ەلباسى ن.نازارباەۆ ءوزىنىڭ ءبىر كەزەكتى بايانداماسىندا: «ەلiڭنiڭ ۇلى بولساڭ, ەلiڭە جانىڭ اشىسا, ازاماتتىق نامىسىڭ بولسا, قازاقتىڭ مەملەكەتiن نىعايتىپ, كوركەيۋi جولىندا تەرiڭدi توگiپ ەڭبەك ەت. جەردiڭ دە, ەلدiڭ دە يەسi ەكەنiڭدi ۇمىتپا» دەپ بارلىق قازاق جاستارىنا ەسكەرتكەن ەدى.
وسى ورايدا جوعارىدا ەلباسى ايتقانداي, دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ قاۋىمداستىعى سىرتتا جۇرگەن دارىندى قازاق جاستارىن ەلگە تارتۋدى قولعا الۋدا. مۇنداعى ماقسات – قازاق دياسپوراسى اراسىنداعى بىلىكتى جاستاردىڭ بويىنداعى تانىمدىق قابىلەتىن دامىتۋ جانە ەلىمىز ەكونوميكاسىنا قاجەت مامانداردى دايىنداۋ.
جوعارىداعى ءۇردىستى ىسكە اسىرۋ جولىندا قازىردىڭ وزىندە ءبىرشاما جۇمىستار جوسپارلانىپ, كەيبىرى جۇيەلى تۇردە ورىندالىپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا, حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعى مەن دۇنيەجۇزى قازاقتار قاۋىمداستىعى شەتەلدە تۇراتىن قازاق بالالارىن ءبىلىم گرانتتارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ەكىجاقتى مەموراندۋمعا قول قويىپ, 10 مىڭ جاستى رەسەيدەگى جوعارى وقۋ ورىندارىنا وقىتۋ ماسەلەسىن شەشتى. بۇعان شەتەلدىك باۋىرلارمەن قاتار قازاقستاندىق جاستار دا قاتىسا الادى.
سونىمەن قاتار قاۋىمداستىق ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ, دياسپورا جاستارىن قولداۋ ماقساتىندا ۇستىمىزدەگى جىلى «مەكەنىم قازاقستان» جوباسى اياسىندا شەتەلدەگى قازاق دياسپوراسىنىڭ بالالارىنا 150 ورىن ءبولىپ وتىر. بۇل شارا 27 شىلدە – 10 تامىز ارالىعىندا اقمولا وبلىسى, بۋراباي اۋدانىنداعى «بالداۋرەن» رەسپۋبليكالىق وقۋ-ساۋىقتىرۋ ورتالىعىندا ىسكە اسادى جانە وعان 6-10 سىنىپتا وقيتىن دارىندى بالالار قاتىسادى.
سول سياقتى الماتىداعى قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى گ.الدابەرگەنوۆانىڭ باستاماسىمەن شەتەلدەردە تۇراتىن قازاق دياسپوراسىنىڭ دارىندى جاستارىن قولداۋ باعىتىندا, ءداستۇرلى تۇردە وتەتىن حالىقارالىق ى.التىنسارين وليمپياداسىنا ولاردى دا قاتىستىرىپ, جاقسى ناتيجەگە قول جەتكىزگەن جاستاردى وقۋعا قابىلداۋ تەتىگى ويلاستىرۋدا. ياعني دارىندىلىعىمەن ۋنيۆەرسيتەتكە قابىلدانعان جاس دايىندىق كۋرسىن تولىق اياقتاپ, شىنايى وقۋعا قابىلدانعان جاعدايدا ءاربىر وقۋ كۋرسىنىڭ وقۋ اقىسىنا 50-75 پايىزعا دەيىن جەڭىلدىك جاسالادى. بولاشاقتا مۇنداي جۇمىستار ەلىمىزدىڭ باسقا دا جوعارى وقۋ ورىندارىندا جۇرگىزىلمەك.
وسىنداي ماڭىزدى شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ جولىندا دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعىنىڭ وبلىستارداعى بولىمشەلەرى دە اتسالىسۋدا. اتاپ ايتقاندا, اتىراۋ وبلىسى بولىمشەسىنىڭ باسشىسى وتەپبەرگەن الىمگەرەەۆتىڭ باسقارۋىمەن رەسەيدىڭ اۋماعىنداعى استراحان وبلىسىندا قاۋىمداستىق وكىلدەرى بارىپ, قازاقتاردىڭ احۋالىمەن تانىستى. بۇل ولكەدە 200 مىڭ قازاق تۇرادى. كەيىنگى جىلدارى ەكى وبلىس جاستارى «دوس جۇرەكتى شەكارا بولە المايدى» اتتى ەتنومادەني فەستيۆالىن وتكىزۋ جاقسى ناتيجە بەرۋدە.
وسىنىڭ جالعاسى رەتىندە جاقىندا استراحان وبلىسىنىڭ حارابايلى اۋدانىنداعى حوشوەۋتوۆو ورىس ورتا مەكتەبىندە 280 بالا وقىسا, وسىلاردىڭ 272-ءسى قازاق. مەكتەپتىڭ قازاق جاستارىنان قۇرالعان فۋتبول كومانداسى اتىراۋلىق, الماتىلىق ارىپتەستەرىمەن جولداستىق كەزدەسۋ وتكىزدى. مۇنداي شاراعا مۇرىندىق بولىپ, ەكى ەلدەگى قازاق جاستارىنىڭ باسىن قوسۋعا قولداۋ جاساعان اتىراۋ ينجەنەرلىك-گۋمانيتارلىق ينستيتۋتىنىڭ رەكتورى ەرسايىن يحسانوۆقا العىس ايتقان ورىندى. ەندىگى مىندەت – استراحاندىق جاستاردى ءوز ارامىزعا اكەلۋ. بۇل ءىس اتىراۋلىقتار تاراپىنان ىسكە اسادى دەگەن ءۇمىت بار.
جوعارىداعى شارالار ءالى دە قاۋىمداستىق تاراپىنان جالعاسىن تابادى. دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ز.تۇرىسبەكوۆ ىسساپارمەن اقش-تا بولىپ, ونداعى قازاق دياسپوراسىنىڭ ىسكەر, بىلىكتى ماماندارىمەن كەزدەسىپ قايتتى. سونىڭ ءبىرى شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تۋماسى, فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, امەريكاداعى اكتۋاريلەر پالاتاسىنىڭ مۇشەسى ماحمۋد ساعىندىق اتتى ازامات. م.ساعىندىق باۋىرىمىز اكتۋاريلەر ءىس-ارەكەتىنىڭ قازاقستاندا وركەندەۋىنە ۇلەس قوسسام دەيدى.
اقش-تا تۇراتىن تاعى ءبىر قازاق سەگىز ءتىلدى مەڭگەرگەن پوليگلوت عالىم, سول ەلدەگى ەڭ ۇزدىك تراۆماتولوگتاردىڭ ءبىرى نوكىس قالاسىنىڭ تۋماسى – جولداس قۇلجانوۆ قازاق پاتريوتى رەتىندە قول سوزۋعا دايىن. ول 2003 جىلدان بەرى قازاقستاننىڭ استانا, الماتى, سەمەي, پاۆلودار, اقتوبە, شىمكەنت قالالارىندا جۇزدەگەن وپەراتسيا جاساپ, ەلىمىز كلينيكالارىندا شەبەرلىك سىنىپتارىن وتكىزگەن. بولاشاقتا ەلىمىزگە قاجەت وزەكتى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدا عىلىمي-ادىستەمەلىك كومەك كورسەتۋگە دە ارقاشان ءازىر ەكەندىگىن ايتادى.
ال ابىلاي وسپان دەگەن 37 جاستاعى عالىم, IT سالاسىندا كاسىپكەر. ارقالىق قالاسىنىڭ تۋماسى. قازىر ءماياميدى مەكەن ەتەدى. ابىلاي وسپان قازاقستانداعى تسيفرلى يندۋستريانىڭ دامۋ باعدارلاماسى بويىنشا بىرنەشە جوبا ۇسىنباقشى. وسىنداي ازاماتتارىمىزدىڭ بىلىمدىلىگى مەن بىلىكتىلىگى, ءوز ەلىنە دەگەن پاتريوتتىق سەزىمدەرى وسكەلەڭ ۇرپاققا ونەگە.
مۇحيت يزبانوۆ,
دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى
توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارىنىڭ كەڭەسشىسى