• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ادەبيەت 25 مامىر, 2018

قاراعاندىدا اقىن عالىم جايلىبايدىڭ كەشى ءوتتى

860 رەت
كورسەتىلدى

قازىرگى قازاق پوەزياسىنىڭ كورنەكتى وكىلى, ارداكۇرەڭ اقىن عالىم جايلىباي ەسىمى جىرسۇيەر قاۋىمعا جاقسى تانىس. سونىمەن بىرگە تۇركى دۇنيەسىنە دە, الىس-جاقىن شەتەلدەردىڭ دە ءبىرسىپىراسىنا تانىمال دەپ ايتا الامىز. ول – ەلشىل اقىن, سىرشىل اقىن, سىرباز اقىن. الپىستىڭ اسقار بەلەسىنە جەتكەن شايىردى تۋعان ەل-جۇرتى ارداقتاپ, قۇرمەت كورسەتىپ وتكىزگەن «اقىن عالىم جايلىباي قاراعاندىعا شاقىرادى» اتتى حالىقارالىق پوەزيا مەرەكەسى قازاق جىرىنىڭ مەرەيىن اسقاقتاتتى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس.

تۋعان حالقىنىڭ, زامان­داس­تارىنىڭ جان سارايىن اشىپ, جۇرەك ءلۇپىلىن, ىزگى قا­سيەت­تەرىن, ۇكىلى ۇمىتتەرىن, ءمول­دىر سەزىم­دەرىن, مۇڭ-شەرى مەن قۋا­نىش-شاتتىعىن ەگىلتىپ-توگىلتىپ جىرلاي الساڭ عانا ناعىز اقىن­سىڭ. وسى تۇرعىدان كەلگەندە عالىم اقىننىڭ ازاماتتىق بولمىسى شىنايى, پەرزەنتتىك پارىزى كىرپىك قاقپايدى. كەزىندە اكادەميك سەرىك قيراباەۆ, تۇ­مانباي مولداعاليەۆ, فاريزا وڭعارسىنوۆا سياقتى ادەبيەت ابىزدارىنان جوعارى باعاسىن العان ونىڭ ليرو-پالساپالىق پوەزياسى ايرىقشا ارداق تۇ­تۋ­عا لايىق, ۇلتتىڭ رۋحاني قا­زىناسىنا قوسىلعان ولجا ەكەندىگى ءسوزسىز. ارقا ءتوسىن اردا ەمگەن ع.جايلىبايدىڭ سىرشىل ولەڭدەرى اعىلشىن, ورىس, ۋكراين, تۇرىك, قىرعىز, تاتار, وزبەك, باش­قۇرت, تاعى باسقا حالىقتاردىڭ تىل­دەرىنە اۋدارىلعان. وننان استام جىر جيناعى شىقتى. العاش وقىرمانعا «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ بەتتەرىنەن جول تارت­قان «اق سيسا», «قارا ورامال», «تاماكوشكەن» پوەمالا­رى داس­تانشىلدىق ءداستۇرىن دا­مىتقان ءارى جاڭاشىلدىعىمەن قۇندى. وسىلاردىڭ ىشىندە 14 تىلگە اۋدارىلعان «قارا ورامال» پوەماسى وتكەن جىلى شۆەتسيانىڭ ستوكگولم قالاسىندا ەۋرا­زيا­لىق شىعارماشىلىق گيل­دياسى جانە Herdforshire Press باسپاسى ۇيىمداستىرعان ءVى ەۋ­رازيالىق اشىق بايقاۋىندا پوە­زيا نوميناتسياسى بويىنشا قارا ءۇزىپ, جۇلدەگەر اتانۋى اقىن­­­نىڭ ءوزىنىڭ عانا ەمەس, جالپى ادەبيەتىمىزدىڭ قۇت-قۋانىشى بول­عان-دى.

سونىمەن قازاقستاننىڭ ەڭ­بەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, «قۇر­مەت» وردەنىنىڭ يەگەرى, حالىق­ارالىق «الاش» ادەبي سىيلى­عىنىڭ لاۋرەا­تى, رەسەي جازۋشى­لار وداعىنىڭ س. ەسەنين التىن مەدالىنىڭ يەگەرى عالىم جاي­­لى­بايدىڭ جىر مەرەكەسى قازاقتىڭ اقيىق اقىنى قاسىم امانجولوۆتىڭ ەسكەرتكىشىنە گۇل شوقتارىن قويىپ, رۋحىنا تاعزىم ەتۋمەن باستالدى. ەلىمىزدىڭ ءار تارابىنان كەلگەن ساڭلاق اقىندار وسى ارادا جۇرەكجاردى لەبىزدەرى مەن جىر شۋماقتارىنان شاشۋ شاشتى. 

ودان ءارى حالىقارالىق جىر مەرەكەسى ك.ستانيسلاۆسكي اتىنداعى ورىس دراما تەاترىنىڭ عيماراتىندا جالعاستى. مۇندا جيىلعان جۇرت س.قوجامقۇلوۆ اتىنداعى جەزقازعان مۋزىكالى-دراما تەاترى ع.جايلىبايدىڭ «قارا ورامال» پوەماسى بويىنشا دايىنداعان قويىلىمىن تاماشالادى. 

«رۋحاني جاڭعىرۋ» مۇراتىمەن ساباقتاسقان مەرەيتوي يەسىنىڭ «اققۋلاردىڭ جىر جازدىم قا­ناتىنا» اتتى شىعارماشىلىق كەشى كەنشىلەردىڭ مادەنيەت سارايىندا ءوتتى. 

قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى ەرلان قوشانوۆ قازداۋىستى قازىبەك بي, بۇقار جىراۋداي ۇلىلار شىققان توپىراقتىڭ ونەرگە كەن, تالانتقا باي ەكەندىگىن ايتا كەلە, عالىم اقىننىڭ كەشەگى سۇڭقار ساكەندەر مەن داۋىلپاز قاسىمداردىڭ لايىقتى جالعاسى ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى. قاسيەتتى قاراعاندى ەلى داۋسىز دارىندارىن ارداقتايدى دەي كەلە, ەرلان جاقان ۇلى ۇكىمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ مەرەيتوي يەسىنە جولداعان قۇتتىقتاۋىن وقىپ بەرىپ, اقىنعا الدا ۇلكەن شىعارماشىلىق تابىستار تىلەدى. قازاقتىڭ ۇلكەن قايراتكەر اقىنى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى نۇرلان ورازالين قالامداس, سىيلاس ءىنىسى عالىم جايلىبايدىڭ شىعارماشىلىعى, ازاماتتىڭ بولمىس-كەلبەتى جايلى كەڭىنەن, كوسىلە تولعاپ, ونىڭ قازاق جىرىنىڭ بۇگىنگى ۇلكەن تۇلعاسىنا اينالعاندىعىن قاداپ ايتتى. وسى تويعا انكارادان ات تەرلەتىپ جەتكەن «تۇركسوي» ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى دۇيسەن قاسەيىنوۆ ع.جايلىبايدىڭ تۇركى دۇنيەسىنە ءسىڭىرىپ جۇرگەن ەرەن ەڭبەگىنە باسا توقتالدى. 

ال «ەگەمەن قازاقستان» گا­زەتىنىڭ باسشىسى دارحان قى­دىر­الى اقىنعا دەگەن ءوزىنىڭ ىزگى تىلەگى مەن وتانىمىزدىڭ باس گازەتىنىڭ سالەمىن جەتكىزدى. سون­داي-اق جازۋشى قاۋىمنىڭ تىلەك­تەستىگىن قازاقستان جا­زۋ­شى­لار وداعى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى باقىت بەدەلحان ۇلى جەتكىزسە, مەرەيتوي يەسىنە ما­دەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ا.مۇ­حا­مەدي ۇلىنىڭ قۇتتىقتاۋىن وسى مينيسترلىكتىڭ وكىلى تابىستادى.

الماتىدان, استانادان جانە باسقا وڭىرلەردەن كەلگەن اقىن اعالارى مەن زامانداستاردىڭ يگى لەبىزدەرى, جىر شاشۋلارى مەرەيتوي مەرەكەسىن شىرايلاندىرا ءتۇستى. تۇركيادان, وزبەكستاننان, تاتارستان مەن باشقۇرتستاننان كەلگەن مەيماندار تۋىس حالىقتار اراسىنداعى ادەبي-مادەني بايلانىستار جايلى ريزاشىلىقپەن ايتىپ, عالىم جايلىبايدىڭ ءوز تىلدەرىندە جاڭا شىققان جىر جيناقتارىن جارقىراتا سۇيىنشىلەدى. عالىم اقىننىڭ عالامى وسىلاي قۋاندىردى.

قورعانبەك امانجول, «ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار