا كولىك­تەردى بيىلعى قىركۇيەك ايىنا دەيىن تابىستايتىن بولامىز. مۇنداي جاڭا كولىكتەر وبلى­سى­مىز­عا 2020 جىلى الىن­عان ەكەن. ياعني بەس جارىم جىلدان بەرى وسى سالاعا جاڭا كولىكتەر الىنباعان. ءوڭىردىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالا­سى­نىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ ماقساتىندا جۇيەلى جۇمىس جۇر­گىزىلۋدە. جالپى, 2025 جىلى وبلىستىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى­­­­نىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جاڭ­­عىرتۋعا 6 جارىم ملرد تەڭگەدەن استام قارجى ءبولىندى.

– ۋاقىت ءبولىپ, سۇحبات بەرگە­نىڭىزگە راحمەت.

اڭگىمەلەسكەن –

 باقىتبەك قادىر,

«Egemen Qazaqstan»