تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى ەلىمىزدىڭ ءباسپاسوز سالاسى دا نارىقتىق قاتىناستارعا بىرتىندەپ ەنە باستادى. بۇگىندە ونى قاپتاعان اقپارات قۇرالدارىنان كورىپ وتىرمىز.
ءتىپتى ەلەكتروندى اقپارات قۇرالدارىنىڭ ءوزى ءبىر-بىرىمەن باسەكەلەس دەۋگە بولادى. وسى ورايدا ەلىمىزدەگى جاس بۋىندى وقىتۋدا جانە ولارعا ءتالىم-تاربيە بەرۋدە ماڭىزدى ءرول اتقاراتىن پەداگوگيكالىق باسىلىمدارعا نازار اۋدارىپ جۇرەمىن.
ويتكەنى ءومىرىمنىڭ شيرەك عاسىرىن قازاقستانداعى پەداگوگيكالىق جۋرناليستيكانى جانداندىرۋعا جۇمساعان جان رەتىندە بۇل سالانىڭ مەن ءۇشىن قىزىعى دا, شىجىعى دا مول. مەنى جۋرناليستىك كاسىپتىڭ قىر-سىرىنا باۋلىعان سول كەزدەگى «سوتسياليستىك قازاقستان», بۇگىنگى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى ومىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىم بولسا, ودان كەيىنگى مەكتەبىم «قازاقستان ايەلدەرى» جۋرنالى ەدى.
ءسويتىپ سول كەزدە «قازاقستان مەكتەبى» جۋرنالىنا ۇلكەن دايىندىقپەن كەلدىم. سول جىلدارى «قازاقستان مەكتەبىمەن» قاتار «قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى» جۋرنالىنىڭ قايتا جارىق كورە باستاۋى زور تابىسقا سانالاتىن. ويتكەنى 1958-1959 جىلدارى شىعىپ, قايتادان جابىلىپ قالعان, سۇرقيا كەزەڭنىڭ رەپرەسسياسىنا ۇشىراعان باسىلىمدى قايتا دۇنيەگە اكەلۋ ءۇشىن مينيسترلىكتىڭ الدىنا دۇركىن-دۇركىن ماسەلە قويۋعا تۋرا كەلدى. ناتيجەسىندە, 1990 جىلى جۋرنال قايتا جارىق كورە باستادى.
1989 جىلى قازاق ءتىلىن قورعاۋ ماقساتىندا العاشقى قۇرىلتاي وتكەن ەدى. قۇرىلتايدا مەنى الماتى قالالىق قازاق ءتىلى قوعامىنىڭ ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى ەتىپ سايلادى. بۇل ايتۋعا وڭاي بولعانىمەن, كۇش-جىگەردى كەرەك ەتەتىن, جۇگىرىسى مەن جيىلىسى, جۇرەك اۋىرتاتىن جايلارى جەتكىلىكتى جۇمىس بولدى. دەسە دە سول جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا قازاق ءتىلى قوعامىن قۇرۋعا قول جەتكىزدىك. وسى قوعامنىڭ ءۇش جىلداي ىستىعىنا كۇيىپ, سۋىعىنا توڭدىم. قازاق ءتىلى ءۇشىن كۇرەس − ومىرلىك قىزمەتىم.
كەڭەستىك كەزەڭدە «قازاقستان مەكتەبى» جۋرنالىنىڭ جالعىز قوسىمشاسى «باستاۋىش مەكتەپ» جۋرنالى عانا بولدى. سوندىقتان قازاق ءتىلىنىڭ اياسىن كەڭەيتە ءتۇسۋ ءۇشىن وقىرمانعا قاجەتتى, ءزارۋ دەگەن باسىلىمدار اشۋدى قولعا الدىق. بۇل ويىمىزدى ەڭ ءبىرىنشى بەسىك, وتباسى تاربيەسىنەن باستاۋدى ءجون كورىپ, «وتباسى جانە بالاباقشا» قوسىمشاسىن اشۋعا ۇمتىلدىق. 1991 جىلى بۇل دا اشىلدى. وسىدان كەيىن 1992 جىلى «ينفورماتيكا-فيزيكا-ماتەماتيكا» («يفم»), 1993 جىلى «قازاق تاريحى», 1996 جىلى «بيولوگيا, گەوگرافيا, حيميا» قوسىمشا جۋرنالدارى دۇنيەگە كەلدى. بۇلاردىڭ ءبارى قوسىمشا دەگەن اتى بولماسا, جەكە-جەكە ۇلكەن باسىلىمدار رەتىندە جارىق كوردى. سوندىقتان 1996 جىلدان باستاپ «قازاق تاريحىنان» باسقاسىن جەكە شاڭىراق ەتىپ, ءوز الدىنا وڭاشالاي باستادىق. 2003 جىلى «قازاق تاريحى» دا جەكە ءبولىنىپ شىقتى.
قازىر ءبىر ءوزى 10 باسپا تاباقتىق ىرگەلى جۋرنالعا اينالدى. وسى جۋرنالداردى اشۋ ارقىلى ءۇش ءتۇرلى جەتىستىككە قولىمىز جەتتى. بىرىنشىدەن, قازاق تىلىندەگى عىلىمي باسىلىمدار قاتارىن كوبەيتىپ, انا ءتىلىمىزدىڭ ءورىسى كەڭەيدى. ەكىنشىدەن, پەداگوگ-جۋرناليستەردىڭ جاڭا لەگى دايارلانا باستادى. ۇشىنشىدەن, جەكە رەداكتسيالارعا اينالعان جۋرنالدار جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەردى. بۇدان بولەك باس رەداكتورلار توبى جاساقتالدى. ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا پەداگوگ-جۋرناليستەر دايارلانبايتىنىن ەسكەرسەك, بۇل ۇلتتىق پەداگوگيكا سالاسى ءۇشىن دە, باسپاسوزگە دە وتە ءتيىمدى بولعانىن بايقاۋعا بولادى.
قازىرگى قوعام كۇردەلى دامۋ ۇستىندە. ەلدى دەموكراتيالاندىرۋ, شىنايى قۇقىقتىق مەملەكەت قۇرۋ − باستى ماقسات. شۇكىر دەپ ايتۋ كەرەك, قازاقستاننىڭ قازىرگى ىشكى جانە سىرتقى ساياسي-ەكونوميكالىق جاعدايى تمد ەلدەرىنىڭ كوبىنەن وزىق. ەل ءىشى تىنىش. بولاشاقتان ءۇمىتىمىز زور. سوندىقتان ءباسپاسوز سالاسىنىڭ ارداگەرى رەتىندە وتاندىق پەداگوگيكالىق جۋرنالداردى مەملەكەت تاراپىنان قولداۋدىڭ وزەكتىلىگىن قايتالاپ ايتار ەدىم. ياعني مەملەكەتتىك تاپسىرىس اياسىن كەڭەيتىپ, رەداكتسيا ماماندارىنىڭ تاجىريبەسىن جەتىلدىرۋگە قول ۇشىن سوزسا دەيسىز.
بۇگىندە ەلىمىزدە جەكە پەداگوگيكالىق جۋرنالداردىڭ ۇلەسى كوبەيدى. شامامەن 200-دەن استام پەداگوگيكالىق باسىلىم وقىرمانعا جول تارتىپ وتىر. ارينە بارلىعىنىڭ ساپاسى كوڭىلدەن شىعا بەرمەيدى. بىراق نارىقتىق قوعام ساپالى باسىلىمدى ءوزى ەكشەپ, ىرىكتەپ شىعاراتىنى ايقىن. دەسە دە مۇنداي باسىلىمداردىڭ مازمۇنىنا قاداعالاۋ جوق ەكەنى بەلگىلى. بۇل ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ جانىنان اتالعان جۋرنالداردىڭ مازمۇنىنا مونيتورينگ جاسايتىن ارنايى قۇزىرەتتى بەكىتۋدى تالاپ ەتەدى. ويتكەنى ءبىلىم مەن تاربيە تاقىرىبى – وتە نازىك ماسەلە. وندا ۇلتتىڭ تاربيەسى, كەلەشەگى بار. سوندىقتان مۇنى اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگىمەن بىرلەسە قاراستىرعان ابزال.
جاس بۋىننىڭ ءبىلىم-بىلىگى مەن ءتالىم-تاربيەسىنە الەمدىك ۇزدىك ۇلگىلەردەن تاڭدالىپ الىنعان «100 جاڭا وقۋلىق» جوباسىنىڭ قولعا الىنۋى, جاڭا ءبىلىم باعدارلاماسىنىڭ ەنگىزىلۋى, زياتكەرلىك مەكتەپتەر تاجىريبەسىنىڭ رەسپۋبليكاعا تاراتىلۋى قۋانتادى. وسى ىسپەتتى ۇلتتىق پەداگوگيكانىڭ ادىستەمەلىك-تاجىريبەلىك الاڭى رەتىندە پەداگوگيكالىق باسىلىمدارعا دا قولداۋ وتە-موتە قاجەت دەر ەدىم.
سايراش ابىشقىزى,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى