ءماجىلىس دەپۋتاتتارى «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ باسشىلىعىمەن كەزدەستى

جيىن بارىسىندا ەلدەگى بيزنەس سالاسىنداعى ماڭىزدى ماسەلەلەر تالقىلانىپ, ولاردى شەشۋگە قاتىستى ناقتى ۇسى­نىستار ايتىلدى. سونداي-اق «اتامەكەن» ۇكپ مەن دەپۋ­تاتتىق كورپۋس اراسىنداعى ارىپ­تەس­تىكتى دامىتۋدىڭ نەگىزگى باسىم­دىقتارى ايقىندالدى. 

ءىس-شارانى جۇرگىزگەن ءماجى­لىس توراعاسى ن.نىعماتۋلين كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ءۇشىن بەس جىلدا ماڭىزدى زاڭداردىڭ قابىلدانعانىن اتاپ ءوتتى.  «اتامەكەن» ۇلتتىق پالا­تاسى قۇرىلىپ قانا قويماي, بەس جىلدىڭ ىشىندە ۇلكەن ناتي­جەلەرگە قول جەتكىزدى. بۇل ەڭ الدىمەن, ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ قامقور­لىعىنىڭ, قولداۋى­نىڭ جانە كورەگەن ساياسا­تى­نىڭ ناتي­جە­سى. سونىمەن بىرگە «اتامەكەن» پالا­تا­سى باسشى­لارىنىڭ, قىز­مەت­كەر­لەرىنىڭ دە ەڭبەگىنىڭ جەمىسى دەپ ايتۋعا بولادى. سونىڭ ناتيجەسىندە «اتامەكەن» ءوزى­نىڭ ەلىمىز ءۇشىن, حالقىمىز ءۇشىن پايدالى, قاجەتتى ۇيىم ەكەنىن دالەلدەدى. ەڭ باستىسى – قازاقستانداعى بارلىق كاسىپ­كەرلەردىڭ سەنىمدى تىرەگىنە اينالدى», دەدى ن.نىعماتۋلين. 

ءماجىلىس توراعاسى وتىرىس بارىسىندا ەلباسىنىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىن ورىنداۋدا دەپۋتاتتار «اتامەكەن» ۇكپ-مەن بەلسەندى جۇمىس جۇر­گىزەتىنىن, بۇگىنگى كۇنى بۇل ماسەلە وزەكتى بولىپ تابى­ل­اتى­نىن, باس­تا­مالاردىڭ ازامات­تارى­مىز­دىڭ ءومىرىن جاقسار­تۋعا با­عىت­تالعانىن جانە ءبىر سالاسى كاسىپ­كەرلىكتى دامىتۋ ماسەلەلەرىن شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتتى.

ءماجىلىس توراعاسى دەپۋتات­تىق كورپۋس, پارتيا فراكتسيا­لارى جانە «اتامەكەن» اراسىن­داعى كونسترۋكتيۆتى ارىپتەستىك­تىڭ ماڭىزىن اتاپ كورسەتتى. ءوزارا ءتيىمدى بايلانىستىڭ ورناۋىنا 2015 جىلى قابىلدانعان كاسىپ­كەرلىك كودەكسى سەپتىگىن تيگىزىپ, اتالعان قۇجاتقا العاش رەت كاسىپ­كەرلىك قىزمەتتى رەتتەي­تىن بارلىق قۇقىقتىق نورمالار بىرىكتىرىلدى. دەپۋتاتتار مەن «اتامەكەن» پالاتاسى بىر­لەسىپ ازىرلەگەن سالىق كودەكسى, «جەر قويناۋىن پايدالانۋ تۋرالى» كودەكس جانە كەدەن كودەكسى ەلدەگى بيزنەس احۋالدىڭ جاقسارۋىنا اسەر ەتتى. 

«مەملەكەت باسشىسى ەكى اپتا بۇرىن كاسىپكەرلىك قىزمەتتى رەتتەۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلە­لەرى جونىندەگى زاڭعا قول قويدى. وسى ورايدا, پرەزيدەنتتىڭ تاپ­­سىر­­ماسىن ورىنداۋ بارى­سىن­­دا دەپۋتاتتىق كورپۋستىڭ «اتا­مەكەن» پالاتاسىمەن بىر­لەسە وتىرىپ ازىرلەگەن زاڭ جوباسى مەملەكەتتىك باقىلاۋ قىزمەتىن 30 پايىزعا دەيىن ازايتۋعا جاعداي جاساعانىنا كۋا بولدىق», دەدى ن.نىعماتۋلين. 

ءماجىلىس توراعاسى ارىپتەس­تىك­­تىڭ ناتيجەسىندە ەلدەگى كاسىپ­كەر­­لىك سالاسىنداعى وزەكتى ماسە­لە­­لەر انىقتالعانىنا دا توق­تال­دى. ولاردىڭ قاتارىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىل­دەرىنە بەرى­لەتىن نەسيەنىڭ قولجە­تىم­سىز­دىگى, كادرلار بىلىكتىلىگىنىڭ تو­مەن­دىگى مەن سىرتقى نارىققا شىعۋ بار. 

«اتالعان ماسەلەلەردى شەشۋ ارقىلى ەلباسىنىڭ 2050 جىل­عا قاراي ەلدىڭ ىشكى جالپى ونىمىندەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەس ۇلەسى 50% -دان كەم بولماۋى جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىن­داۋعا قول جەتكىزە الامىز», دەدى ن.نىعماتۋلين. 

ءسوز سوڭىندا ءماجىلىس توراعا­سى بەلسەندى ازاماتتىق ۇستا­نى­مى مەن دەپۋتاتتىق كورپۋسپەن ىنتىماقتاستىققا دايىن­دىعى ءۇشىن «اتامەكەن» ۇكپ باسشىلىعىنا العىسىن ايتىپ, وتاندىق بيزنەستى دامىتۋ مەن قولداۋ باعىتىنداعى جۇمىستارىنا ساتتىلىك تىلەدى.

بۇدان كەيىن ءسوز العان «اتامەكەن» ۇكپ تورالقا تور­اعاسى تيمۋر ق ۇلىباەۆ ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى قىزمەت اتقارعان ۋاقىتتان باستاپ ءوزىن بيزنەس پەن بيلىك ورگاندارى ءۇشىن بارلىق دەڭگەيدە ءتيىمدى ديا­لوگ الاڭى رەتىندە تانىت­قانىن اتاپ ءوتتى.

«اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپ­كەر­­لەر پالاتاسى وسى باعىتتا پار­لا­مەنت جانە ۇكىمەتپەن ءتيىمدى جۇمىس اتقارىپ كەلەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ كۇن سايىنعى قولداۋى كاسىپكەرلىككە قولايلى جاعداي قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەردى. ەلدە بيزنەسكە دەگەن كوزقاراس تۇزەلىپ, مەملە­كەتتىك ورگانداردىڭ قارىم-قاتىناسى وزگەردى. ەڭ باستىسى – كاسىپكەرلەردىڭ بيلىككە سەنىمى وياندى. قازىرگى تاڭدا ءوزارا بايلانىس جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى. بۇل – ەل ءۇشىن ءتيىمدى», دەدى ت.ق ۇلىباەۆ.

سونىمەن قاتار «اتامەكەن» پالاتاسىنىڭ باسشىسى شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە نەسيە بەرۋ جۇيەسىن قايتا قوسۋ شارالارىنا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىن­شا, وسى سالاعا نەسيە بولىنبەسە, كاسىپ­كەرلىكتىڭ دامۋى مۇمكىن ەمەس.

ء«ىرى بانكتەرگە ساۋىقتىرۋ جۇرگىزدىك. بۇعان شامامەن 3 تريل­ليون تەڭگە سالىندى. الاي­دا نەسيەلەۋ ماسەلەسى ازىرگە تو­لىق­­قاندى شەشىلگەن جوق. ويت­­كەنى بانكتەر ۇزاق مەر­زىمگە قار­جىلاندىرۋ ماسە­لەسىن قاراس­تىرماعان ءارى ولاردا مۇن­داي مۇم­كىندىك بولا بەرمەي­دى. ال شەت­ەلدىك نەسيەلەۋدى قولدانباعانىمىزعا ءبىراز ۋاقىت ءوتتى. ۇزاق مەرزىمگە قاراجات الۋ­دىڭ ەكى جولى بار. ءبىرىنشىسى – حا­لىق­تىڭ دەپوزيتى. بۇل ماسە­لە­دە دەپوزيتتەردىڭ جارتىسى دول­لارمەن ساقتالعانىن, ۇلت­تىق ۆاليۋتاعا سەنىمدى ارت­­تىرۋ قاجەت ەكەنىن ەسكەرۋ كەرەك. ەكىنشىسى – زاڭدى تۇلعا­لار­دىڭ, كۆا­زي­مەملەكەتتىك سەك­تور­دىڭ دەپو­زيتى. بۇل دەپوزيت شاما­­مەن 6 تريلليون تەڭگەگە جەتەدى. ولاردىڭ ءبارى قىسقا مەر­زىمدى جانە ەكونوميكانى مودەر­ني­زا­تسيالاۋدىڭ نەگىزگى قور جيناقتاۋىنا جارامايدى», دەدى ت.ق ۇلىباەۆ.

ۇلتتىق پالاتا باسشىسى دەپو­ز­يتتەردىڭ پايىزىنان دا پايدا تاۋىپ وتىرعان كۆازي­مەملەكەتتىك سەكتورداعى قارجى ساياساتىنىڭ تيىمدىلىگىنە كۇمان­مەن قارايتىنىن جەتكىزدى. ت.ق ۇلىباەۆ تۇراقتى قورى بار كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ قا­رجى­لىق جاعدايىن تەكسەرۋدى, دەپو­زيتتەرىن ۇزاق مەرزىمدى وتىم­دىلىك رەتىندە قولدانۋ مۇم­كىن­دىگىن زەرتتەۋدى ۇسىندى. 

سونىمەن قاتار ۇلتتىق پالاتا مەن «سامۇرىق-قازىنا» قورى ۇكىمەت جانىنان جوبالىق كەڭسە قۇرۋ جوسپاردا بار ەكەنىن مالىمدەدى. اتالعان كەڭسە ەكونوميكانى مودەرنيزاتسيالاۋدىڭ جۇيەلى ماسەلەلەرىمەن اينالىسادى. 

«قازىرگى تاڭدا جۇمىستى ۇي­لەستىرۋ ماسەلەلەرىمەن اينا­لى­سىپ جاتىرمىز. ۇكىمەتكە ۇسى­نىس بەرەمىز. كوپتەگەن كومپا­نيا­­نىڭ قىزمەتتەرى ۇقساس. مىسالى, «قازاگرونىڭ» ەنشىلەس 5 كوم­پا­نياسى بار, بىراق ولار ءبىر عانا قىزمەت اتقارادى», دەدى ت.ق ۇلىباەۆ.

ۇلتتىق پالاتا تورالقا تور­اعا­سى اگروونەركاسىپ كەشە­نىنە نەسيە بەرۋدەگى ماسەلەلەرگە توق­تالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, كوم­مەرتسيالىق بانكتەر اگروونەر­كاسىپ كەشەنى ءۇشىن امالدىڭ جوقتىعىنان نەسيە بەرەتىن كورىنەدى. ت.ق ۇلىباەۆ وسى ورايدا «باستاۋ» جوباسىنىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. اتالعان جوبا ارقىلى جۇ­مىس­سىز جانە ءوزىن-ءوزى جۇمىس­پەن قامتىعان ازاماتتار جەكە كاسىپ­تەرىن اشا الدى. 

وتىرىس بارىسىندا بيزنەس كليماتتى جاقسارتۋ جونىن­دەگى شارالار تۋرالى «اتامەكەن» عىلىمي-وندىرىستىك كاسىپ­ورنى­نىڭ باسقارما تور­اعاسى ابى­لاي مىرزاحمەتوۆ, ادامي كاپي­تالدىڭ دامۋى جانە بيزنەستىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ تۋرالى «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارلارى ەلدار جۇماعازيەۆ پەن رۋستام ءجۇرسىنوۆ باياندادى. 

اباي اسانكەلدى ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان»