كەزىندە قازاق ەلىنىڭ استاناسى بولعان قىزىلوردا قالاسى دا بيىل ەلوردانىڭ 20 جىلدىعىمەن ورايلاس 200 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ وتكەلى جاتىر. ارقا توسىندە باستالعان ءدۇبىرلى توي سىر ەلىندەگى مەرەكەلىك شارالارعا ۇلاسادى.
بۇگىنگى استانا – الەمدەگى وزىق وتىز ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋدى ماقسات ەتكەن قازاق مەملەكەتىنىڭ, ماڭگىلىك ەلگە اينالۋدى كوكسەگەن ۇلتتىڭ ءتۇپ قازىعى استانا تويى – بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ تويى. وسى ورايدا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىمەن بىرگە قىزىلوردا دا باس قالا ساۋلەتىنىڭ ارتۋىنا ۇلەس قوسۋدا.
جىل باسىندا حالىق الدىندا ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋىندە وبلىس باسشىلىعى استاناعا تارتۋ رەتىندە اشىق اسپان استىندا عارىش مۋزەيىن سالۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعانىن ايتقان ەدى.
«بايقوڭىر عارىش ايلاعى – قازاق حالقىنىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ادامزاتتىڭ ماقتانىشىنا اينالعان تاريحي كەشەن. سوندىقتان استانانىڭ مەرەيتويىنا وراي ەلوردادا «سويۋز», «پروتون», «زەنيت» زىمىران تاسىعىشتارى مەن «بوران» وربيتاارالىق كەمەسىنىڭ ماكەتتەرىنەن قۇرالعان زىمىران-عارىش تەحنيكاسى مۋزەيىن سالۋدى ۇيعاردىق», دەگەن-ءدى ايماق باسشىسى.
مۋزەي اشىق اسپان استىندا ورنالاسادى. جوعارىدا ايتىلعانداي, وسى جىلى قىزىلوردا قالاسىنىڭ 200 جىلدىعى دا جوعارى دەڭگەيدە اتاپ وتىلەدى. بۇل ەكى مەرەيتويدىڭ قىزىلوردالىقتار ءۇشىن تاريحي ماڭىزى ەرەكشە. سەبەبى استانا تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ ەلورداسى بولسا, قىزىلوردا – 1925-1929 جىلدارى ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش استاناسى مارتەبەسىن يەلەنىپ, ۇلتىمىزعا رەسمي تۇردە قازاق دەگەن اتاۋدى الىپ بەرگەن تاريحي شەشىمدەر ورداسى. جىل بويى كوپتەگەن حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلىپ, اۋقىمدى نىساندار اشىلادى. ونىڭ ءبىرى – قازاق ورتالىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ بايىرعى عيماراتىنىڭ ۇلگىسىندە سالىنعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» ورتالىعى.
سىر ءوڭىرى استاناعا تارتۋ ەتەتىن ەكسپوزيتسيا ەلورداداعى تۇران داڭعىلى بويىنداعى «قازعارىشساپارى» اق ۇلتتىق عارىش ورتالىعى اۋماعىندا سالىندى. بۇگىندە قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى قارقىندى تۇردە جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇل جۇمىستارمەن قاتار عارىشتىق كەمەلەر ماكەتى سالىندى. عارىش مۋزەيى ەلوردانىڭ مەرەيتويى قارساڭىندا ەل يگىلىگىنە بەرىلەدى.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان»
قىزىلوردا وبلىسى