اۋىر اتلەتيكادان قازاق قىزدارى اراسىنان تۇڭعىش الەم چەمپيوناتىنىڭ جانە وليمپيا ويىندارىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى جازيرا جاپپارقۇل ريوداعى عالامات جەڭىسىنەن كەيىن «كۇت مەنى, توكيو. مەن ساعان تەك التىن ءۇشىن بارامىن» دەپ جىبەردى. «التىن مەدال الماي تۇرمىسقا دا شىقپايمىن» دەگەن تاعى.
قىز بالا ءۇشىن تۇرمىسقا شىعىپ, انا اتانۋدان اسقان باقىت جوق. بۇكىلالەمدىك دودادا التىن مەدالدىڭ تابالدىرىعىندا تۇرىپ سۇرىنگەن قايسار قىز اۋىر اتلەتيكادا ءالى دە الىنباعان نەسىبەسى بارىن ۇعىندى-اۋ. ءوزىن كوككە كوتەرگەن حالقى ءۇشىن تاعى دا تاۋەكەلدىڭ قايىعىنا ەسكەك سالماق بولعان.
اتتەگەن-اي. التىن قولىندا تۇر ەدى. ريودا. الىپ مۇحيت الديلەگەن, قارا مارجان پەلە دوپ تەپكەن, فۋتبول سيقىرىمەن الەمدى ارباعان مەملەكەتتە جازيرا التىن مەدالعا سىنىق سۇيەم قالعاندا سۇرىنگەنىن ويلاعاندا, ءوزىن قايدام, ءوزىمىزدىڭ ءىشىمىز ورتەنىپ كەتە جازدايدى. ءبارى دە كوز الدىمىزدا...
الەكسەي ني كەشە ءبىر التىن مەن ءبىر كۇمىس الامىز دەگەندە وسىنىسى راس بولسا اۋليە ەمەس, اۋليەدەن بىلاي دا ەمەس دەپ جازعانبىز. باس باپكەر ءبىزدى قاتتى تاڭعالدىردى. ايتقانى ايداي كەلدى. التىندى دا الدى, كۇمىستى دە الدى. ءبىزدىڭ ۇل مەن قىزدىڭ باسقاسىن بىلاي قويعاندا قىتايلىق قارسىلاستارىنىڭ الدى الەمنىڭ 3 دۇركىن چەمپيونى, وليمپيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازدارى. الەمنىڭ رەكوردتارىن قالاۋىنشا وزگەرتىپ جۇرگەن سايىپقىراندار. سوعان قارسى ءبىر دۇركىن الەم چەمپيونى جانە ەكى دۇركىن كۇمىس جۇلدەگەرگە قارسى تۇرماقشى. قولىندا وسىنداي قارۋ بولسا ەشقانداي باپكەر اسىلىق ءسوز ايتپاس ەدى. اۋەلدە وسى بايلامدى ەستىگەننەن كەيىن ءبىر كۇن بۇرىن ءبىز دە ويلاندىق. ءبىر كۇن بۇرىن قاعازعا مىناداي ويلار جازدىق.
سارسەنبىنى قازاقتار ءساتتى كۇن دەپ ىرىمدايدى. ءبىز جازيرا جاپپارقۇل مەن نيجات راحيموۆتىڭ كەيىنگى جىلدارداعى جەتىستىكتەرىن ولاردىڭ باستى قارسىلاستارىمەن سالىستىرىپ, ني ايتقان جۇمباق ەسەپتىڭ شەشۋىن ىزدەپ كوردىك.
الدىمەن جازيرا.تويعان قوزىداي تومپيىپ جۇرەتىن قىزىمىز ەكى دۇركىن الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى. ريو دە جانەيروداعى وليمپيا ويىندارىنا جازيرانىڭ جولىن استاناداعى الەم چەمپيوناتىندا وراپ كەتكەن كورەي قىزى رە ىن حي قاتىسپايدى. حيۋستوندا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا ول رەسەيلىك ولگا اپاناسەۆا ەكەۋى دوپينگ داۋىنا ىلىككەن.
ەكەۋى دە وسال ەمەس. بىراق, ولگا وليمپياداعا كەلگىسى كەلسە دە قاتىسا الماس ەدى. «بارعىز باسىڭ بارعىزباس» دەگەندەي, دوپينگ شىرعالاڭى رەسەي قۇراماسىن ريوداعى ءىرى دودادان مۇلدە الىپ تاستاعان. بىراق, بۇل ەكەۋى جازيرانىڭ «ابىلاي اسپاس سارى بەلى» ەمەس ەدى. وليمپيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى قىتايلىق سيان يانمەن الەم چەمپيوناتىندا ەكى دۇركىن التىننان ولجا سالعان قىز. ول حيۋستاندا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا قوس سايىس قورىتىندىسى بويىنشا 263 كيلو كوتەرىپ جازيرادان باقانداي جەتى كيلوعا العا كەتتى. ءبىزدىڭ قىز باعىندىرعان مەجە – 256 كيلو. بىراق, بۇل جەردە ءبىر ەسكەرەتىن جاعداي, جازيرا چەمپيوناتقا قول جاراقاتىمەن بارعان. وسىنىڭ بارلىعىن ەسەپكە الاتىن بولساق, ءبىزدىڭ تومپاق قىزىمىزدىڭ قولىندا التىن مەدال تۇرعانداي كورىنەدى. ايتەۋىر, اللا جار بولىپ, قىدىرالەيكۇمسالام شىلاۋىندا بولسىن دەپ تىلەدىك.
قىسقاشا تاراتقاندا, وسىلاي جورامال جاساعانبىز. الدىمەن قىزداردىڭ سايىسى باستالدى. كانادالىق مادەاۋ جۇلقا كوتەرۋدى 98 كيلومەن باستادى. بارى وسى ەكەن. ال, بەلارۋس قىزى ءۇش كەزەگىندە دە 103 كيلوعا تاپسىرىس بەرىپ, بىرەۋىن دە الا الماي ارماندا كەتتى. ول ءۇشىن وليمپيا ويىندارى وسى جەردەن ءبىتتى. ءبىزدىڭ باپكەرلەر تارتىس ءتورت سپورتشىنىڭ اراسىندا وتەدى دەگەن. سولاردى باعىپ وتىرمىز, باسقاسى قىزىق بولماي قالدى. جازيرا مەن سيان يانمەننەن بولەك مىسىرلىق سارا احمەد پەن كولۋمبيالىق سوليس قاي مەدال مەنىكى دەپ جالاڭداپ وتىر. سيان يانمەن جۇلقا كوتەرۋدە 120 كيلو مەن سەرپە كوتەرۋدە 145 كيلو تاپسىرىس بەرىپتى. ءبىزدىڭ جازيرا 110 كيلو مەن 140 كيلونى مەجەلەگەن. سارا احمەد 110 مەن 139 كيلونىڭ اراسىندا تۇر.
سونىمەن اتلەتتەر مەن باپكەرلەردىڭ ەسەبى باستالىپ كەتتى. قىتايلىقتار ءبىزدىڭ قىزدى باعۋدا. ارميان قىزى 107 كيلو, كولۋمبيالىق سوليس 110 كيلومەن توقتادى. وسى سالماقتى ەكىنشى كەزەگىندە باعىندىرعان سارا احماد ەندى شىعاتىن ەكەۋىن كۇتىپ «قوسوبادا» جاتىر. جازيرا شىقتى. 110 كيلونى قينالماي الدى. سارا 112 كيلونى كوتەرىپ كەتتى. الدىندا 120 كيلوعا تاپسىرىس بەرىپ جەلكەسى كۇدىرەيىپ وتىرعان سيان 113 كيلونى ەركىن كوتەردى. الەم رەكوردشىسى ءبارىن الدىنا سالىپ, ءالىپتىڭ ارتىن باعۋدا. جازيرا ەكەۋى عانا قالدى. الەكسەي ني شار تاسىن ءارى-بەرى ويناتىپ, سياننان باسقاسىن بەرى سۋىرىپ العان. جازيرا 115 كيلونى ءبىر تولعاپ توبەسىندە ويناتقاندا كۇمىس مەدالدىڭ قالتامىزدا ەكەنىن ۇقتىق. سيان تاعى ءبىر كيلوعا ارتىق تاپسىرىس بەردى. كوتەردى. ءبىزدىڭ قىزدىڭ 117 كيلوعا شاماسى جەتىڭكىرەمەي قالدى. نەگىزى, جەتىپ تۇرعان. كەيىن ني بارماعىن شايناعانداي بولعان. كۇمىس مەدال ءبىزدىڭ قىزدىڭ بۋىنىنا ءتۇسىپ كەتىپتى. سوڭعى كەزەگىندە سيان 118 كيلونى كوتەرىپ جاتىپ موينىنا ءتۇسىرىپ الدى. ناعىز يتجاندى ەكەن. تەز وزىنە كەلدى.
سەرپە كوتەرۋ. جۇلقا كوتەرۋدەن 1 كيلو ارتتا قالدىق. قورقىنىشتى ەمەس سياقتى. ويتكەنى الەكسەي ني جازيرانىڭ جاتتىعۋدا 150 كيلونى ەركىن الاتىندىعىن ايتقان. مىنە, باپكەردىڭ ەسەبى قايدا جاتىر. احمەد سارا مەن سوليس 140 كيلودان اسا المادى. جازيرا شىقتى. ەركىن. كوڭىلدى. كەم دەگەندە كۇمىس قولىندا ەكەندىگىن بىلەدى. قىرسىق شالعاندا 140 كيلو زىلتەمىردى ىرقىنان شىعارىپ الدى. جۇرەگىمىز زىرق ەتكەن. ارمانداپ وتىرعان التىنىمىزدىڭ اۋىلى الىستاپ بارا جاتقانىن وسى كەزدە ۇقتىق. ەندى ءبارى كەش. كەۋدەسىنەن جانى شىعىپ كەتپەسە الەم رەكوردشىسى ەندى ەسە بەرمەيدى. سولاي بولدى. جازيرا 140 كيلونى ەكىنشى كەزەكتە العاندا سيان 142 كيلو كوتەردى. جازيرا سوڭعى كەزەگىندە 144 كيلو كوتەرگەندە, ول كوپ قينالماستان 145-ءتى كوتەردى. سيان – وليمپيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى. ەندى ول جانىن قيناعان جوق. 147 كيلوعا تاپسىرىس بەرگەنىمەن كەۋدەگە اپارىپ تاستاپ جىبەردى.
قوس سايىس قورىتىندىسى بويىنشا سيان يانمەن 261 كيلو, جازيرا 259 كيلو, ەگيپەت قىزى سارا احمەد 256 كيلو جيناپ, ءۇش مارتەبەلى ورىندى پىشاق ۇستىنەن ءبولىپ الدى. باس باپكەردى قايدام, جازيراعا التىن المادى دەپ وكپەلەي المادىق. ءبىر جارىم ميللياردقا جۋىق حالقى بار حالىقتان ىرىكتەلىپ كەلگەن سيان قانداي, ون ميلليون قازاقتان سۋىرىلىپ شىققان ءبىزدىڭ قىز قانداي. ويلاپ كورسەڭىز ساپالى ۇلت ەكەنبىز عوي دەگەن ماقتانىش كەۋدەڭدى كەرنەيدى. ايتپەسە مىنا كۇمىس ءبىز ءۇشىن التىننان ەش كەمدىگى جوق. جازيرا جاپپارقۇل كۇمىس مەدالىمەن بارلىق سپورت تۇرلەرى بويىنشا ءبىرىنشى رەت وليمپيا ويىندارىنىڭ جۇلدەسىن العان تۇڭعىش قازاق قىزى رەتىندە تاريحقا التىن ارىپپەن جازىلدى. تاريح وسىلاي جازىلادى.
الدا – توكيو وليمپياداسى. رەسەيگە سالىنعان سانكتسيانىڭ زاردابى ءبىزدىڭ سپورتشىلارعا دا ءتيدى. دوپينگ داۋى تالاي ساڭلاقتارىمىزدى باۋداي ءتۇسىردى.
توكيوعا ەكى عانا اۋىر اتلەتتىڭ باراتىندىعى جونىندە شەشىم شىعارىلدى. ولار كىمدەر؟
مىنبەردەگى جەكپە-جەكتە ەشكىمگە جەڭىلىپ كورمەگەن يليا يلين ۇلكەن سپورتقا قايتا ورالماق. قانداي سىنعا تۇسسە دە ءتۇسىن, ءتۇرىن بەرمەيتىن, قورعاسىنداي مىعىم زۋلفيا چينشانلو دا ءازىر تۇر. وليمپيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى نيجات راحيموۆ تا جولىن ەشكىمگە كەسكىزبەيدى. سولاردىڭ قاتارىندا قارقاراداي بولىپ جازيرا قىز دا تۇر.
ريودا جەڭىسكە جەتكەندە ۇكىمەت بەرگەن قارجىسىن اۋىر دەرتپەن كۇرەسىپ جۇرگەن جيەنى ءاليانى ەمدەۋگە جۇمساعان جازيرا جاپپارقۇل ادامگەرشىلىك تۇرعىسىنان العاندا ادامزاتتىڭ اسىلى عوي. اللا ارمانىنا جەتكىزگەي دەپ تىلەپ ءجۇرمىز.
باقتيار تايجان, «ەگەمەن قازاقستان»
قىزىلوردا