• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
كورمە بۇگىن, 08:28

بىرەگەي ارحەولوگيالىق جادىگەرلەر كورمەسى

10 رەت
كورسەتىلدى

مەملەكەتتىك كەڭەسشى ەرلان قارين «قازاقستان ارحەولوگياسىنداعى جاڭا اشى­لىمدار – 2025» كور­مە­سى­نىڭ اشىلۋىنا قاتىستى.

ءا.مارعۇلان اتىنداعى ارحەو­لوگيا ينستيتۋتى جانە پرەزيدەنت ورتالىعى بىرلەسىپ ۇيىمداستىرعان ەكسپوزيتسيانىڭ ماقساتى – 2025 جىلى ەل اۋماعىندا جۇرگى­زىلگەن دالالىق ارحەولوگيالىق زەرتتەۋ­لەردىڭ ناتيجەلەرىن جانە ودان تابىلعان جادىگەرلەردى جالپى جۇرتشىلىققا كەڭىنەن تانىستىرۋ.

كورمە تاس داۋىرىنەن باستاپ ورتا عاسىرلارعا دەيىنگى حرونولوگيالىق اۋقىم­دى كەزەڭدى قامتىپ, كەيىنگى عىلىمي زەرتتەۋلەر ناتيجەلەرى ارقىلى ەلىمىزدىڭ ەجەلگى تاريحىنا قاتىستى جاڭاشا كوزقاراس قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

«مەملەكەت ۇلتتىق تاريحقا ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىر. ونى بىرەگەي­لىكتىڭ نەگىزگى تىرەكتەرى­نىڭ ءبىرى رەتىندە قاراس­تىرادى. جاڭا كونستيتۋتسيا جوبا­سى­نىڭ پرەامبۋلاسىنداعى « ۇلى دالا­نىڭ مىڭداعان جىلدىق تاريحى­نىڭ ساباقتاس­تىعىن ساقتاپ» دەگەن سويلەم – سونىڭ ايعاعى», دەدى مەملەكەتتىك كەڭەسشى كورمەنىڭ اشىلۋ راسىمىندە.

كورمەدە العاش رەت كوپشىلىك نازارىنا تاس داۋىرىنە تيەسىلى بىرەگەي ولجالار ۇسىنىلدى. ولاردىڭ قاتا­رىن­دا «تيان-شان ورينياك» مادە­­نيەتى (ەرتە پالەوليت, جەتىسۋ), «شى­دەرتى مادەنيەتى» (كەيىنگى مەزوليت, ەرتىس ماڭى) سەكىل­دى ءىرى عىلى­­مي جاڭا­لىق­تار, سونداي-اق تايسوي­عان قۇم­دارىنان (اتىراۋ وبلىسى) تا­بىل­عان ەنەوليت ءداۋىرىنىڭ جادىگەرلەرى بار.

كورمەنىڭ ساق-سارمات كەزە­ڭىنە ار­نالعان بولىمىندە ارحەو­لوگيا­لىق دەرەكتەر ارقىلى قازاق­ستان اۋماعىنداعى كوشپەلى جانە وتى­رىقشى مادەنيەتتەردىڭ قالىپ­تاسۋ ۇدەرىسى كورسەتىلگەن.

ورتا عاسىرعا ارنالعان بولىمدە قيماق­تار مەن وعىزدار مادە­نيەتىنە, سونداي-اق التىن وردا داۋىرىنە قاتىستى جادىگەر­لەر ۇسىنىلعان. كەلۋشىلەرگە قازاقستان اۋماعىنداعى ورتا عاسىرعا تيەسىلى قالالىق مادە­نيەت پەن كەرۋەن جولدارىنىڭ, سو­نىڭ ىشىندە ۇلى جىبەك جولى تاريحىن پاش ەتەتىن ماتەريالدار تانىستىرىلعان.

«قازىرگى تاڭدا «قازاقستان تاريحى: ەجەلگى داۋىردەن بۇگىنگە دەيىن» اتتى جەتى تومدىق اكادەميا­لىق باسىلىم ازىرلەنىپ جاتىر. كورمەگە قويىلعان جادىگەرلەردىڭ دەنى, سونداي-اق سالادا كەيىنگى جىلدارى قول جەتكىزىلگەن جەتىستىكتەر مەن جاڭالىقتار اتالعان ەڭبەك­تىڭ 1 ميلليون جىلدىق تاريحي كەزەڭدى قامتيتىن ءبىرىنشى تومىنا ەنگىزىلەدى», دەدى كورمە جۇمىسىمەن تانىسقان ە.قارين.

ينتەراكتيۆتى ەكراندار ار­قىلى ارحەولوگيالىق نىسان­دار­دىڭ تسيفر­لىق مودەلدەرى, قازبا­لاردىڭ ستراتيگرافياسى, زەرت­حا­نالىق زەرتتەۋلەر ناتي­جەلەرى مەن حالىقارالىق جوبالار كور­سەتىلگەن. مۇنداي فورمات كور­مەنى جاي عانا ەكسپوزيتسيا ەمەس, زاما­ناۋي تەحنولوگيالارمەن تولىق­تى­رىلعان عىلىمي-تانىم­دىق كەڭىس­تىك رەتىندە قابىل­داۋعا جول اشادى.

كورمەدە ءا.مارعۇلان اتىن­داعى ارحەو­لوگيا ينس­تيتۋتى­نىڭ كە­يىنگى جىل­دارى جۇرگىزگ­ەن زەرتتەۋلەرى­نىڭ ناتي­جە­لەرى, سون­داي-اق ەلىمىز­دىڭ جەتەك­شى مۋ­زەي­لەرى مەن عىلىمي ۇيىم­­دارى­نىڭ قورلارىنداعى بىرە­گەي ارحەو­لوگيالىق جادىگەرلەر ۇسىنىلعان. 

سوڭعى جاڭالىقتار